Ajodhja - Polski Serwis Naukowy

Ayodhya, (hindi अयोध्या) to miasto w północnej części Indii w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej.

Powrót Ramy do Ayodhyi.

Populacja miasta w 2001 roku wynosiła 49 650 mieszkańców.

Miasto to stało się w końcu XX w. symbolem waśni religijnych i niszczenia historycznego dziedzictwa kulturowego z pobudek religijnych.

Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.

Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźasthani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harijanie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.

W grudniu 1992 działacze hinduistyczni, zwani Kar Sevaks, zniszczyli kompletnie XVI-wieczny meczet Babri Masjid, pod pretekstem odsłonięcia pozostałości świątyni hinduistycznej Ram Janmabhoomi, zbudowanej jakoby w miejscu urodzin boga Ramy, wcielenia Wisznu, która miała być podobno w przeszłości zniszczona, aby dać miejsce pod budowę meczetu. Wynikłe z tego incydentu zamieszki religijne, które objęły nie tylko samą Ayodhyę, ale także inne miasta Indii, trwały dwa miesiące (grudzień 1992 – styczeń 1993) i spowodowały śmierć kilku tysięcy osób (w tym zamieszki w Bombaju).

Zamieszki w Bombaju – od chwili uzyskania niepodległości przez Indie (15 sierpnia 1947 roku) miasto było świadkiem licznych zamieszek m.in. na tle podziałów językowych (żądania podziału stanu Bombaj na stan Maharasztra z językiem marathi i Gudżarat z gudżarati) i religijnych między hinduistami i muzułmanami. Jednak najbardziej znane z nich są zamieszki z grudnia 1992 i stycznia 1993 roku, w których zginęło 900 osób. Po nich nastąpił tzw. "Black Friday" 12 marca 1993 roku – wybuchy bombowe zorganizowane przez szefa gangu Dawood Ibrahima i jego D-Company, w których zginęło 250-300 osób.

Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.

Jedną z przyczyn zniszczenia meczetu stała się opinia przedstawiona w lipcu 1992 przez grupę archeologów, którzy stwierdzili, że meczet wzniesiony został na miejscu, w którym w X-XII w. musiała znajdować się świątynia hinduistyczna. Argumenty archeologiczne są nadal wykorzystywane w niekończącej się dyskusji politycznej na temat wydarzeń w Ayodhyi. W 2003 sąd stanowy w celu ustalenia, czy należy odbudować świątynię islamską, czy też zbudować na tym miejscu świątynię hinduistyczną, nakazał przeprowadzenie badań radarowych na miejscu zniszczonego meczetu, a następnie wykonanie badań wykopaliskowych w miejscu wykrycia anomalii geofizycznych. Pospieszne badania przeprowadzone przez rządową instytucję Archaeological Survey of India, trwające zaledwie miesiąc, doprowadziły do konkluzji, że meczet rzeczywiście wzniesiony został na pozostałościach starszej, średniowiecznej świątyni hinduistycznej.

Uttar Pradesh (hindi उत्तर प्रदेश, urdu: اتر پردیش, trb.: Uttar Pradeś, trl.: Uttar Pradeś; ang. Uttar Pradesh, co znaczy: "północna prowincja", często w skrócie: UP) - jeden ze stanów Indii, położony w ich północnej części, na żyznych terenach Niziny Gangesu. Stan został utworzony 2 lutego 1950 roku. Jego stolicą jest Lucknow, a największym miastem, centrum przemysłowym i finansowym - Kanpur. Najwyższy sąd stanowy znajduje się w Allahabadzie. To największy stan Indii pod względem ilości ludności (190 mln, z 2008 r), piąty ze względu na obszar (243 286 km²).

Meczet Babri w Ajodhji ( Babri Masdżid , urdu بابری مسجد, hindi बाबरी मस्जिद, arab.مسجد بابري, ang. Babri Mosque lub Mosque of Babur) – świątynia muzułmańska w Ajodhji w stanie Uttar Pradesh (Indie) wzniesiona w 1528 roku przez pierwszego władcę z dynastii Wielkich Mogołów Babura na ruinach hinduistycznej świątyni poświęconej bogowi Ramie (Ram Janmabhoomi). Hindusi wierzą, że świątynię tą wzniesiono w miejscu narodzin boga Ramy, wcielenia Wisznu.

Wykorzystywanie argumentów archeologicznych do uzasadnienia niszczenia zabytków zbulwersowało światową opinię archeologiczną, wywołując m.in. gwałtowne reakcje w czasie kongresu międzynarodowego stowarzyszenia archeologów World Archaeological Congress (WAC), który odbył się w 1994 w New Delhi w Indiach.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Ram Janmabhoomi ( hindi राम जन्मभूमि ) – legendarna świątynia hinduistyczna znajdująca się w Ajodhji w stanie Uttar Pradesh (Indie) poświęcona bogowi Ramie, wcieleniu Wisznu, wzniesiona w miejscu jego narodzin w X-XII wieku. W XVI wieku miała zostać zniszczona przez muzułmanów, a na jej miejscu wzniesiony został przez Babura, pierwszego władcę Wielkich Mogołów meczet Babri Masdżid.

Przypisy

Census of India: Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 (ang.). [dostęp 2011-12-16].

Bibliografia

Ajodhja (2008-06-21) (pol.). [dostęp 22 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne

Portal miasta Ayodhya (ang.). [dostęp 22 stycznia 2009].

Zdjęcia z niszczenia meczetu Babri (ang.). [dostęp 22 stycznia 2009].

Archaeological Survey of India (ang.). [dostęp 22 stycznia 2009].

World Archeological Congress (ang.). [dostęp 22 stycznia 2009].