Ahmed Zogu - Polski Serwis Naukowy

Zogu I, właśc. Ahmed ben Zogu, Ahmed bej Zogolli, Ahmed beg Zogu (ur. 8 października 1895, zm. 9 kwietnia 1961) – albański polityk, król Albanii w latach 1928-1939.

Ahmed ben Zogu urodził się w 1895 r. jako syn Xhemala Pashy Zogu i Sadije Toptani we wpływowym rodzie albańskim. Jego ojciec był wpływowym przywódcą jednego z klanów w północno-wschodniej Albanii.

W okresie I wojny światowej Albania oficjalnie zachowywała neutralność, aczkolwiek na jej terytoriach stacjonowały cudzoziemskie wojska. W tym czasie Ahmed Zogu opowiadał się po stronie Austro-Węgier. Po roku 1920, kiedy to została oficjalnie uznana niezależność Albanii, Zogu sprawował rozmaite funkcje w rządzie albańskim, mając poparcie bejów - posiadaczy ziemskich z południa i bajraktarów (wodzów plemiennych) na północy. Dość szybko Zogu został liderem reformistycznej Partii Narodowej i od 1922 r. premierem rządu.

Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej istniejące w latach 1867–1918.
Język albański – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy (Arboresze) i Grecję (Arwanici). W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego.

23 lutego 1923 r. Zogu został postrzelony przez studenta Beqira Valteri podczas kłótni przed parlamentem albańskim. Jego głównym oponentem politycznym był Fan Noli, który w 1924 r. sięgnął po władzę, obejmując urząd premiera. Zogu zdecydował wówczas o wyjeździe z kraju. Udał się do Królestwa SHS, jednak już w grudniu tego samego roku znów był w Tiranie, wraz z wspierającymi go oddziałami rosyjskich najemników. W zamian za wsparcie obiecał rządowi SHS niewielki kawałek terytorium albańskiego wokół klasztoru św. Nauma nad Jeziorem Ochrydzkim.

Skanderbeg, właśc. Gjergj Kastrioti Skënderbeu, pol. Jerzy Kastriota (ur. 1405 w Kruji, zm. 17 stycznia 1468 w Lezhy) – albański przywódca, powstaniec i bohater narodowy.
Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

Gdy Zogu ponownie objął władzę w kraju, większość działaczy opozycyjnych zdecydowała się na emigrację.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Theofan (Fan) Stilian Noli (ur. 6 stycznia 1882 w Ibrik-Tepese we wschodniej Tracji, zm. 13 marca 1965 w Fort Lauderdale) - albański polityk, prawosławny biskup, działacz niepodległościowy, tłumacz, dziennikarz, kompozytor. Ukończył greckie gimnazjum. W 1906 przyjechał do USA, gdzie w 1912 ukończył studia na Uniwersytecie Harvarda. Studiował także w Konserwatorium w Nowej Anglii i na uniwersytecie bostońskim.

Wiktor Emanuel III (wł. Vittorio Emanuele III), (ur. 11 listopada 1869 w Neapolu, zm. 28 grudnia 1947 w Aleksandrii) - król Włoch z dynastii sabaudzkiej (29 lipca 1900 roku - 9 maja 1946 r.), cesarz Etiopii (1936-1943, tytuł nieuznany przez większość państw na świecie), król Albanii (1939-1943). Syn Humberta I i Małgorzaty Sabaudzkiej. Żonaty z królewną Heleną Czarnogórską.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (skr. "Królestwo SHS"; serb.-chorw. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca) – państwo europejskie powstałe 1 grudnia 1918 po zakończeniu I wojny światowej i po rozpadzie Austro-Węgier. W obiegu nieoficjalnym nazywane "Jugosławią" - krajem południowych Słowian. W 1929 formalnie przemianowane na Jugosławię.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Xhemal Pasza Zogolli (czyt. Dżemal Pasza Zogolli) aka Jamal Pasha Zogolli (ur. 1860 w Burgajet - zm. 1911) – albański właściciel ziemski, dziedziczny władca rejonu Mati (po śmierci starszego brata Rizy), sunnita.