Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka biał. Алякса́ндр Рыго́равіч Лукашэ́нка, ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko; ur. 30 lub 31 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997. Oskarżany o ciężkie i wielokrotne łamanie praw człowieka i zasad demokracji, z udziałem w zabójstwach politycznych włącznie.

Dzieciństwo i młodość

Urodził się 30 lub 31 sierpnia 1954 roku w osiedlu typu miejskiego Kopyś, w rejonie orszańskim obwodu witebskiego Białoruskiej SRR. Wychowywany był samotnie przez matkę. Jego ojciec jest nieznany – poczęcie nastąpiło najprawdopodobniej w mieście Orsza, gdzie matka Alaksandra przez pewien czas pracowała. Z powodu niepewnego pochodzenia Łukaszenka był w dzieciństwie obiektem docinków ze strony rówieśników. W 1975 roku ukończył Wydział Historii Mohylewskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego. W 1985 roku ukończył Białoruską Państwową Akademię Gospodarstwa Wiejskiego.

Pracę rozpoczął jako nauczyciel w Wiejskiej Szkole Nr 1 w Szkłowie. Pełnił tam jednocześnie funkcję sekretarza komitetu komsomołu. W latach 1975–1977 odbywał obowiązkową służbę wojskową w szeregach Armii Radzieckiej. Służył w wojskach pogranicznych, wykonując obowiązki instruktora wydziału politycznego w jednostce wojskowej nr 2187 Zachodniego Okręgu Pogranicznego w Brześciu. W latach 1977–1978 był sekretarzem komitetu komsomołu Miejskiego Handlu Żywnością i instruktorem Kastrycznickiego Rejonowego Komitetu Wykonawczego miasta Mohylewa. W latach 1978–1980 pełnił funkcję sekretarza odpowiedzialnego Szkłowskiej Rejonowej Organizacji Ogólnozwiązkowego Stowarzyszenia "Znanije". W 1979 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i pozostał jej członkiem do sierpnia 1991 roku. W latach 1980–1982 znowu służył w Armii Radzieckiej. Był zastępcą dowódcy kompanii czołgów jednostki wojskowej nr 04104, zajmując się w niej pracą polityczną. W latach 1982–1983 pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego kołchozu "Udarnik" w rejonie szkłowskim. W latach 1983–1985 był zastępcą dyrektora Szkłowskiego Kombinatu Materiałów Budowlanych. W latach 1985–1987 pracował jako sekretarz komitetu partyjnego kołchozu im. Lenina w rejonie szkłowskim. W latach 1987–1994 pełnił funkcję dyrektora sowchozu "Gorodiec" w rejonie szkłowskim.

Działalność polityczna przed prezydenturą

W 1990 został wybrany do Rady Najwyższej BSRR.

W 1991 popierał puczystów Janajewa przeciwko legalnemu prezydentowi ZSRR Michaiłowi Gorbaczowowi. Opowiadał się zdecydowanie przeciwko likwidacji Związku Radzieckiego, zwolenników niepodległości Białorusi nazywając zdrajcami i agentami imperializmu. Deklaruje, że jako jedyny deputowany Rady Najwyższej Białoruskiej SRR głosował przeciwko ratyfikacji układu białowieskiego z 8 grudnia 1991.

W latach 1991–1994 pełnił dalej funkcję deputowanego do Rady Najwyższej, zasłynął z bezpardonowej walki z prawdziwą i wyimaginowaną korupcją na szczytach władzy.

czytaj dalej: [2], [3]