Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu

Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu

Założyciel Akademii – hrabia Iwan Szuwałow (1727-1797)

Pierwszy rektor Akademii – Aleksander Kokorin (1726-1772)

Aleksiej I. Musin-Pushkin – prezes Akademii w latach 1794-1797

Księżna Maria Nikołajewna, prezes Akademii w latach 1852-1876

Akademia Sztuk Pięknych w Petersburgu powstała w 1757. Była pierwszą tego rodzaju instytucją w Rosji.

Mikołaj Tołwiński(ur. w 1857, zm. 7 grudnia 1924 w Warszawie - architekt polski działający głównie na terenie Odessy, a następnie Warszawy, profesor architektury.

Adolf Szyszko-Bohusz (ur. 1 września 1883 w Narwie, zm. 1 października 1948 w Krakowie) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu i modernizmu, konserwator zabytków.

Historia

Za datę powstania Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu uważa się rok 1757. Wtedy to hrabia Iwan Szuwałow, za przyzwoleniem carycy Elżbiety, założył placówkę będącą w przyszłości kuźnią talentów rozmaitych dziedzin sztuki. W początkowym szkoła nosiła nazwę: Akademia Trzech Najszlachetniejszych Sztuk i mieściła się w rezydencji hrabiego (Pałac Szuwałowa), który został jej pierwszym kierownikiem. W 1764 cesarzowa Katarzyna II nadała jej nową nazwę: Cesarska (lub: Imperatorska) Akademia Sztuk Pięknych, a jej pierwszym rektorem został Aleksander Kokorin. Od tego też roku trwała budowa nowego neoklasycystycznego gmachu na potrzeby akademii (ukończona w 1788), na nabrzeżu uniwersyteckim, naprzeciw Pałacu Zimowego, pod nadzorem architektów: Jean-Baptiste Vallin de la Mothe i Aleksandra Kokorina. Kolejny po hrabim Szuwałowie prezydent Akademii – Iwan Beckoj, zreorganizował ją i wprowadził odznaczenia oraz tytuły dla jej członków.

Władysław Horodecki, właśc. Leszek Dezydery Władysław Horodecki, ukr. Владислав Городецький, ang. Vladislav Gorodetsky (ur. 4 czerwca 1863 w Szołudkach koło Niemirowa na Podolu, zm. 3 stycznia 1930 w Teheranie) – polski architekt tworzący głównie w Kijowie, przedstawiciel modernizmu, przedsiębiorca i mecenas.

Włodzimierz Aleksandrowicz Romanow (ur. 22 kwietnia 1847 w Sankt Petersburgu, zm. 17 lutego 1909 tamże) – wielki książę Rosji, wojskowy, od 1880 Generał kawalerii, senator, członek Rady Państwa Imperium Rosyjskiego.

W wyniku rewolucji październikowej, od 1917 do 1933 akademia często zmieniała swój status i nazwę. W 1933 w jej miejsce powołano Wszechrosyjską Akademię Sztuk Pięknych w Petersburgu. Jej kontynuatorką była funkcjonująca w latach 1947-1991 Radziecka Akademia Sztuk Pięknych, z siedzibą w Moskwie, która wchłonęła wszystkie szkoły artystyczne z obszaru ZSRR, a więc i petersburską. Od 1991 szkoła moskiewska funkcjonuje jako Rosyjska Akademia Sztuk Pięknych i stanowi kontynuatorkę Akademii petersburskiej (np. w 2007 obchodziła 250 rocznicę utworzenia). Natomiast w Petersburgu, w historycznych budynkach akademii nad Newą, działa Instytut Malarstwa, Rzeźby i Architektury im. Ilii Repina (Санкт-Петербургский государственный институт живописи, скульптуры и архитектуры имени И.Е.Репина).

Józef Pius Dziekoński (ur. 5 maja 1844 w Płocku, zm. 4 lutego 1927 w Warszawie) – architekt i konserwator zabytków, przedstawiciel historyzmu. Pierwszy dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Współzałożyciel Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, od 1893 był współpracownikiem Komisji do Badań Historii Sztuki w Polsce.

Karol Podczaszyński (ur. 7 listopada 1790 w Żyrmunach, zm. 19 kwietnia 1860 w Wilnie) – polski architekt, przedstawiciel klasycyzmu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego; syn Jana, ojciec Bolesława.

Prezesi Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu

1757-1763 Iwan Szuwałow

1763-1794 Iwan Beckoj

1794-1797 Aleksiej Musin-Puszkin

1797-1800 Marie Gabriel Florent Auguste de Choiseul-Gouffier

1800-1811 Aleksander S. Stroganow

1817-1843 Aleksiej N. Olenin

1843-1852 Maksymilian Leuchtenberg

1852-1876 Wielka Księżna Maria Nikołajewna Romanowa

1876-1909 Wielki Książę Włodzimierz Aleksandrowicz Romanow

1909-1917 Wielka Księżna Maria Pawłowna Romanowa

1934-1939 Izaak I. Brodski

Polacy na Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu

Wykładowcy i absolwenci:

Henryk Hektor Siemiradzki (znany w Rosji jak Genrich Ippolitowicz Siemiradski, Генрих Ипполитович Семирадский; ur. 24 października 1843 w Nowobiełgorodzie, zm. 23 sierpnia 1902 w Strzałkowie) – polski malarz, przedstawiciel akademizmu.

Miłosz Kotarbiński (Aleksander Wasiljewicz - w rosyjskich zródłach podają też imię ojca) (ur. 25 stycznia 1854 w Czemiernikach, zm. w październiku 1944 w Grodzisku Mazowieckim) - polski malarz, artysta plastyk zajmujący się rysunkiem i malarstwem, śpiewak, krytyk literacki, poeta i kompozytor. 2(15) maja 1909 r. uczestniczył w jury konkursu na pomnik Chopina w Warszawie.

Michał Elwiro Andriolli

Władysław Bakałowicz

Józef Bałzukiewicz

Tomasz Bohdanowicz-Dworzecki

Tadeusz Dmochowski

Józef Pius Dziekoński

Tadeusz Górecki

Eligiusz Niewiadomski

Aleksander Nowicki

Stanisław Rostworowski

Leopold Steinman

Ludwik Wiesiołowski

Konstanty Wróblewski

Bibliografia

Ludwik Bazylow, Polacy w Petersburgu, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01567-6

Jan Chrucki (w Rosji znany jako Иван Фомич Хруцкий, Iwan Fomicz Chrucki, ur. 8 lutego (27 stycznia) 1810 w Ulle, zm. 26 (13) stycznia 1885 w Zacharniczach) — polski malarz znany z portretów, martwej natury i scen rodzajowych.

Aleksiej Iwanowicz Musin-Puszkin (ros. Алексе́й Ива́нович Муси́н-Пу́шкин ur. 27 marca 1744 w Moskwie, zm. 13 lutego 1817 w Petersburgu) – rosyjski polityk i dyplomata.

Linki zewnętrzne

Strona Rosyjskiej Akademii Sztuk Pięknych