Albania Kaukaska - Polski Serwis Naukowy

Albania Kaukaska w II wieku p.n.e.

Albania Kaukaska (orm. Աղվանք Aghvank, az. Qafqaz Albaniyası, part.: Ardhan, pahl.: Arran, arab.: Al Ran, gr.: Ἀλβανία) - państwo historyczne, królestwo istniające w starożytności na terenie obecnego Azerbejdżanu i południowej części Dagestanu. Jego nazwa, "Albania", jest pochodzenia grecko-łacińskiego i oznacza w tych językach "górzysty kraj". Według Pliniusza stolicą królestwa była Qəbələ, obecnie pozostały po niej ruiny oraz nazwa jednego z rejonów administracyjnych Azerbejdżanu: Quabala. Strabon opisywał, że zamieszkują to królestwo ludy posługujące się 26 językami. Według Roberta Hewsena były to ludy ibero-kaukaskie, niespokrewnione z Indoeuropejczykami.

Język pahlawi (język średnioperski) - język z podrodziny irańskiej języków indoeuropejskich, używany w okresie dynastii sasanidzkiej. Następca języka staroperskiego.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Królestwo powstało w II wieku p.n.e.. W 65 n.e. próbowali je podbić Rzymianie, zakusy te jednakże odparto, zadając najeźdźcom duże straty. Przez pewien okres Albania była sojuszniczką Rzymu w jego starciach m.in. z Partami. W latach 252-253 kraj został podbity przez Sasanidów, stając się jedną z satrapii (satrapia Albanii). W 387 dokonano podziału Albanii między Sasanidów, a Bizancjum. W 451 miało miejsce nieudane powstanie przeciwko Persji. W 504 roku cała Albania została podbita przez Sabirów lub Chazarów, a następnie odbita przez szacha Kawada. Chazarowie zajęli ją ponownie w 552 roku i równie szybko utracili na rzecz Persów. W połowie VII wieku przeszła pod panowanie arabskie, od tej pory nie używano już tej nazwy w kontekście regionu czy jednostki politycznej, nowi władcy zjednoczyli kraj z Armenią.

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:

Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do politycznego upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku[1].

Przypisy

↑ V. Minorsky. Caucasica IV. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 15, No. 3. (1953), p. 504
↑ James Stuart Olson. An Ethnohistorical Dictionary of the Russian and Soviet Empires. ISBN 0-313-27497-5
↑ C. E. Bosworth: ARRĀN (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
↑ M. L. Chaumont: ALBANIA (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
Robert H. Hewsen. "Ethno-History and the Armenian Influence upon the Caucasian Albanians," in: Samuelian, Thomas J. (Hg.), Classical Armenian Culture. Influences and Creativity, Chicago: 1982, 27-40.
Plutarch, The Parallel Lives. Pompey, 35
↑ Ph. Gignoux: ANĒRĀN (ang.). Encyclopædia Iranica. [dostęp 12 października 2010].
Jerzy Strzelczyk: Zapomniane narody Europy. Wrocław: Ossolineum, 2006, s. 192-193. ISBN 978-83-04-04769-3.

Język ormiański (Հայերեն) należy do rodziny języków indoeuropejskich z grupy satem, stanowi jednak w niej samodzielną gałąź. Obecnie używany jest w Republice Armenii i Republice Górskiego Karabachu, gdzie jest językiem urzędowym, a także w Gruzji, Iranie, Syrii, Rosji w Libanie i 24 innych państwach przez około 6 milionów ludzi.

Władimir Fiodorowicz Minorsky (ur. 5 lutego 1877, Korczewa, na północny zachód od Moskwy - zm. 25 marca 1966, Cambridge) - rosyjski historyk-orientalista, specjalizujący się głównie w dziejach ludów irańskich, częściowo także tureckich.