Albrecht I Askańczyk - Polski Serwis Naukowy

Albrecht I

Albrecht I (ur. ok. 1175, zm. 26 czerwca lub 8 listopada 1261) – książę Saksonii od 1212, arcymarszałek i elektor Rzeszy z dynastii askańskiej.

Był synem księcia saskiego Bernarda III oraz Brygidy (Jutty), córki króla duńskiego Kanuta V. Objął tron saski po śmierci ojca w 1212. Długo spierał się z królem duńskim Waldemara II Zwycięskiego o tereny nad dolną Łabą – rozstrzygnięcie tego konfliktu przyniosła dopiero porażka Waldemara w bitwie pod Bornhöved w 1227, w której Albrecht brał udział wraz z innymi książętami Rzeszy (wówczas uzyskał Lauenburg i Ratzeburg).

Bitwa pod Bornhöved miała miejsce dnia 22 lipca 1227 r. w trakcie walk niemiecko-duńskich o Szlezwik. Starcie zakończyło się zwycięstwem sił koalicyjnych miast niemieckich.

Elektorzy Rzeszy, elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego, (łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) - książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji króla rzymskiego (niemieckiego) i cesarza rzymsko-niemieckiego.

Popierał cesarza Ottona IV brunszwickiego, a po jego śmierci w 1218 przyłączył się do stronnictwa Hohenstaufów. W 1220 uzyskał oficjalne potwierdzenie godności elektorskiej dla siebie i swoich następców. Z czasem starał się coraz bardziej utrzymywać neutralność w konfliktach wewnątrzniemieckich, m.in. nie angażował się w spór między Hohenstaufami a swoim szwagrem, Henrykiem Raspe.

Otto IV z Brunszwiku, Otton IV Welf (ur. 1175 lub 1176 w Brunszwiku , zm. 18 maja 1218 w Hartzburgu) – antykról niemiecki 1198-1208, król niemiecki od 1208 r., cesarz rzymsko-niemiecki od 1209. Rywal rodu Hohenstaufów, jego panowanie związane było z zabiegami Papiestwa o uzyskanie kontroli nad Świętym Cesarstwem Rzymskim.

Saksonia-Lauenburg – księstwo powstałe z podziału ziem dynastii askańskiej (położone w południowej części obecnego Szlezwika-Holsztynu). Stolicą był gród Lauenburg/Elbe

Był trzykrotnie żonaty:

od 1222 z Agnieszką (zm. 1226), córką księcia austriackiego Leopolda VI,

od 1229 lub 1230 z Agnieszką (zm. przed 1247), córką landgrafa Turyngii Hermana I,

od 1247 lub 1248 z Heleną (zm. 1273), córką księcia Brunszwiku Ottona I.

Doczekał się licznych dzieci, wśród nich byli m.in. synowie Jan i Albrecht, którzy po jego śmierci podzielili Saksonię między siebie i dali początek dwóm liniom saskim dynastii askańskiej, oraz córki Jutta, żona króla duńskiego Eryka IV i Agnieszka, żona księcia wrocławskiego Henryka III Białego.

Dynastia askańska – ród niemiecki panujący w Brandenburgii, Saksonii oraz kilku mniejszych księstwach: Saksonia-Lauenburgu, Anhalt. Jej przedstawicielka z linii Anhalt-Zerbst - Zofia Augusta Fryderyka - rządziła także pod imieniem Katarzyna II Wielka, jako imperatorowa Rosji. Dynastia wzięła nazwę od łacińskiej nazwy miasta Aschersleben – Askania (lub też Ascharia).

Hohenstaufowie - dynastia niemieckich władców, w większości również cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i książąt Szwabii. Niemiecka nazwa dynastii - Staufen - pochodzi od nazwy zamku w Szwabii. Dynastia panowała w okresie 1079 - 1254

Bibliografia

Herbert Mundhenke: Albrecht I. (Albert). W: Neue Deutsche Biographie. T. 1. Berlin: Duncker & Humblot, 1953, s. 173. [dostęp 20 grudnia 2009 r.]. (niem.)

Otto von Heinemann: Albert I.. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 1. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1875, s. 204. [dostęp 20 grudnia 2009 r.]. (niem.) http://de.wikisource.org/encyklopedia/ADB:Albrecht_I._%28Herzog_zu_Sachsen%29

Kanut V (duń. Knud 5.) (? – 1157) – król duński w latach 1146–1157. Syn Magnusa Nilssena Silnego i Ryksy Piastówny, wnuk króla Danii Mikołaja. Współrządził ze Swenem Grade i Waldemarem Wielkim.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Linki zewnętrzne

Albrecht I.: Herzog von Sachsen (1212-1261) (niem.). W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 20 grudnia 2009 r.].