Albert Alexander, 1. hrabia Alexander of Hillsborough

Albert Victor Alexander, 1. hrabia Alexander of Hillsborough KG, CH (ur. 1 maja 1885 w Weston-super-Mare, zm. 11 stycznia 1965), brytyjski polityk związany z Partią Pracy, minister w rządach Ramsaya MacDonalda, Winstona Churchilla i Clementa Attlee.

Był jednym z czworga dzieci Alberta Alexandra i Elizy Thatcher. Po śmierci ojca w 1886 r. wraz z rodziną Albert przeprowadził się do Bristolu. Wykształcenie odebrał w Barton Hill School. W wieku 13 lat zrezygnował z nauki i rozpoczął pracę w jako handlarz skórami. Po pięciu miesiącach otrzymał posadę w Bristol School Board. W 1903 r. rozpoczął pracę w Somerset County Council w nowo utworzonym nadzorze edukacji. 6 czerwca 1908 r. poślubił Esther Ellen Chapple. W 1909 r. urodziła się ich córka, Beatrix, a w 1911 r. syn, który jednak zmarł już w 1913 r.

Okręg wyborczy Sheffield Hillsborough powstał w 1918 r. i wysyła do brytyjskiej Izby Gmin jednego deputowanego. Okręg obejmuje północno-wschodnią część miasta Sheffield.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Alexander był członkiem Weston Co-operative Society. W 1908 r. został skarbnikiem lokalnej młodzieżowej organizacji liberalnej. W 1909 r. został skarbnikiem Trades and Labour Council. W 1910 r. został wybrany do zarządu Weston Co-op Society. Po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do armii, ale nigdy nie walczył na froncie. W listopadzie 1918 r. otrzymał stopień kapitana oraz zaczął prowadzić kursy dla rannych żołnierzy mające przygotować ich do życia w cywilu. Został zdemobizoowany w 1919 r. Rok później został wiceprzewodniczącym Weston Co-op Society.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Partia Pracy (ang. Labour Party, LP), potocznie laburzyści (labourists) – brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna powstała w lutym 1900 r. ze zjednoczenia Niezależnej Partii Pracy, Towarzystwa Fabiańskiego i Federacji Socjaldemokratycznej; do 1906 roku pod nazwą Komitet Przedstawicielstwa Robotniczego (Labour Representation Comitee).

W 1922 r. Alexander został wybrany do Izby Gmin z okręgu Sheffield Hillsborough jako kandydat Co-operative Party. Okręg ten reprezentował do 1950 r., z przerwą w latach 1931-1935. W parlamencie rychło związał się z Partią Pracy. W pierwszym laburzystowskim rządzie w 1924 r. Alexander był parlamentarnym podsekretarzem stanu przy Zarządzie Handlu. Odpowiadał za marynarkę handlową. Kiedy Partia Pracy znalazła się w opozycji, Alexander został wówcą ds. handlu. Przemawiał również na tematy związane z rolnictwem, samorządem lokalnym oraz bezpieczeństwem socjalnym.

Order Podwiązki (The Most Noble Order of the Garter) – najwyższe cywilne i wojskowe odznaczenie Wielkiej Brytanii oraz jeden z orderów domowych panującej w tym kraju dynastii. W hierarchii starszeństwa orderów świata zajmuje drugie miejsce po papieskim Orderze Chrystusa.

Hugh Todd Naylor Gaitskell (ur. 9 kwietnia 1906 w Londynie, zm. 18 stycznia 1963 tamże) – brytyjski polityk, członek Partii Pracy, w latach 1955-1963 jej lider, minister w drugim rządzie Clementa Atlee.

Po powrocie Partii Pracy do władzy w 1929 r. Alexander został pierwszym lordem Admiralicji. Na tym stanowisku działał na rzecz zmniejszenia potencjału militarnego Royal Navy. W styczniu 1930 r. uczestniczył w konferencji londyńskiej, gdzie Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i Japonia podpisały traktat ograniczający zbrojenia na morzu. W 1931 r., kiedy Partia Pracy zawarła koalicję z liberałami i konserwatystami, Alexander opuścił gabinet i przeszedł do opozycji. W 1935 r. został mówcą ds. zagranicznych i handlu. Kiedy w 1940 r. premierem został Winston Churchill, Alexander został członkiem gabinetu wojennego jako pierwszy lord Admiralicji.

Lądowanie w Normandii – wstępna faza Operacji Overlord, największa w historii pod względem użytych sił i środków operacja desantowa podczas II wojny światowej i w historii wojen, mająca na celu otwarcie tzw. drugiego frontu w zachodniej Europie. Operacja rozpoczęła się 6 czerwca 1944 pod dowództwem gen. Eisenhowera. Miała ona stanowić początek końca III Rzeszy. W trakcie operacji około 3 miliony żołnierzy zostało przetransportowanych z wybrzeży Anglii do Normandii. Trzon tych sił stanowiły wojska amerykańskie i brytyjskie.

Winston Leonard Spencer Churchill KG, OM (ur. 30 listopada 1874 w Blenheim Palace, zm. 24 stycznia 1965 w Londynie) – brytyjski polityk, mówca, strateg, pisarz i historyk, dwukrotny premier Zjednoczonego Królestwa, laureat literackiej Nagrody Nobla, honorowy obywatel Stanów Zjednoczonych. W 2002 r. w plebiscycie organizowanym przez BBC został uznany najwybitniejszym Brytyjczykiem wszech czasów.

Na tym stanowisku Alexander zyskał sobie sporą sympatię podwładnych. W 1942 r. płynął w konwoju arktycznym, a w 1944 r. odwiedził wojska brytyjskie we Francji, niedługo po D-Day. Mimo przyjaźni z Churchillem Alexander opuścił gabinet wraz z resztą Partii Pracy po zakończeniu wojny w maju 1945 r. Partia Pracy wygrała wybory w lipcu 1945 r. i Alexander powrócił na stanowisko pierwszego lorda Admiralicji. W 1946 r. został ministrem bez teki, a następnie ministrem obrony, ministrem, którym poprzednio zawsze był urzędujący premier. Alexander odpowiadał za wprowadzenie nowego modelu służby wojskowej.

Izba Lordów (ang. House of Lords) – izba wyższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego, który oprócz tego składa się też z Izby Gmin i Suwerena (panującej rodziny królewskiej). Nie jest to ciało wybieralne, lecz jego skład i struktura jest uwarunkowana wielowiekową tradycją.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W 1950 r. Alexander zdecydował się niestartować w wyborach powszechnych. Otrzymał tytuł 1. wicehrabiego Alexander of Hillsborough i zasiadł w Izbie Lordów. Objął również stanowisko Kanclerza Księstwa Lancaster. Po przegranych przez Partię Pracy wyborach 1951 r. wycofał się z czynnego życia politycznego, jednak w 1955 r. uległ namowom Hugh Gaitskella i został liderem Partii Pracy w Izbie Lordów. Popierał utworzenie instytucji parów dożywotnich oraz sprzeciwiał się członkostwu Wielkiej Brytanii w EWG. W 1963 r. otrzymał tytuły hrabiego Alexander of Hillsborough i barona Weston-super-Mare. W 1964 r. został kawalerem Orderu Podwiązki. W 1964 r. zrezygnował ze stanowiska lidera laburzystów w izbie wyższej.

James Ramsay MacDonald (ur. 12 października 1866 w Lossiemouth, Morayshire, Szkocja, zm. 9 listopada 1937 podczas rejsu statkiem Reina del Pacifico na Oceanie Atlantyckim) – polityk brytyjski szkockiego pochodzenia, premier Wielkiej Brytanii w latach 1924 oraz 1929-1935. Przewodził mniejszościowemu rządowi Partii Pracy, który załamał się wobec wielkiego kryzysu. Od 1931 r. MacDonald stał na czele tzw. rządu narodowego składającego się z konserwatystów, liberałów i kilku laburzystów. Wszedł też do kolejnego rządu premiera Baldwina.

Clement Richard Attlee, 1. hrabia Attlee KG, CH (ur. 3 stycznia 1883 w Londynie, zm. 8 października 1967 tamże) – polityk brytyjski, który był premierem Wielkiej Brytanii w latach 1945-1951.

Zmarł w 1965 r. Wraz z jego śmiercią wygasły wszystkie jego tytuły parowskie.

Linki zewnętrzne

thepeerage.com

The Papers of A V Alexander

Zdjęcia lorda Alexandra

hegemonpress.co.uk