Akt Zjednoczenia - Polski Serwis Naukowy

Akt Zjednoczenia - uroczyste ogłoszenie dnia 22 stycznia 1919 zjednoczenia URL i ZURL w zjednoczoną Ukrainę. Rocznica tego dnia jest świętem narodowym Ukrainy, nazywanym Dniem Jedności Ukrainy.

Zjednoczenie to zostało wywołane przez utworzenie 28 listopada 1918 sowieckiego rządu Ukrainy (Tymczasowy Rząd Radziecki Ukraińskiej Republiki Ludowej), który natychmiast zwrócił się do Moskwy o pomoc wojskową. 1 stycznia 1919 wojska bolszewickie wkroczyły do Charkowa, a w lutym zajęły Kijów, tworząc Niezależną Ukraińską Sowiecką Republikę Socjalistyczną. Niemal jednocześnie z wkroczeniem wojsk bolszewickich na Ukrainie rozpoczął się "czerwony terror".

Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem-założycielem ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. Wspólnota Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacja Państw Morza Czarnego. Jedynym skrawkiem Ukrainy w Azji jest wyspa Tuzła w cieśninie kerczeńskiej.

Dzień Jedności Ukrainy, ukr. День соборності України - ukraińskie święto państwowe obchodzone 22 stycznia w rocznicę zjednoczenia URL i ZURL.

10 listopada 1918 narodowcy zachodnioukraińscy złożyli wniosek do władz URL o podjęcie starań na rzecz połączenia obu republik. 1 grudnia 1918 w Fastowie zawarto przedwstępny układ o zjednoczeniu. 3 stycznia 1919 Ukraińska Rada Narodowa podjęła w Stanisławowie uchwałę o połączeniu ZURL i URL.

Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.

Jewhen Omelanowicz Petruszewycz, ukr. Євген Омелянович Петрушевич (ur. 3 czerwca 1863 w Busku, zm. 29 sierpnia 1940 w Berlinie) – adwokat, polityk ukraiński, przywódca Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.

W styczniu zorganizowano w Kijowie Kongres Pracy Ukrainy, w którym na 593 miejsca 65 zarezerwowano dla delegatów z byłej ZURL, a do 5-osobowego składu Dyrektoriatu dołączono Jewhena Petruszewycza. Kongres zatwierdził Akt Zjednoczenia URL i ZURL, i przekazał władzę ustawodawczą i wykonawczą Dyrektoriatowi URL.

Okres Hetmanatu (od kwietnia do grudnia 1918) przyczynił się do wykrystalizowania sytuacji na politycznej scenie Ukrainy. Kilka partii oraz związków zawodowych stworzyło Ukraiński Sojusz Narodowo-Państwowy. Przeciwko polityce Skoropadskiego zaczął też występować Wszechukraiński Związek Ziemstw. Ukraiński Sojusz Narodowo-Państwowy przekształcił się w lipcu 1918 r. w Ukraiński Sojusz Narodowy, który był ciągłą przeciwwagą dla rządów hetmańskich. Występujące z coraz większym nasileniem antyniemieckie i antyhetmańskie powstania chłopskie skłaniały tę organizację do jawnego wystąpienia przeciwko reżimowi. Zaczęto czynić przygotowania do przewrotu.

Leonid Danyłowicz Kuczma, ukr. Леонід Данилович Кучма (ur. 9 sierpnia 1938 w Czajkiniach w obwodzie czernihowskim) – ukraiński polityk, były premier w latach 1992–1993 i prezydent w latach 1994–2005.

W obliczu zagrożenia 22 stycznia 1919 na placu św. Sofii w Kijowie ogłoszono akt zjednoczenia obu ukraińskich organizmów państwowych w jeden – Ukraińską Republikę Ludową. W wyniku niepomyślnego dla strony ukraińskiej przebiegu działań w wojnie na dwa fronty, Ukraińcy zmuszeni byli podpisać 16 czerwca 1919 we Lwowie rozejm ze stroną polską, a w sierpniu 1919 połączone armie ukraińskie odzyskały Kijów.

Dekretem prezydenta Ukrainy Leonida Kuczmy, podpisanym 25 stycznia 1999, rocznica podpisania Aktu Zjednoczenia jest ukraińskim świętem państwowym, obchodzonym 22 stycznia.

Literatura

Aleksander Kolańczuk - "Ukraińscy generałowie w Polsce, emigranci polityczni w latach 1920-1939. Słownik biograficzny", Przemyśl 2009, ISBN 978-83-60374-11-5