Ahmad Tejan Kabbah - Polski Serwis Naukowy

Ahmad Tejan Kabbah (ur. 16 grudnia 1932), prezydent Sierra Leone w latach 1996-1997 i 1998-2007. Wcześniej pracował w Programie Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP). Do Sierra Leone powrócił w 1992. W 1996 został wybrany prezydentem. Przez większość kadencji zmagał się z wojną domową. W okresie od marca 1997 do maja 1998 był odsunięty od władzy. Powrócił do niej po interwencji państw ECOWAS.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Wspólnota Gospodarcza Krajów Afryki Zachodniej (ang. Economic Community of West African States, ECOWAS) - regionalna organizacja zrzeszająca 15 państw Afryki Zachodniej powstała na mocy traktatu z Lagos podpisanego 28 maja 1975. Głównym celem ECOWAS jest promowanie integracji ekonomicznej.

Młodość i edukacja

Kabbah urodził się w Pendembu, w dystrykcie Kailahun we wschodniej części Sierra Leone. Naukę rozpoczął w szkole katolickiej. Poślubił również katoliczkę, Patricię Tucker. W 1959 ukończył ekonomię na Uniwersytecie Aberstwyth w Walii. Później rozpoczął studia prawnicze, zakończone w 1969. Został członkiem elitarnego stowarzyszenia Gray's Inn w Londynie.

Pendembu – miasto w południowo-wschodnim Sierra Leone, niedaleko granic z Liberią. Administracyjnie należy do dystryktu Kailahun w Prowincji Wschodniej. Mieszka tu ok. 18 tys. osób (stan z 2004 roku). Miasto połączone jest linią kolejową z Freetown.

Sierra Leone – państwo położone w zachodniej Afryce, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Sierra Leone na północy graniczy z Gwineą (652 km), a na południowym wschodzie z Liberią.

Kariera międzynarodowa

Kabbah przez całą zawodową karierę był urzędnikiem. Był komisarzem okręgów w Bombali i Kambia (Prowincja Północna) oraz Moyamba i Bo (Prowincja Południowa). Później został sekretarzem w kilku ministerstwach.

Narody Zjednoczone

Przez prawie dwie dekady był urzędnikiem cywilnym. Pełnił funkcję wicedyrektora Programu Narodów Zjednoczonych ds.Rozwoju dla Zachodniej Afryki. W 1973 został szefem operacji UNDP w Lesotho, a następnie w Tanzanii, Ugandzie i Zimbabwe.

Po przeprowadzeniu oenzetowskich programów w Afryce powrócił do Nowego Jorku. Wspierał powstawanie i działalność Organizacji Jedności Afrykańskiej.

Gwinea (Guinée, Republika Gwinei – République de Guinée) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, graniczące z Gwineą Bissau, Senegalem, Mali, Liberią, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Sierra Leone.

Walia (wal. Cymru, ang. Wales) – jedna z czterech części składowych w Wielkiej Brytanii, celtycka kraina historyczna, część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Kariera polityczna w Sierra Leone

W 1992 po opuszczeniu struktur ONZ i militarnych przewrocie w Sierra Leone został przewodniczącym Narodowej Rady Doradczej, organu powołanego do ustanowienia rządów demokratycznych w kraju, m.in. opracowania konstytucji.

Prezydent

W marcu 1996 Kabbah, lider Partii Ludowej Sierra Leone, został wybrany prezydentem w pierwszych wolnych wyborach. Swój pierwszy gabinet oparł na szerokim zapleczu wszystkich partii będących w parlamencie.

Zimbabwe, Republika Zimbabwe (Republic of Zimbabwe), dawniej Rodezja – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98% ludności stanowią czarnoskórzy. Biali stanowią około 2% ludności.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Dążył również do zakończenia trwającej od czterech lat wojny domowej. Dlatego w listopadzie 1996 w Abidżanie w Wybrzeżu Kości Słoniowej podpisał porozumienie pokojowe z Fodayem Sankohem, przywódcą Zjednoczonego Frontu Rewolucyjnego (RUF).

Zamach stanu

Pierwszą, nieudaną próbę zamachu stanu przeprowadzili w 1996 w Sierra Leone młodsi rangą oficerowie wojskowi. Choć nie powiodła się, kontrola Kabahha nad wojskiem i rządem została znacznie osłabiona.

W maju 1997 Johnny Paul Koroma, przywódca Zjednoczonego Frontu Rewolucyjnego przeprowadził tym razem już udany zamach stanu i Kabbah zmuszony był uciekać do Gwinei. Powrócił do Sierra Leone dopiero po 11 miesiącach, dzięki operacji wojskowej państw ECOWAS.

Tanzania, Zjednoczona Republika Tanzanii (suahili Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) – państwo we wschodniej Afryce powstałe z połączenia dawnych kolonii brytyjskich: (do I wojny światowej niemieckiej) Tanganiki oraz brytyjskiego Zanzibaru, co symbolizowała nazwa utworzona z pierwszych sylab nazw obu krajów – TAN+ZAN. W skład Tanzanii jako republiki federacyjnej weszła również wyspa Pemba położona blisko Zanzibaru.

Prezydent (od łac. praesidens – zasiadający na czele) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zwykle jednoznaczny z pełnieniem funkcji głowy państwa. W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA).

Powrót do Sierra Leone

Po powrocie z Gwinei prezydent rozpoczął rozmowy mające doprowadzić do ostatecznego przerwania walk. Porozumienie pokojowe z ruchem rewolucyjnym zostało podpisane 7 lipca 1999 w Lomé. 18 stycznia 2002 podpisano porozumienie o demobilizacji wojsk rewolucyjnych pod auspicjami misji ONZ (misja UNAMSIL, 1999-2005).

W wyborach prezydenckich z 14 maja 2002, Kabbah uzyskał 70% głosów. Kabbah nie mógł ubiegać się o powtórną reelekcję w wyborach prezydenckich w sierpniu 2007. 17 września 2007 na stanowisku prezydenta został zastąpiony przez Ernesta Bai Koromę, który wygrał wybory.

Linki zewnętrzne

Biografia (en.)

"New S Leone president inaugurated", BBC News, 17 września 2007.