Aleja Niepodległości w Olsztynie - Polski Serwis Naukowy

Aleja Niepodległości – ulica w Olsztynie, na osiedlu Kościuszki łącząca ulicę Pstrowskiego z placem Roosevelta.

Historia

W czasach Prus Wschodnich aleja Niepodległości nosiła nazwę Warschauer Straße (ulica Warszawska). W 1933 roku, po dojściu Adolfa Hitlera do władzy, aleja, wraz z dzisiejszą ulicą Mochnackiego, zmieniła nazwę na Straße der SA (ulica Sturmabteilungu – oddziałów szturmowych). Część alei Niepodległości, od dzisiejszego placu Roosvelta do alei Sikorskiego, nosiła nazwę Jommendorfer-Straße (ulica Jommendorfowa). Przy alei Niepodległości znajdowała się fabryka spółki Beyer i Thiel.

Aleja Obrońców Tobruku – jedna z głównych arterii komunikacyjnych Olsztyna, wchodząca w skład drogi krajowej nr 16 i drogi krajowej nr 51. Rozciąga się od skrzyżowania z al. Sikorskiego do skrzyżowania z al. Warszawską i ul. Armii Krajowej.

Ulica Mochnackiego – ulica w Olsztynie, położona na osiedlu Grunwaldzkim. Łączy plac Roosevelta z ulicą Grunwaldzką; stanowi część jednego z najdłuższych ciągów komunikacyjnych w mieście. Przy ulicy Mochnackiego znajdują się zabytkowe kamienice wybudowane w stylu secesyjnym z XVII i XIX wieku.

W latach 70. XX wieku, z okazji dożynek cnetralnych i przyjazdu byłego I Sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka, aleja została podwyższona i poszerzona o dodatkową jezdnię. Przy poszerzaniu alei i budowie mostu Mariackiego, nurt rzeki Łyny został przeniesiony. Przed otwarciem alei Obrońców Tobruku aleja Niepodległości była częścią drogi tranzytowej przez Olsztyn.

Dożynki, Święto Plonów – ludowe święto połączone z obrzędami dziękczynnymi za ukończenie żniw i prac polowych. W czasach przedchrześcijańskich – etniczne święto słowiańskie, przypadające na równonoc jesienną (23 września).

Plac Roosevelta jest jednym z głównych placów Olsztyna i zlokalizowany jest na Podgrodziu. Łączy główne ulice miasta, które prowadzą do m.in. Śródmieście, Podgrodzia, Likus, Dajtek i Kortowa. Przy placu znajduje się sygnalizacja świetlna, następujące ulice od niego odbiegają:

Dane alei

Aleja Niepodległości jest ulicą dwujezdniową, posiadającą dwa pasy ruchu w każdym kierunku, W ciągu alei znajdują się następujące sygnalizacje świetlne:

plac Roosevelta

skrzyżowanie z ulicą Knosały

skrzyżowanie z ulicą Kościuszki

W ciągu alei znajduje się Most Mariacki, umożliwiający przejazd nad rzeką Łyną

Obiekty i pomniki

Wzdłuż alei Niepodległości znajdują się:

Sturmabteilung (SA, niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP, pol. Oddziały Szturmowe NSDAP) – utworzone w 1920 roku bojówki, a następnie oddziały masowej organizacji wojskowej NSDAP. Sturmabteilung było głównym narzędziem terroru partii nazistowskiej w walce z bojówkami i sympatykami innych ugrupowań politycznych (głównie komunistami). Po tzw. nocy długich noży straciła na znaczeniu na rzecz SS.

Mikołaj Kopernik (łac. Nicolaus Copernicus Torinensis lub Thorunensis lub Torunensis, niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – astronom, matematyk, prawnik, ekonomista, strateg, lekarz, astrolog, tłumacz, kanclerz kapituły warmińskiej od 1511, kanonik warmiński, scholastyk wrocławski.

Dom Dziennego Pobytu Dzieci "Arka" – niemiecka willa eklektyczna wybudowana w latach 1900-02, której właścicielem był Conrad Hermenau.

Miejski Szpital Zespolony im. Mikołaja Kopernika (znany dawniej jako Szpital Mariacki)

Szkoła Podstawowa nr 10 im. Władysława Broniewskiego

Wojewódzka Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 1 Państwowej Straży Pożarnej z zabytkową remizą z początku XX wieku

oraz pomniki:

Łyna (ros. Лава, Ława, niem. Alle, prus. Alna) – rzeka w północno-wschodniej Polsce (województwo warmińsko-mazurskie) i Rosji (Obwód kaliningradzki). Lewy dopływ Pregoły. Płynie przez Pojezierze Olsztyńskie i Nizinę Sępopolską.

Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.

Na terenie Szkoły Podstawowej nr 10 im. Władysława Broniewskiego – pomnik patrona szkoły

Na wysokości mostu Mariackiego znajduje się kapliczka Maryjna oraz pomnik "Żaby" autorstwa Ryszarda Wachowskiego.

Komunikacja

Do 31 lipca 1971 roku, aleją Niepodległości jeździły trolejbusy linii 4 na trasie ulica Limanowskiego – Osiedle Mazurskie. Dziś zastąpiły je linie autobusowe.

Aleja Sikorskiego w Olsztynie wchodzi w skład jednego z ważniejszych ciągów komunikacyjnych miasta. Ciąg ten łączy największe olsztyńskie "sypialnie" z centrum Olsztyna. Aleja Sikorskiego rozciąga się od skrzyżowania z ulicą Pstrowskiego nieopodal VI Liceum Ogólnokształcącego do skrzyżowania z ulicą Wilczyńskiego w niedalekiej odległości od kościoła pw. Błogosławionej Dziewicy Matki Kościoła. Do lat 70. XX wieku aleja była połączona z aleją Niepodległości (przed poszerzeniem i podwyższeniem alei Niepodległości).

Trolejbusy w Olsztynie – na ulice Olsztyna trolejbusy wyjechały pierwszy raz 1 września 1939, kiedy uruchomiono linię nr 1 na trasie Dworzec Główny – Osiedle Mazurskie. Kursowało na niej 5 trolejbusów (posiadały 28 miejsc siedzących i 17 stojących), a częstotliwość jazdy wynosiła 15 minut. Kilka dni później uruchomiono linię nr 2 na trasie Plac Roosevelta – Jagiellończyka – koszary wojskowe. Linia ta została jednak zlikwidowana wraz z linią tramwajową nr 2. W 1943 na trasie linii 2 Ratusz - Jakubowo (Jakobsberg) tramwaje zostały zastąpione trolejbusami. Po ulicach Olsztyna kursowały również trolejbusy ciężarowe, dowożące węgiel ze składu przy obecnej ulicy Lubelskiej do gazowni przy ulicy Knosały.