Akrobacja lotnicza - Polski Serwis Naukowy

Red Arrows

Breitling Wingwalkers

Patrouille de France

Frecce Tricolori

Royal Jordanian Falcons

Akrobacja lotnicza – pilotowanie statków powietrznych (samolotów, szybowców, śmigłowców) lub ich grup (akrobacja zespołowa), polegające na wykonywaniu figur. Akrobację lotniczą zalicza się do sportów lotniczych.

Patrouille de France (pełna nazwa: Patrouille Acrobatique de France, pl. Francuski Zespół Akrobacyjny) – zespół akrobacyjny Francuskich Sił Powietrznych.

Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

Figury te, to manewry statku powietrznego dokonywane przy użyciu sterów i ciągu zespołu napędowego zazwyczaj nie stosowane w zwykłych lotach. Następujące po sobie figury akrobacji lotniczej nazywamy wiązanką. Zazwyczaj maszyny wyposażane są w wytwornice dymu, dzięki którym pozostawiają w powietrzu ślad dymny utrzymujący się około kilkunastu sekund.

Statek powietrzny to urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od podłoża (zgodnie z definicją legalną z ustawy — Prawo lotnicze). Ze względu na sposób unoszenia się w powietrzu statki powietrzne dzieli się na aerostaty (lżejsze od powietrza) i aerodyny (cięższe od powietrza).

Przeciążenie to stan, w jakim znajduje się ciało poddane działaniu sił zewnętrznych innych, niż siła grawitacji, których wypadkowa powoduje przyspieszenie inne niż wynikające z siły grawitacji. Przyjęto wyrażać przeciążenie jako krotność standardowego przyspieszenia ziemskiego. Tak zdefiniowane przeciążenie jest wektorem, mającym kierunek i zwrot.

Typy akrobacji

W zależności od stopnia trudności akrobacja lotnicza dzieli się na normalną (Basic), średnią (Medium), wyższą (Advanced) i wyczynową (Unlimited).

Akrobacja normalna (nazywana również podstawową) to nauka figur takich jak pętla, ranwers, zwrot bojowy, korkociąg, zakręty na wznoszeniu i przeciągnięcia dynamiczne.

Program akrobacji średniej szlifuje podstawowe figury, a dochodzą do nich także beczki i pierwsze loty plecowe. Największy nacisk kładzie się na obroty wokół osi podłużnej oraz wszystkie rodzaje beczek (sterowane, szybkie, wolne). Dochodzą figury łączone (np. Immelman - półbeczka i półpętla) itd.

Figury akrobacji lotniczej - zaplanowane i celowe działania pilota mające na celu wykonanie przez samolot akrobacyjny, lub szybowiec akrobacyjny manewru o określonym torze i kształcie.

Lot - stan statku powietrznego, w którym znajduje się on ponad powierzchnią ziemi lub wód. Lot odbywa się zawsze w jakimś kierunku - czyli musi istnieć przynajmniej jedna składowa wektora prędkości różna od zera. W przypadku, gdy nie występuje przemieszczenie, mówimy o zawisie.

Akrobacja wyższa to wszystkie figury wykonywane dotychczas, ale w locie odwróconym (plecowym). Występują tam głównie przeciążenia ujemne, zaczyna się od nauki zakrętów, następnie dochodzi się do trudniejszych figur łączonych. Ten rodzaj akrobacji wykonuje się już na wyższej klasy sprzęcie typowo akrobacyjnym np. Extra 300 z dużą rezerwą mocy. Do podstawowej i średniej akrobacji można szkolić się na słabszych, ale zarazem tańszych samolotach jak Zlin 526f.

Ranwers (w polskim nazewnictwie przewrót, przewrót przez skrzydło) - figura akrobacji lotniczej, polegająca na wykonaniu obrotu wokół końcówki skrzydła w locie wznoszącym (pionowym) o 180°, z przejściem do lotu nurkowego i wyprowadzeniem samolotu (szybowca) do lotu poziomego.

Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.

Najwyższy poziom akrobacji to już latanie wyczynowe. Kładzie się tutaj nacisk na kąty, piony, a wykonywane figury są ściśle ograniczone czasowo. Kolejne stopnie kwalifikacji pilotów to obniżanie wysokości minimalnej podczas wykonywania akrobacji.

W innym podziale na klasyczną - występują w niej przeciążenia dodatnie) i odwróconą - występują w niej przeciążenia ujemne.

Akrobacja zespołowa

Akrobacja lotnicza może być pojedyncza - gdy wykonuje ją jeden samolot lub szybowiec, oraz grupowa - wykonywana przez zespół akrobacji lotniczej.

Do wykonania akrobacji lotniczej zespołowej konieczne jest opanowanie umiejętności akrobacji indywidualnej oraz pilotażu w lotach grupowych odbywających się w ustalonych szykach. Na czele szyku leci tzw. prowadzący.

Podstawowymi szykami w akrobacji lotniczej zespołowej są:

schody w lewo lub w prawo;

kolumna;

ława;

klin;

grot;

kwadrat (lub romb).

Specjalnymi lotami grupowymi są np. układy literowe (napisy).

Wirtualna Akrobacja Lotnicza

Dzisiejsze symulatory lotu pozwalają poczuć się jak pilot zespołu akrobacyjnego. Wykorzystując internet i grę sieciową, umożliwiają one lot w ciasnym szyku, a nawet wykonanie całego pokazu. Pokazy te są bardzo zbliżone do tych, jakie możemy zobaczyć oglądając występy prawdziwych zespołów akrobacyjnych.

Przykładowe zagraniczne wirtualne grupy akrobacyjne odtwarzają takie zespoły jak:

Virtual Thunderbirds

Virtual Blue Angels

Virtual Red Arrows

Patrouille Suisse Virtuelle

Virtual Snowbirds

Virtual Ukrainian Falcons

Virtual Swifts

Virtual Russian Knights

Virtual Aerobatic Team "Berkuts"

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Akrobacja lotnicza

figury akrobacji lotniczej

samolot akrobacyjny