Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Właściciele dróg stają do walki ze zmianą klimatu, Kolonia, Niemcy
W dniach 8-9 grudnia 2010 r. w Kolonii, Niemcy, odbędzie się konferencja pt. "Właściciele dróg stają do walki ze zmianą klimatu". Cztery projekty naukowe zostały wybrane w 2007 r. w ramach programu ERA-NET ROAD, aby zbadać takie zagadnienia jak ocena ryzyka, utrzy...
 
11. Warsztaty nt. grafów i optymalizacji kombinatorycznej Kolonia-Twente, Monachium, Niemcy
W dniach 29 - 31 maja 2012 r. w Monachium, Niemcy, odbędą się 11. warsztaty nt. grafów i optymalizacji kombinatorycznej Kolonia-Twente. Optymalizacja kombinatoryczna to dziedzina matematyki zajmująca się wyszukiwaniem optymalnego obiektu z ograniczonego zbioru. Jest powiązana z optymaliza...
 
Konferencja poświęcona sztucznej inteligencji, Aberdeen, Szkocja
Doroczna konwencja organizowana przez Society for the Study of Artificial Intelligence and Simulation of Behaviour (AISB) odbędzie się w dniach 1-4 kwietnia w Aberdeen w Szkocji. Delegaci z całej Europy i z obu Ameryk, obradujący pod hasłem "Komunikacja, in...
 
Nowa wizja Internetu
Finansowany z funduszy UE projekt CASAGRAS (Koordynacja i wsparcie na rzecz globalnych działań związanych z RFID i standaryzacją) ma na celu zapewnić ramy dla badań podstawowych, które pomogą Komisji Europejskiej i globa...
 
Nowa broń w walce z otyłością
Jak donosi "Nature" amerykańscy badacze z Instytutu Chorób Nowotworowych Dana-Faber (część Uniwersytetu Harvarda) przeprogramowali myszy, by te tworzyły brązową tkankę tłuszczową. Dodatkowo sukces jest tym większy, że w...

Reklama:


Akadia

Czy wiesz że...?
Akadiana (franc. Acadiane, ang. Acadiana lub Cajun Country) – oficjalna, oznaczająca francuskojęzyczny region etniczny i kulturowy, nazwa 22 parafii w Luizjanie, zamieszkanych głównie przez potomków francuskich osadników z Akadii, nazywanych Cajun (Kadyjczyków).

Jezuici (pełna nazwa: Towarzystwo Jezusowe ) – męski papieski . Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła rzymskokatolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, .

Półwysep Akadiański (franc. Péninsule acadienne, dawniej Bas-du-Comté, ang. Acadian Peninsula) - półwysep we wschodniej Kanadzie, na północnym wschodzie prowincji Nowy Brunszwik. Oddziela Zatokę Chaleur od Zatoki Świętego Wawrzyńca. Obejmuje wschodnią część hrabstwa Gloucester i północno-wschodnią część hrabstwa Northumberland. Nazwa pochodzi od dominujących wśród ludności półwyspu Akadian. Ze względów kulturowych za część półwyspu często uważa się również wyspy Lamèque i Miscou.
Akadia w 1754 roku

Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży kontynentu, do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).

Historia

Pierwsze osiedle francuskie w Akadii powstało w 1604 i liczyło 120 osiedleńców. Zostało założone przez Pierre'a du Gua de Montsa. W 1605 roku francuscy osadnicy założyli Port Royal, do którego się przenieśli.

Wojna o sukcesję hiszpańską była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.

Maine - stan na wschodnim wybrzeżu USA, w północno-wschodniej części kraju. Na południowym zachodzie graniczy ze stanem New Hampshire, na północnym wschodzie z kanadyjską prowincją Quebec, a na wschodzie z kanadyjską prowincją Nowy Brunszwik. Rzeźba terenu wyżynno-górska (Appalachy); niziny jedynie na wybrzeżu.

Przetrwało zaledwie trzy lata i po ciężkich stratach, głównie z powodu szkorbutu koloniści powrócili do Francji. Niedługo potem w 1611 większość z nich powróciła do Akadii, tym razem już lepiej przygotowana. Wspierani finansowo przez hugenotów rozpoczęli drugi, tym razem już udany epizod kolonizacyjny. Co prawda, wobec pojawienia się jezuitów w Akadii, hugenoci wycofali swe poparcie, lecz akcja kolonizacyjna nabrała już wtedy odpowiedniego rozpędu.

Deportacje Akadian to proces wysiedlania francuskojęzycznych mieszkańców Akadii (współcześnie część Nowej Szkocji) do innych brytyjskich kolonii, jaki miał miejsce w latach 1755-1759.

Pokój zawarty w Utrechcie (Holandia) 11 kwietnia 1713 roku kończył hiszpańską wojnę sukcesyjną. Bezpośrednim powodem podpisania pokoju była śmierć cesarza Józefa I (17 kwietnia 1711) i objęcie tronu wiedeńskiego przez Karola - pretendenta do korony Hiszpanii. Pozostałe kraje koalicji antyburbońskiej zaczęły się obawiać odrodzenia potęgi Habsburgów z czasów Karola V.

W 1621 Brytyjczycy zainteresowali się terenami Akadii. Król Jakub I Stuart objął Akadię swym protektoratem, przekazując funkcje wicekrólewskie Williamowi Alexandrowi, księciu Sterling ze Szkocji. W 1629 wysłał on tam pierwszą partię szkockich kolonistów w liczbie 100 mężczyzn, ale ostatecznie eksperyment ten skończył się niepowodzeniem. Podział władzy w Akadii został zakończony traktatem z St-Germain w roku 1632, kiedy to potwierdzono prawa francuskie do Akadii i Nowej Francji. W tym też czasie suwerenność kolonii została ograniczona poprzez włączenie jej w system państwowy Francji. Pierwszym gubernatorem generalnym Akadii został Isaac de Razilly mianowany przez Ludwika XIII.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Ameryka Północnakontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Kolejne sto lat w historii Akadii to lata względnej prosperity, przerywanej wojnami toczonymi z Nową Anglią. Podstawą gospodarki kolonii był handel, głównie futrami. Mimo względnego dobrobytu, Akadia podobnie jak Nowa Francja nie zdołała zapewnić sobie samowystarczalności żywnościowej i była uzależniona od importu z Francji.

Nowa Anglia (ang. New England) – region Stanów Zjednoczonych, ulokowany na północnym wschodzie kraju, kolebka kultury USA. Nowa Anglia składa się z 6 stanów: Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island i Connecticut.

Nowa Szkocja (Nova Scotia, Nouvelle-Écosse) – prowincja Kanady leżąca nad Atlantykiem. Prowincja zajmuje całość półwyspu o tej samej nazwie, wyspę Cape Breton oraz szereg drobnych wysp. Nowa Szkocja graniczy od zachodu z Nowym Brunszwikiem. Prowincja ma połączenia promowe z Nową Fundlandią, Wyspą Księcia Edwarda, z Wyspami Magdaleny oraz ze stanem Maine. Stolicą, a zarazem największym miastem prowincji, jest Halifax.

W ciągu 142 lat historii Akadii jej ludność znacznie wzrosła, choć pozostawała daleko w tyle za podobnymi do niej koloniami brytyjskimi, oraz także za Nową Francją. Kolejne spisy ludności dawały następujące wyniki:

Nieoficjalna flaga Akadii

W wyniku traktatu pokojowego w Utrechcie kończącego hiszpańską wojnę sukcesyjną w 1713 roku Francja musiała się zrzec Akadii na rzecz Wielkiej Brytanii. Obszar ten został nazwany Nową Szkocją.

Cztery dziesięciolecia później władze brytyjskie zdecydowały o deportacji wszystkich osadników francuskich do innych kolonii brytyjskich lub do kontynentalnej Francji. Duża część deportowanych przeniosła się później do Luizjany, reszta wróciła Akadii (wtedy już Nowej Szkocji), gdzie już jednak gospodarowali na ich ziemiach koloniści z Wysp Brytyjskich. Z tego względu Akadianie wyruszyli dalej na północ, osiedlając się ostatecznie na obszarze dzisiejszego Nowego Brunszwiku.

Akadianie – potomkowie frankofońskich osadników pochodzących najpierw z Europy a potem całego świata; mieszkańcy lub osoby pochodzące z Akadii. Kanadyjczycy posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym. Czasami posługują się nieformalnie językiem akadiańskim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Akadii – wschodniej Kanadzie (Quebec, Nowa Fundlandia, Nowa Szkocja, Nowy Brunszwik i Saint Jean) i USA (Kajunowie w Luizjanie i Maine). Są oni w większości katolikami.

Jakub I Stuart (ur. 19 czerwca 1566 w Edynburgu, zm. 27 marca 1625 w Theobalds House) – król Szkocji (jako Jakub VI) w latach 1567-1625 i król Anglii w latach 1603-1625. Syn Henryka Stuarta, lorda Darnley i Marii I Stuart, królowej Szkocji, córki króla Jakuba V Stuarta. Pierwszy król Anglii z dynastii Stuartów. Jego panowanie było początkiem unii personalnej Anglii ze Szkocją.
Akadia dzisiaj - obszary zamieszkiwane przez Akadian

Ze względu na deportacje pojęcie Akadia straciło swe terytorialne znaczenie i zaczęło się odnosić do obszarów w Kanady atlantyckiej, gdzie mieszkają Akadianie. Natomiast w celach marketingowych często używa się dzisiaj określenia Akadia lub Wybrzeże Akadiańskie w stosunku do wschodniego wybrzeża Nowego Brunszwiku. Pojęcia Akadia używa się również w stosunku do Półwyspu Akadiańskiego.

Historia Kanady jako państwa rozpoczęła się w 1867 roku, kiedy nastąpiło zjednoczenie brytyjskich kolonii leżących na północ od Rzeki Świętego Wawrzyńca, Wielkich Jezior oraz dalej na zachód od równoleżnika 48°N.

Ludwik XIII, zw. Sprawiedliwym (ur. 27 września 1601 w Fontainebleau, zm. 14 maja 1643 w Saint-Germain-en-Laye) – król Francji i Nawarry od 1610, syn Henryka IV, z dynastii Burbonów. W chwili śmierci ojca miał tylko 9 lat, więc do czasu pełnoletniości realne rządy regencyjne sprawowała jego matka Maria Medycejska. Panowanie Ludwika XIII przebiegało w cieniu rządów kardynała Richelieu, który stał się właściwym twórcą systemu rządów absolutnych i którego historycy uważają za główną postać tego panowania.

Uwaga Daty urzędowania wymagają weryfikacji

Zobacz też

Wikisłownik
Zobacz hasło Akadia w Wikisłowniku
  • Akadianie
  • Akadiana
  • Deportacje Akadian
  • Luizjana (kolonia)
  • Historia Kanady
  • Przypisy

    1. S. Grzybowski, Tomahawki i muszkiety, Warszawa 1965, s. 104.
    2. H. Zins, Historia Kanady, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1975, s. 37.

    Rzeka Świętego Wawrzyńca - (fr. Fleuve Saint-Laurent, ang. Saint Lawrence River), najważniejsza rzeka Kanady, położona w południowej części kraju. Jej długość wynosi 1200 km, powierzchnia dorzecza 1,5 mln km2.

    Nowa Francja – francuska kolonia w Ameryce Północnej, zwana też Kanadą. Kolonia została założona przez Samuela de Champlaina, który został jej pierwszym gubernatorem generalnym.





    Czy wiesz że...? beta

    Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.
    Luizjana – region geograficzny w Ameryce Północnej obejmujący początkowo tereny na południe od Wielkich Jezior w przybliżeniu zajmujący dorzecze Missisipi. Współcześnie teren ten jest zajmowany w całości lub częściowo przez stany: Alabama, Arkansas, Północna Dakota, Dakota Południowa, Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, części Kolorado, Minnesota, części Montany, Nowy Meksyk, Luizjana (Luizjana właściwa), Missisipi, Missouri, Nebraska, Ohio, Oklahoma, północny Teksas, Tennessee, Wisconsin. części Wyoming a także ziemie dziś należące do Kanady w prowincjach Manitoba, Saskatchewan i Alberta
    Nowy Brunszwik, New Brunswick, Nouveau-Brunswickprowincja Kanady. Największa z trzech nadmorskich prowincji. Nowy Brunszwik znajduje się w całości na stałym lądzie. Od zachodu i północy graniczy z prowincją Quebec. Od północy poprzez Cieśninę Northumberland z Wyspą Księcia Edwarda, Od wschodu z Nową Szkocją i od południa ze stanem USA Maine. Największymi miastami prowincji są Saint John, Moncton i stolica prowincji Fredericton. 33% ludności Nowego Brunszwiku jest frankofonami i używa francuskiego jako pierwszego języka.
    Szkorbut (gnilec) (łac. scorbutus) - choroba wielonarządowa wywołana niedoborem kwasu askorbinowego w pożywieniu. Główne objawy dotyczą tkanki łącznej, ponieważ witamina C jest koenzymem hydroksylaz prolinowej i lizynowej, które katalizują powstanie poprzecznych wiązań kowalencyjnych między cząstkami tropokolagenu. Brak kwasu askorbinowego oznacza brak aktywności tych enzymów a co za tym idzie brak dojrzewania kolagenu.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.