Aleja Wojciecha Korfantego w Katowicach

Aleja Wojciecha Korfantego w Katowicach – jedna z arterii komunikacyjnych Katowic, biegnąca ze Śródmieścia w kierunku północnym. Jest bezpośrednim połączeniem drogowym centrum miasta z Siemianowicami Śląskimi. Znajdują się przy niej budynki użyteczności publicznej, powstałe głównie w czasach PRL. Nosi imię jednego z bohaterów Górnego Śląska − Wojciecha Korfantego.

Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.
Tarnowskie Góry (śl.: Tarnowský Góry, niem.: Tarnowitz, czes.: Tarnovice, łac.: Montes Tarnovicenses) – gmina miejska na Górnym Śląsku, w południowo-zachodniej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, siedziba powiatu tarnogórskiego, na północnym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i zarazem największe polskie miasto stanowiące odrębną gminę, którym rządzi burmistrz, a nie prezydent miasta. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Przebieg

Rozpoczyna swój bieg od Rynku i skrzyżowania z ulicą Teatralną. Następnie krzyżuje się z ulicą Stanisława Moniuszki oraz ulicą Piastowską. W rejonie ronda gen. Jerzego Ziętka krzyżuje się z aleją Walentego Roździeńskiego (droga krajowa nr 79, droga krajowa nr 86, S86, DTŚ) i ulicą Chorzowską (DK79, DTŚ). Dalej biegnie obok wieżowca DOKP, Spodka, Głównego Instytutu Górnictwa (pl. Gwarków, skrzyżowanie z ul. Misjonarzy Oblatów MN i ul. Katowicką). W rejonie Wełnowca krzyżuje się z ul. Konduktorską i ul. Gnieźnieńską (pl. Walentego Fojkisa). Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Telewizyjną obok placu Alfreda, na granicy miasta z Siemianowicami Śląskimi.

Zmiany nazw ulic i placów w Katowicach zasadniczo obejmują pięć okresów: czasy Cesarstwa Niemieckiego, czasy II RP, czasy okupacji przez III Rzeszę, czasy Polski Ludowej i czasy najnowsze. Uchwały o zmianie nazw ulic lub placów podejmował magistrat, Rada Miasta lub w czasach PRL − Miejska Rada Narodowa.
Gmach przy alei Korfantego 3 w Katowicach − zabytkowy budynek w stylu neorenesansowym, znajdujący się w Katowicach przy alei Wojciecha Korfantego 3, będący obecnie siedzibą Muzeum Śląskiego.

Historia

Zabudowania Kuźnicy Boguckiej w 1823, przy drodze dworskiej (dzisiejsza al. W. Korfantego)

Kuźnica Bogucka na litografii Ernesta Knippla z około 1830

Ulica, zaznaczona czerwoną linią, na mapie z 1933

Około 1360 nad rzeką Roździanką (dzisiejsza Rawa, przykryta betonowymi płytami, płynąca pod aleją w rejonie Rynku) na miejscu dzisiejszego "Separatora" została założona kuźnica w ówczesnej Kuźnicy Boguckiej (dzisiejsze Śródmieście). Pierwsze wzmianka pisana o kuźnicy w tym miejscu pochodzi z 1397, zamieszczona w tekście wyroku sądu kurii biskupiej w Krakowie, rozstrzygającego spór o kolaturę parafii mysłowickiej. Zabudowania kuźnicy przetrwały do drugiej połowy XIX wieku.

Ulica Gnieźnieńska w Katowicach (w latach międzywojennych ulica Piastowa) − jedna z historycznych i zabytkowych ulic w katowickiej dzielnicy Wełnowiec-Józefowiec. Swą nazwę wzięła od miasta Gniezna.
Ulica Katowicka w Katowicach (do 1924 Hohenlohehütterstraße, w latach 1939−1945 Kalidestraße, w latach 1945−1990 Róży Luksemburg) − jedna z ważniejszych ulic łącząca dzielnice Bogucice i Koszutka.

Trakt do Siemianowic istniał już w XVII wieku jako droga dworska. Na przełomie wieku XVII i XVIII w rejonie dzisiejszej ul. Piastowskiej, ul. Uniwersyteckiej i al. Wojciecha Korfantego działał hutniczy folwark bogucki (od drugiej połowy XVIII wieku należący do właścicieli Kuźnicy Boguckiej).

W miejscu dzisiejszego "Spodka" w 1818 na obszarze dworskim, należącym do Franza von Wincklera, założono hutę "Franz", połączoną w 1860 z hutą "Fanny". Połączony zakład "Fanny-Franz" działał do 1903. Jego zabudowania wykorzystano przy wznoszeniu w tym samym miejscu tzw. "Dworu Marii" − kompleksu zakładowego o hutniczym charakterze, który należał do rodziny Kurtoków. Wyburzono go w latach sześćdziesiątych XX wieku.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.
Kolonia Alfred - osada robotnicza, założona w połowie XIX wieku dla pracowników nieistniejącej już kopalni "Alfred", założonej w 1834. W sierpniu 1978 kolonia została wpisana do rejestru zabytków. Obecnie tereny Wełnowca-Józefowca dzielnicy Katowic.

W latach 1899−1922 ulica nosiła nazwę Schlossstrasse, w latach 1922−1939 i w 1945 ul. Zamkowa, w latach 1939−1945 Ludendorfstraße, od 11 października 1946 ulica Armii Czerwonej. Uchwałą Rady Miasta Katowice nr VIII/44/90 z 8 października 1990 ulicy nadano nazwę aleja Wojciecha Korfantego. Od początku swego istnienia była miejscem, gdzie znajdowały się budynki użyteczności publicznej.

Huta Franz − huta cynku założona w 1818 roku w Bogucicach (obecnej dzielnicy Katowic). Została wybudowana na obszarze dworskim należącym do Franza Wincklera. W 1860 roku nastąpiło połączenie z pobliską hutą Fanny, a kompleks nosił nazwę Fanny-Franz. Huta zakończyła działalność w 1903 roku. Jej zabudowania stały do lat 60. XX wieku. Obecnie w tym miejscu znajduje się hala widowiskowo-sportowa Spodek.
Huta Fanny − huta cynku założona w 1822 roku w Bogucicach (obecnej dzielnicy Katowic). W 1833 roku jej właścicielem został Franz von Winckler. W 1860 roku nastąpiło połączenie z pobliską hutą Franz, a kompleks nosił nazwę Fanny-Franz. Huta zakończyła działalność w 1903 roku. Jej zabudowania stały do lat 60. XX wieku. Obecnie w tym miejscu znajduje się hala widowiskowo-sportowa Spodek.

W latach międzywojennych przy ówczesnej ulicy Zamkowej swoją siedzibę miały: Konsulat Republiki Łotwy (pod numerem 16), Restauracja Zamkowa Franciszka Matuli (ul. Zamkowa 1), jadłodajnia Adelista Dawida (pod numerem 2), Śląski Przemysł Rowerowy (ul. Zamkowa 20), Polhurt − Towarzystwo Przemysłowo-Handlowe (pod numerem 20), wytwórnia chemiczna Steinhoff (ul. Zamkowa 20), Progress Zjednoczone Górnośląskie Kopalnie (biuro sprzedaży węgla, ul. Zamkowa 10), sklep z benzyną, olejami i smarami H. Schwidewskiego (ul. Zamkowa 37 i 38), oddział Banku Kupieckiego Śląskiego i towarzystwa ubezpieczeniowego "Przyszłość" (pod numerem 1). W miejscu dzisiejszego ronda istniał przejazd kolejowy kolejki wąskotorowej, prowadzącej do kopalni "Ferdynand".

Aleja Walentego Roździeńskiego w Katowicach (do 1924 i w latach 1939−1945 śródmiejska część − Ferdinandstraße) − jedna z najważniejszych dróg w Katowicach i Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.
67. edycja wyścigu kolarskiego Tour de Pologne odbyła się w dniach 1-7 sierpnia 2010 roku. Łączna długość trasy liczyła 1241,7 km. Kolarze po raz pierwszy w historii tego wyścigu wyjechali poza granicę państwa. 4 sierpnia, na etapie z Tychów do Cieszyna (chcąc uczcić 1200-lecie miasta) kolarze wjechali mostem na Olzie na krótko (trzykrotnie) do Czeskiego Cieszyna – trzy rundy rozegrane zostały na terenie polskiego i czeskiego Cieszyna (rozegrano tam też lotny finisz). Dzień wcześniej, etap z Sosnowca do Katowic był poświęcony pamięci Franco Balleriniego, znakomitego włoskiego kolarza, który zginął 7 lutego 2010.

4 września 1939 naprzeciw Domu Powstańca przy ówczesnej ulicy Zamkowej hitlerowcy rozstrzelali grupy obrońców miasta, łącznie około osiemdziesięciu harcerzy i powstańców, wśród nich Nikodema Renca. W 1945 uruchomiono pod numerem 38 oddział przedsiębiorstwa Papyrus z Krakowa.

Rondo generała Jerzego Ziętka

W 1959 władze miasta podjęły decyzję o przebudowie centrum i Rynku. Kamienice jego północnej pierzei wyburzono, by poszerzyć ulicę Armii Czerwonej i tym samym zapoczątkować rozbudowę Śródmieścia w kierunku północnym, które do tego czasu zajmowane było przez dawne zabudowania huty "Marta" i pałacyku von Thiele-Wincklerów (plany poszerzenia arterii zaczęto realizować już w 1938 − wyburzono wtedy kamienice pod numerami 4 i 5). W latach sześćdziesiątych wzniesiono tzw. "Blok Zachód" − ciąg galerii i budynków usługowo-handlowych. Jego projektantem był M. Król. Założenie obejmowało budowę wysokościowców − "Separatora" (bud. 1968), "Ślizgowca" (bud. 1960) oraz "Superjednostki" (bud. 1967−72). W 1965 na skrzyżowaniu z ulicą Feliksa Dzierżyńskiego (dzisiejsza ul. Chorzowska) i al. Walentego Roździeńskiego wybudowano rondo gen. Jerzego Ziętka z podziemnymi przejściami projektu W. Lipowczana. 9 grudnia 2006 oddano do użytku przebudowane rondo ze szklaną kopułą oraz podziemny bezkolizyjny tunel długości około 650 metrów.

68. edycja wyścigu kolarskiego Tour de Pologne odbyła się w dniach 31 lipca - 6 sierpnia 2011 roku. Wyścig figurował w rankingu światowym UCI World Tour 2011.
Czesław Domin (ur. 6 lipca 1929 w Michałkowicach, obecnie Siemianowice Śląskie, zm. 15 marca 1996 w Warszawie), śląski duchowny katolicki, biskup pomocniczy katowicki, biskup koszalińsko-kołobrzeski.

Dnia 3 sierpnia 2010 ulicą prowadziła trasa trzeciego etapu wyścigu kolarskiego Tour de Pologne 2010, a 2 sierpnia 2011 − trasa trzeciego etapu Tour de Pologne 2011. W 2011 pod numerem 10 planowana jest budowa wieżowca, w miejsce dawnego Varietes Centrum.

Planowana jest przebudowa alei od Rynku do ronda. 18 maja 2011 zostało wszczęte postępowanie administracyjne, mające na celu wydanie decyzji na realizację inwestycji drogowej pn.: "Przebudowa układu drogowego, placów publicznych, torowiska tramwajowego oraz infrastruktury technicznej w strefie Rondo−Rynek" dla przedsięwzięcia "Przebudowa strefy śródmiejskiej miasta Katowice".

Ulica Chorzowska w Katowicach − jedna z najważniejszych dróg w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Dawniej nazywała się ulica Feliksa Dzierżyńskiego.
Kopalnia Węgla Kamiennego "Katowice" (niem. Ferdinandgrube) - kopalnia znajdująca się w centrum Katowic, w dzielnicy Bogucice, działająca w latach 1823-1999. Do 1936 roku nosiła nazwę "Ferdynand". Obecnie nieczynna.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)