Aktywność reninowa osocza - Polski Serwis Naukowy

Aktywność reninowa osocza (ARO) (ang. Plasma Renin Activity – PRA) – badanie określające aktywność w osoczu enzymu – reniny, wykorzystywane przede wszystkim w diagnostyce nadciśnienia tętniczego.

Metoda

Aktywność reniny określa się pośrednio poprzez oznaczenie stężenia angiotensyny I (AT I), hormonu powstającego pod wpływem aktywacji przez reninę. Oznaczenia dokonuje się w temperaturze 37°C, za pomocą metody radioimmunologicznej, przy użyciu AT I znakowanej J.

Badanie wykonuje się w spoczynku – po 6–8 godzinach odpoczynku nocnego, przy standardowej diecie solnej (100–120 mmol NaCl/d), oraz po aktywacji – krew pobiera się po 3-dniowym ograniczeniu soli w diecie do 20 mmol/d i po 3–4-godzinnej pionizacji. Dodatkowo przy diagnostyce zwężenia tętnicy nerkowej wykorzystuje się także aktywację za pomocą kaptoprylu. Na 2–3 tygodnie przed badaniem należy odstawić leki hipotensyjne oraz takie, które mogą modyfikować gospodarkę wodno-elektrolitową.

Nadciśnienie złośliwe (łac. hypertonia maligna, ang. malignant hypertension) – ciężka postać nadciśnienia tętniczego przebiegająca z wysokimi wartościami ciśnienia (zazwyczaj 120-140 mmHg rozkurczowego), uszkodzeniem małych naczyń w siatkówce i ostrą, szybko postępującą niewydolnością nerek i serca, a także innych narządów.

Propranolol (Propranololi hydrochloricum, Nazwa systematyczna: 1-(izopropyloamino)-3-(naftalen-1-yloksy)propan-2-ol, ATC: C 07 AA 05) – organiczny związek chemiczny, wielofunkcyjna pochodna naftalenu. Nieselektywny lek β-adrenolityczny (β-bloker), bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, mający działanie stabilizujące błonę komórkową. Blokuje działanie amin katecholowych (a konkretnie adrenaliny i noradrenaliny) na serce, powodując spadek zapotrzebowania serca na tlen oraz zwolnienie częstości jego pracy.

Krew pobiera się do probówki zawierającej EDTA na lodzie, po czym odwirowuje się w temperaturze 4°C. Zamrożone osocze można przechowywać do miesiąca.

Wyniki

Norma ARO wynosi w spoczynku 1,46 ± 0,23 ng/ml/h. Po aktywacji jest około 3–7 razy większa. Wynik jest zależny od wieku pacjenta, pory oznaczenia czy pozycji ciała. Przyjmowanie metyldopy, klonidyny, propranololu może powodować zmniejszenie ARO, a leków moczopędnych, inhibitorów konwertazy angiotensyny czy dihydralazyny, doustnych środków antykoncepcyjnych – zwiększenie.

Spironolakton (Spironolactonum, C03DA01) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny steroid, konkurencyjny antagonista aldosteronu w kanaliku dalszym nefronu. Należy do diuretyków oszczędzających potas. Blokery receptora aldosteronowego, takie jak spironolakton i eplerenon, pozwalają zmniejszyć stężenie aldosteronu we krwi i ograniczyć niekorzystne działania aldosteronu u chorych z nadciśnieniem i nadmiernie aktywowanym układem RAA.

Hormon (od gr. ὁρμάω hormao - rzucam się naprzód, pędzę) – związek chemiczny, który jest wydzielany przez gruczoły lub tkanki układu hormonalnego. Funkcją hormonu jest regulacja czynności i modyfikacja cech strukturalnych tkanek leżących w pobliżu miejsca jego wydzielania lub oddalonych, do których dociera poprzez krew (wyjątkiem są tzw. hormony lokalne). Istnieją także takie hormony, które wywierają wpływ na funkcjonowanie wszystkich tkanek organizmu.

W stanach patologicznych podwyższone wartości ARO obserwuje się w przypadku: nadciśnienia złośliwego, nadciśnienia pierwotnego, zwężenia tętnicy nerkowej, reninomie, nadciśnieniu jatrogennym. Obniżone wartości mogą sugerować: zespół Conna czy defekty wydzielania reniny.

Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym i niską ARO charakteryzują się dobrą odpowiedzią na spironolakton; natomiast z wysoką ARO – na leki beta-adrenolityczne i antagoniści kanału wapniowego.

Dihydralazyna, dihydralazine – lek hipotensyjny, pochodna hydrazynoftalazyny. Obniża przede wszystkim ciśnienie rozkurczowe rozszerzając bezpośrednio tętniczki obwodowe, rozszerza naczynia krwionośne, zwiększa przepływ krwi oraz zmniejsza obciążenie następcze.

Osocze krwi – zasadniczy, płynny składnik krwi, w którym są zawieszone składniki morfotyczne (komórkowe). Stanowi ok. 55% objętości krwi. Uzyskuje się je przez wirowanie próbki krwi. W uproszczeniu można przyjąć że osocze krwi pozbawione fibrynogenu i czynników krzepnięcia jest surowicą krwi.

Przy jednostronnym zwężeniu tętnicy nerkowej ze współistniejącym nadciśnieniem tętniczym wykonuje się oznaczenie tzw. ilorazu ARO. Pobiera się krew podczas cewnikowania żył nerkowych, a następnie porównuje ARO w materiale z chorej oraz zdrowej nerki. Podwyższone wartości (przynajmniej 1,5 raza) w nerce chorej sugerują nadciśnienie naczyniowonerkowe.

Renina zwana też angiotensynazą – enzym (EC 3.4.23.15) wytwarzany przede wszystkim przez nerki, w odpowiedzi na obniżenie objętości krwi krążącej i zmniejszenie natremii (Na+), wchodzący w skład tzw. układu RAA. Jest to enzym proteolityczny wytwarzany w komórkach przykłębuszkowych nerek.

Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.

Bibliografia

Aldona Dembińska-Kieć, Jerzy Naskalski: Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2002, s. 612–614. ISBN 83-87944-33-5.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Leki moczopędne, inaczej diuretyki lub też natriuretyki – grupa leków, których działanie polega na zwiększaniu objętości wydalanego moczu, czyli zwiększaniu diurezy. W zdecydowanej większości ich działanie opiera się na powodowaniu wzrostu wydalania jonów sodowych (Na+) co powoduje zwiększanie wydalania wody.

Nadciśnienie tętnicze, choroba nadciśnieniowa (łac. hypertonia arterialis, niekiedy stosowane skróty HA i AH) – choroba układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi.