Aix-en-Provence - Polski Serwis Naukowy

Położenie na mapie

Ulica w Aix

Aix-en-Provence (prowan. Ais de Provença) to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu. Miasto jest ulokowane w dolinie rzeki Arc, o milę od prawego brzegu rzeki.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Demografia

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 123 842 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 666 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Aix-en-Provence plasuje się na 4. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 7.).

Filadelfia (wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/)) (ang. Philadelphia) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Historia

Aix (Aquae Sextiae) zostało założone w 122 p.n.e. przez rzymskiego konsula Sekstiusza Kalwina jako kolonia weteranów jego wojsk. Od nazwiska konsula pochodzi nazwa okolicznych źródeł. W 102 p.n.e. Mariusz zadał w pobliżu miasta klęskę Cymbrom i Teutonom. W IV stuleciu zostało stolicą prowincji Narbonensis Secunda. W 477 zostało zajęte przez Wizygotów. W następnym stuleciu było wielokrotnie plądrowane przez Franków i Longobardów. W 731 zostało zajęte przez Saracenów. Aix, które w wiekach średnich było stolicą hrabstwa Prowansji, osiągnęło rozkwit po XII stuleciu, kiedy pod panowaniem Aragonii i Andegawenii stało się ośrodkiem artystycznym i naukowym. Z resztą Prowansji przeszło do korony Francji w 1487, a w 1501 Ludwik XII założył tam parlament Prowansji, który istniał aż do 1789. W XVII i XVIII w. miasto było siedzibą władz Prowansji.

Oliwka (Olea L.) – rodzaj drzew należący do rodziny oliwkowatych. Zalicza się do niego około 35 gatunków drzew rosnących w strefie ciepłej umiarkowanej i strefie tropikalnej południowej Europy, Afryki i południowej Azji.

Paul Cézanne (ur. 19 stycznia 1839, zm. 22 października 1906) – malarz pochodzący z Aix-en-Provence, którego twórczość stanowi pomost pomiędzy impresjonizmem i kubizmem.

Zabytki

katedra St-Sauveur, której budowę rozpoczęto w V a ukończono dopiero w XVIII wieku. Główne prace zostały wykonane w XII i XIII wieku. Najcenniejsze zabytki to XVI-wieczne pięknie rzeźbione drzwi wykonane z drewna orzechowego przez J. Guiramanda, tryptyk Ołtarz krzewu gorejącego pędzla Nicolasa Fromenta (XV wiek). Do kościoła, od strony południowej, przylega XI-wieczny krużganek

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Kultura

Aix jest ważnym centrum edukacyjnym, siedzibą wydziałów prawa i literatury uniwersytetu Aix Marseille. Kwartał miasta, gdzie są umieszczone szkoły i budynki uniwersytetu, jest porównywany do Dzielnicy Łacińskiej Paryża. Od 1948 roku odbywa się w nim coroczny międzynarodowy festiwal muzyczny. Znane też jako miejsce urodzenia i pracy malarza Paula Cezanne'a, siedziba muzeum poświęconego malarzowi.

Arc (fr. l’Arc) – rzeka we Francji, w Alpach. Długość ok. 150 km. Źródła Arc wypływają spod lodowca, zwanego... Źródła Arc (fr. Sources de l’Arc). Uchodzi, jako lewobrzeżny dopływ, do rzeki Isère na wysokości zamku Miolans. Zlewisko rzeki Arc ma powierzchnię 1 957 km². Głównym dopływem jest rzeka Arvan, uchodząca do Arc w Saint-Jean-de-Maurienne.

Ludwik XII (urodzony 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zmarł 1 stycznia 1515 w Paryżu), książę Orleanu, później w latach 1498-1515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego), i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.

Gospodarka

Miasto jest ośrodkiem przemysłu ceramicznego, komputerowego, poligraficznego, przetwórstwa oliwek.

Komunikacja

Ważny węzeł komunikacyjny - autostrady do Awinionu, Marsylii i Cannes, port lotniczy.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Gare de Aix-en-Provence.

Miasta partnerskie

Bath, Wielka Brytania

Filadelfia, Stany Zjednoczone

Baton Rouge, Stany Zjednoczone

Chaoyang, Chińska Republika Ludowa

Foshan, Chińska Republika Ludowa

Przypisy

Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, str. 231, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.

Bibliografia

Baedeker - Francja. Wyd. I. Bielsko-Biała: Pascal sp. z o.o., 2008, s. 195-198. ISBN 978-3-8297-6493-3.

Linki zewnętrzne

Źródło danych: Francuski urząd statystyczny (fr.).