Al-Kaaba - Polski Serwis Naukowy

Al-Kaaba, al-Kaʿba (z arab. sześcian, kostka) - świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze miejsce święte islamu.

Historia

Według tradycji muzułmańskiej pierwszą Kaabę zbudował Adam. Miała ona ulec jednak zniszczeniu w czasie potopu. Odbudować miał ją Ibrahim i jego pierworodny syn Ismail.

Według relacji Klaudiusza Ptolemeusza, już w II wieku p.n.e. wokół Al-Kaaby funkcjonowało niewielkie sanktuarium gdzie sprawowano kult religijny. Bezpośrednio przed reformą religijną Mahometa była to świątynia poświęcona 360 bożkom plemiennym w politeistycznej religii staroarabskiej.

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Politeizm (z gr. πολύς polys - "liczny" + θεός theos - "bóg"; wielobóstwo) - wiara w istnienie wielu bogów (np. przedchrześcijańska religia Słowian, religia starożytnej Grecji, starożytnego Egiptu, wierzenia Azteków, szinto, neopogaństwo). Według islamu, politeizm (szirk) jest ciężkim grzechem; w podobnym tonie wypowiada się również Biblia.

Po wprowadzeniu islamu Kaaba stała się miejscem kultu jedynie Allaha. Na rozkaz Mahometa zniszczono wszystkie oznaki wiary w wielu bogów pozostawiając jednak Czarny Kamień (Hadżar), który według tradycji miał być umieszczony w Kaabie przez archanioła Gabriela.

Wokół Kaaby został zbudowany meczet Masjid Al-Haram, wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany.

Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) to miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Allahowi, niezależnie od jego architektury.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Charakterystyka

Al-Kaaba jest głównym celem rytualnej pielgrzymki zwanej hadż. Każdy muzułmanin powinien odwiedzić sanktuarium przynajmniej raz w życiu, gdyż pielgrzymka do świątyni jest jednym z pięciu filarów islamu. Al-Kaaba znajduje się na na terenie Najświętszego Meczetu.

Muzułmanin ma pięć obowiązków, zwanych pięcioma filarami islamu (Arkan ad-din, Arkan-al-Islam). Są one traktowane bardzo poważnie przez wyznawców głównego nurtu tej religii (sunnitów, szyitów i charydżytów), natomiast wiele ugrupowań religijnych pochodzenia szyickiego (np. alewici czy alawici) uważają je tylko za zalecenia, symbole i niekoniecznie się do nich stosują.

Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.

Osobny artykuł: Al-Masdżid al-Haram.

Świątynia jest monumentalnym relikwiarzem o wysokości 15 metrów, długości 12 metrów i szerokości 10 metrów. Zbudowanym na planie czworoboku o narożnikach zwróconych w cztery strony świata.

We wschodni narożnik świątyni, na wysokości 1,5 metra, wmurowany jest święty kamień Hadżar. Kaaba nakryta jest haftowaną złotymi wersetami z Koranu, czarną, a w okresie hadżdżu białą osłoną z jedwabiu zwaną kiswa. Na jednej ze ścian, na wysokości około 2 metrów znajdują się drzwi. Prowadzą one do pustej komnaty, której ściany są zdobione wieloma napisami i rozświetlone złotymi oraz srebrnymi lampami.

Klaudiusz Ptolemeusz, Ptolemeusz Klaudiusz lub po prostu Ptolemeusz (łac. Claudius Ptolemaeus, gr. Κλαύδιος Πτολεμαῖος Klaudios Ptolemaios; ur. ok. 100, zm. ok. 168) – grecki uczony pochodzący z Tebaidy, który kształcił się i działał w Aleksandrii. Napisał wiele dzieł z dziedziny matematyki, astronomii, geografii i muzyki.

Archanioł Gabriel (hebr. גַּבְרִיאֵל ġabrīēl, grec. Γαβριήλ, arab. جبريل Dżibril, Dżabra`il, „Bóg jest moją siłą”, „mąż Boży” albo „wojownik Boży”) – w tradycji chrześcijańskiej, judaistycznej i islamskiej, jeden najwyższych rangą aniołów. Jest aniołem zwiastowania, zmartwychwstania, miłosierdzia, zemsty, śmierci i objawienia. Obok Michała i Rafała (Rafaela), jest jednym z trzech znanych z imienia aniołów występujących w Starym Testamencie. Gabriel sprawuje władzę nad rajem.

Obok sanktuarium wypływa ze skały święte źródło zwane Zamzam.

Zobacz też

Medyna

Kopuła na Skale

Hadżar

Przypisy

szerzej na ten temat Piwiński R.: Mitologia Arabów, Warszawa 1989, s. 95 i nn.

Linki zewnętrzne

Kabah (ang.). [dostęp 24 września 2008].