Akcja Zachód – operacja wysiedlenia ukraińskich rodzin podejrzewanych o współpracę z OUN lub UPA na na mocy decyzji Rady Ministrów ZSRR nr 3214-1050 z 10 września 1947. Akcję rozpoczęto w obwodach: rówieńskim, wołyńskim, lwowskim, drohobyckim, stanisławowskim i tarnopolskim 21 października 1947 o godz. 6.00 i w większości zakończyła się tego samego dnia (ostatnie osoby wywieziono 23 października). W sumie wywieziono 76 192 osoby, które osiedlano w niesprzyjających warunkach na terenach Kazachskiej SRR, na Północy i na Syberii. Zdolni do pracy zmuszeni zostali do ciężkiej pracy w kopalniach, a te rodziny, w których brak było osób zdolnych do pracy, znalazły się w nędzy.

Tło wydarzeń

Od 1944 Sowieci, wkraczając na okupowane tereny II RP, musieli się zmierzyć z ukraińską nacjonalistyczną partyzantką – UPA oraz z działalnością OUN-B. Cele obu stron nie były do pogodzenia: nacjonaliści walczyli o utworzenia własnego państwa na terenach południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej, ZSRR zamierzało natomiast dokonać zupełnej sowietyzacji tych ziem i włączenia ich do Ukraińskiej SRR. Stało się to możliwe dzięki ustaleniom poczynionym na konferencjach: teherańskiej i jałtańskiej. W 1944 powrócono do podziału terytorialnego z czasu okupacji radzieckiej tych ziem w latach 1939–1941 – utworzono obwody: rówieński, wołyński, lwowski, drohobycki, stanisławowski i tarnopolski.

Po fali przymusowych wysiedleń Polaków pozostałych na tych ziemiach po czystce etnicznej dokonanej przez OUN-UPA jedynym przeciwnikiem władzy sowieckiej pozostali nacjonaliści ukraińscy. W trakcie ich zwalczania, władze oprócz militarnych działań antypartyzanckich, przeprowadzały deportacje ludności podejrzewanej o sprzyjanie OUN.