Akureyri - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 65°41′N 18°06′W / 65.683, -18.1

Akureyri – miasto w północnej Islandii, położone nad fiordem Eyjafjörður, w otoczeniu granitowych gór dochodzących do 1500 m wysokości. Drugi co do wielkości po Rejkiawiku obszar urbanizacyjny Islandii. Znaczący port i port lotniczy. Z miasta pochodzi około 30 % islandzkiego przetwórstwa rybnego. Ośrodek handlowy, usługowy i komunikacyjny w północnej Islandii. Znajduje się tu drugi, obok Uniwersytetu Islandzkiego, uniwersytet w kraju. Pierwszym osadnikiem miasta był norwesko-irlandzki Helgi Magri (Helgi Chudy). Akureyri jako stacja handlowa było wzmiankowane już w 1602 roku. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1862 r. Ludność: 17 253 mieszk. (2007). Nazwa miasta powstała w wyniku połączenia dwóch islandzkich słów: akur (pole) + eyri (mierzeja).

Vopnafjörður – miasteczko w północno-wschodniej Islandii, leżące w okolicy fjordu o tej samej nazwie. Według danych z 2005 roku, liczyło 725 mieszkańców.

Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię. Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu. Wieloryby, w odróżnieniu od ryb, mają płetwy poziome, a nie pionowe, dzięki czemu szybciej pływają.

Na uwagę zasługuje kilka kościołów tego miasta: Lögmannshild z 1861 r., katolicki z 1912 r., protestancki Akureyrarkirkja z 1940 r. oraz najnowszy Glerá z 1989 r. Głównymi atrakcjami Akureyri są:

Muzeum Przyrodnicze, w którym znajduje się m.in. wypchana alka olbrzymia

Muzeum Mattíasa Jochumssona (autora słów islandzkiego hymnu) urządzone w jego domu na ulicy Sigurhæðir

Muzeum Folkloru prezentujące ogromną kolekcje miejscowych pamiątek, a także fotografie pochodzące z XIX w

Muzeum Międzynarodowej Organizacji Dobrych Templariuszy

Nonnahús, dom autora powieści dla dzieci Jóna Sveinssona

Muzeum Sztuki

Davíðhús, dom poety Davíða Stefánssona z 1944 r.

Ciekawostką jest założony w 1912 r. ogród botaniczny Lystigarðurinn, w którym, dzięki specyficznemu mikroklimatowi miasta, kilkadziesiąt kilometrów od koła podbiegunowego rosną rośliny z Nowej Zelandii, Hiszpanii czy Tanzanii, jak również typowe gatunki flory islandzkiej.

Mikroklimat, zespół czynników meteorologicznych bezpośrednio określających bytowe warunki organizmu lub grupy organizmów, zależy bezpośrednio od różnych przedmiotów terenowych, naturalnych lub sztucznych. Organizmy żyjące w dnie lasu żyją w innym mikroklimacie niż te, które żyją w warstwie koron drzewnych, jaskinia stwarza szczególny mikroklimat organizmom jaskiniowym, podobnie człowiek może stworzyć roślinom mikroklimat, uprawiając je w szklarniach lub cieplarniach.

Háskóli Íslands, czyli Uniwersytet Islandzki - państwowy uniwersytet założony 17 czerwca 1911, w Rejkiawiku, stolicy Islandii. Obecnie na 11 wydziałach studiuje ok. 16 tys. studentów, w tym ponad 400 osób na studiach doktoranckich. Uniwersytet wraz z powiązanymi z nim jednostkami badawczymi zatrudnia blisko 2,5 tys. pracowników, w tym ok. 1000 pracowników naukowych, tym samym jest to największy pracodawca w tym kraju.

Akureyri stanowi centrum turystyczne dla ornitologów, biologów, wulkanologów oraz zwykłych turystów. W pobliżu Akureyri na uwagę zasługują:

Húsavík – nieco bardziej na zachód, port rybacki, ośrodek turystyczny z możliwością oglądania wielorybów i delfinów,

wyspa Grimsey – najdalej na północ wysunięta wyspa Islandii, 5,4 km² powierzchni, ludność około 100 osób; wyspę, położoną 3,5 godziny statkiem od lądu, przecina koło podbiegunowe północne,

jezioro Mývatn – czwarte do wielkości jezioro Islandii (37,2 km², największa głębokość – 4,5 m); licznie występujące formacje wulkaniczne, bogactwo różnych gatunków ptaków, raj dla ornitologów, geologów, biologów, wulkanologów,

wodospad Dettifoss – położony w największym w Europie kanionie i jednocześnie parku narodowym – Jökulsárgljúfur. Dettifoss to największy w Europie wodospad pod względem ilości spływającej wody, 45 m wysokości, 100 m szerokości, położony w przepięknym kanionie,

wodospad Goðafoss (wodospad bogów) – w kształcie podkowy; nazwę wziął od bożków pogańskich, których posagi zostały wrzucone do wodospadu, kiedy Althing podjął decyzję o chrystianizacji Islandii,

las Kjarnaskógar - jedno z niewielu skupisk leśnych na wyspie,

Góra Súlur - największa w okolicy góra (1214 m).

W miejscowości znajduje się jedna z dwóch w kraju skoczni narciarskich - Hlíðarfjall.

Lofsöngur (Hymn pochwalny), znany także pod nazwą Ó, guð vors lands (O Boże ziemi naszej) – hymn państwowy Islandii. Oryginalny tytuł utworu brzmiał: Hymn dla uczczenia milenium Islandii. Pieśń ta powstała w 1874 z okazji tysiąclecia historii osadnictwa na wyspie, wiążącej się z przybyciem z Norwegii Ingolfa Arnarsona. Hymn powstał w Edynburgu (Wielka Brytania); słowa napisał biskup protestancki i poeta Matthías Jochumsson, muzykę skomponował Sveinbjörn Sveinbjörnsson. Początkowo hymn składał się z trzech zwrotek, obecnie najczęściej śpiewa się tylko jedną.

Delfin – ogólne określenie wodnych ssaków z rzędu waleni, podrzędu zębowców. Obejmuje średniej wielkości walenie charakteryzujące się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu.

Połączenia międzymiastowe

Z Akureyri codziennie można się dostać autobusem do Reykjavíku (czas jazdy 6h).

Miejscowe lotnisko usytuowane jest 2 km na południe od miasta. Codziennie można polecieć do Reykjavíku, Vopnafjörður, Þorlákshöfn i na wysepkę Grímsey.

Flora (z łac. Flora – rzymska bogini kwiatów) – wykaz gatunków roślin występujących na określonym obszarze, zwykle bez gatunków uprawianych (np. flora roślin naczyniowych Polski). Zakres flory może być ograniczany do określonego biotopu (np. flora górska) lub określonej formacji roślinnej (np. flora lasu deszczowego). Ogół gatunków występujących w określonym obszarze i czasie geologicznym zachowanych w postaci skamieniałości roślinnych to flora kopalna (np. flora trzeciorzędu).

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Panorama Akureyri