Akwamaryn - Polski Serwis Naukowy

Akwamaryn

Zobacz hasło akwamaryn w Wikisłowniku

Akwamaryn (łac. aqua marina - "woda morska") – minerał; błękitny lub niebieskozielony (w zależności od ilości domieszek związków żelaza) kamień szlachetny, będący przezroczystą odmianą berylu.

Nazwę akwamaryn wprowadził w 1609 Beotius de Boot.

Minas Gerais – jeden z 26 stanów Brazylii, położony w środkowowschodniej części kraju. Od wschodu graniczy ze stanem Espírito Santo i Rio de Janeiro, od południa stanem São Paulo, od północy ze stanem Bahia, a od zachodu ze stanem Goiás.

Karat – jednostka masy używana w jubilerstwie do określania wielkości kamieni i pereł. Także jednostka czystości złota (zawartości złota w stopie).

Właściwości

inkluzja – inkluzje w postaci długich, równolegle ułożonych do ścian słupa kryształu kanalików, często wypełnionych roztworem nadającym kryształom zabarwienie brązowe; zawierają także pęcherzyki powietrza. W niektórych kryształach mogą występować kropelki cieczy ułożone w kształcie gwiazdy. Akwamaryn zawiera ponadto kryształy biotytu, flogopitu, rutylu, pirytu, hematytu, ilmenitu oraz turmalinu.

Cechą charakterystyczną jest jego wygląd na tle niemetalicznej powierzchni; w zależności od ustawienia kryształu może być niebieski lub bezbarwny (dichroizm – dwubarwność).

Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych. Do minerałów zalicza się także:

Intaglio – rodzaj gemmy, szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony wklęsłym reliefem, odznaczający się niebywałą precyzją wykonania i niesłychaną dbałością o szczegół.

Występowanie

Minerał związany ze skałami granitowymi, szczególnie z pegmatytowymi i hydrotermalnymi.

Występuje w: Brazylii – (Minas Gerais, Rio Grande do Norte, Ceará – najcenniejsze), Pakistan – Ousso, USA (Maine, Karolina Północna, Kolorado), Rosja (Syberia- Mursińsk, Ural), Madagaskar – najlepsze ciemnoniebieskie kryształy akwamarynu, kraje Afryki Południowo-Zachodniej. W Polsce znany z Ptasich Gniazd w Karkonoszach.

Ceará – jednen z 26 stanów Brazylii, (+ Dystrykt Federalny) położony w północno-wschodniej części kraju. Od zachodu graniczy ze stanem Piauí, od południa ze stanem Pernambuco, od wschodu ze stanami Paraíba i Rio Grande do Norte, północną granicę stanowi Ocean Atlantycki.

Karkonosze (pol. n. tradyc. do 1946 Góry Olbrzymie, czes. Krkonoše, czes. gwar. góral. Kerkonoše, niem. Riesengebirge, ang. Giant Mountains) (332,37) – najwyższe pasmo górskie Sudetów, położone na pograniczu Czech i Polski. Ich najwyższy szczyt to Śnieżka (1602 m n.p.m.).

Zastosowanie

Znany i stosowany przez Greków i Rzymian od III wieku p.n.e. Często wykonywano z niego intaglia – brosze wklęsłymi rzeźbionymi motywami zazwyczaj o tematyce morskiej (kamień ten miał jakoby chronić podczas podróży morskich – przesąd).

Piękny kamień jubilerski ma zabarwienie od zielonawoniebieskiego do intensywnego błękitu. Cenny surowiec jubilerski. Szczególnie poszukiwane są kamienie niebieskie o masie powyżej 10 ct. Z tego powodu większość kamieni, po oszlifowaniu, poddawana jest ogrzewaniu, w czasie którego kamienie zielone lub zielononiebieskie zmieniają barwę na niebieską.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Kamienie szlachetne, kamienie jubilerskie – wartościowe i rzadko spotykane, czyste, jednorodne i przezroczyste odmiany niektórych minerałów i skał. Kamienie te odznaczają się silnym połyskiem, efektownym zabarwieniem (lub są zupełnie bezbarwne), dużą trwałością i twardością. Stosuje się je w jubilerstwie, oprawia w złoto, srebro i inne metale szlachetne.

Ciekawostki

W British Museum w Londynie jest przechowywany kryształ niebieskozielony w formie nieregularnego graniastosłupa, przezroczysty, o masie 110,2 kg.

Znakomity kryształ ważący 61 kg był znaleziony w Brazylii w okolicy Belo Horizonte.

W muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku jest okaz ważący 4438 karatów – kamień jest oszlifowany fasetkowo w kształcie jajka.

Na Zamku Królewskim w Warszawie prezentowane jest berło Stanisława Augusta Poniatowskiego wykonane około 1792 roku, zrobione z trzech oszlifowanych lasek akwamarynu, połączonych ze sobą złotymi oprawami w kształcie pierścieni, ze stylizowanymi złotymi liśćmi akantu.

Bibliografia

N. Sobczak. Mała encyklopedia Kamieni szlachetnych i ozdobnych