Aleje Ujazdowskie w Warszawie - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 52°13′09″N 21°01′31″E / 52.21917, 21.02528

Pałac Sobańskich przy al. Ujazdowskich 13

Pałac Karnickich przy al. Ujazdowskich 39

Aleje Ujazdowskie to ulica równoległa do Wisły należąca do Traktu Królewskiego.

W 1994 Trakt Królewski w Warszawie wraz z historycznym zespołem miasta i Wilanowem został uznany za pomnik historii.

Przebieg

Aleje Ujazdowskie zaczynają się skrzyżowaniem z ulicą Bagatela, a kończą na placu Trzech Krzyży. Znajdują się w komunikacyjnym ciągu następujących ulic:

Wilanów Królewski to rejon MSI, którego granice określono w uchwale Nr 152 Rady Dzielnicy Wilanów m. st. Warszawy z dnia 26 września 2006 r: od Al. Wilanowskiej na przedłużeniu ul. Obornickiej, ul. Obornicką do ul. Biedronki, ul. Biedronki do ul. Łuczniczej, ul. Łuczniczą do ul. Trójpolowej, ul. Trójpolową do rzeki Wilanówki, wzdłuż rzeki Wilanówki do ul. Vogla, ul. Vogla do ul. Przyczółkowej, ul. Przyczółkową do Al. Wilanowskiej, al. Wilanowską do granicy z obszarem Wilanów Wysoki.

Belweder w Warszawie – klasycystyczny pałac w Warszawie w Parku Łazienkowskim przy ul. Belwederskiej 54-56. W latach 1989–1995 siedziba Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Aleje Ujazdowskie - Nowy Świat - Krakowskie Przedmieście

Obecnie na całej swojej długości jest to szeroka aleja o dwóch pasach ruchu w każdą stronę, rozdzielonych podwójną linia ciągłą. Wzdłuż dużej części alei wytyczona jest ścieżka rowerowa.

Historia

W latach 1724-1731 z polecenia króla Augusta II, wytyczona została tzw. Droga Kalwaryjska prowadząca od dzisiejszego Placu Trzech Krzyży do Grobu Chrystusa niedaleko Zamku Ujazdowskiego, stając się zaczątkiem dzisiejszych Alej. Było to założenie ostentacyjnie dewocyjne, wzdłuż drogi krzyżowej wzniesiono 28 kaplic.

Ambasada Litwy w Polsce (Lietuvos Ambasada) – litewska placówka dyplomatyczna mieszcząca się w Warszawie, w pałacu pod Karczochem w Warszawie w al. Ujazdowskich 14.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Religijna wymowa tego szlaku uległa stopniowemu zatarciu, tak, że w 1766 był już częścią Traktu Królewskiego jako Aleja Belwederska, prowadząca do Belwederu.

W roku 1827 powstała Dolina Szwajcarska, szybko stając się popularnym miejscem spotkań i imprez masowych. W 1857 przy ulicy zapalono pierwsze latarnie gazowe, a w 1879 rozpoczęto kanalizowanie. Druga połowa XIX wieku to początek zabudowy willowej i pałacowej w Alejach - powstały liczne siedziby arystokracji i przemysłowców. Po I wojnie światowej znalazły tu siedziby poselstw i ambasad.

Ogród Botaniczny UW w Warszawie – to ogród botaniczny podlegający Uniwersytetowi Warszawskiemu położony w centralnej części stolicy w sąsiedztwie Ogrodu Łazienki Królewskie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W czasie II wojny światowej w ramach planu Pabsta umiejscowiono tu dzielnicę niemiecką, a Aleje przemianowane zostały na aleję Lipową (Lindenallee), a później na aleję Zwycięstwa (Siegesallee). W 1944 zabudowa ulicy uległa zniszczeniom w czasie powstania warszawskiego i odbudowa trwała aż do 1955. W okresie stalinowskim po śmierci Józefa Stalina. w 1953 przemianowana na Aleję Stalina i starą nazwę przywrócono dopiero w 1956. Odbudowa Alej jednak nie była dokładna - powstało osiedle Latawiec i wiele budynków w rejonie ulicy Koszykowej i Placu na Rozdrożu przestało istnieć. Także przebicie Trasy Łazienkowskiej zmieniło wygląd ulicy - miejsce po dawnym dworze książąt mazowieckich na Jazdowie znalazło się w osi jezdni i przestało istnieć.

Ignacy Bernstein (ur. 30 stycznia 1836 w Winnicy, zm. 22 stycznia 1909 w Brukseli) – polski bibliotekarz i zbieracz przysłów żydowskiego pochodzenia, jeden ze współtwórców Głównej Biblioteki Judaistycznej działającej przy Wielkiej Synagodze na Tłomackiem w Warszawie.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Otoczenie

Przy Alejach Ujazdowskich znajduje się gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (dawniej Urzędu Rady Ministrów, kilka innych budynków rządowych, wiele ambasad, a w pobliżu Zamek Ujazdowski oraz Park Ujazdowski i Łazienki Królewskie.

Obiekty

Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (nr 1)

Łazienki Królewskie

Ogród Botaniczny (nr 4)

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego (nr 4)

Pałac Rembielińskiego lub Lesserów (nr 6a)

Ministerstwo Sprawiedliwości (nr 11)

Park Ujazdowski

Fińskie osiedle

Pałac Sobańskich – siedziba Klubu Polskiej Rady Biznesu (nr 13)

Pałac pod Karczochem – Ambasada Litwy (nr 14)

Pałacyk Wielopolskich – b. siedziba Ambasady Wielkiej Brytanii (nr 15)

Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (nr 19)

Kamienica Władysława Ławrynowicza (nr 22)

Pałacyk Leszczyńskich, b. siedziba Ambasady Jugosławii/Serbii (nr 23/25)

Pałacyk Śleszyńskich, b. siedziba Ambasady Jugosławii/Serbii (nr 25)

Kamienica pod Gigantami (nr 24)

Pałacyk Wilhelma Ellisa Raua – Ambasada Szwajcarii wraz z przedstawicielstwem organizacji promocji eksportu Osec (nr 27)

Ambasada Stanów Zjednoczonych Ameryki (nr 29/31)

Pałacyk Dziewulskich - Ambasada Bułgarii (nr 33/35)

Pałacyk Karnickich - Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie (nr 39)

Kamienica Ignacego Bernsteina - Ambasada Czarnogóry (nr 41)

Kamienica Ericssona (nr 47)

Okręgowa Rada Adwokacka oraz "Klub Adwokata" (nr 49)

Ambasada Nowej Zelandii (nr 51)

Kościół św. Aleksandra (Plac Trzech Krzyży przy al. Ujazdowskich)

Przypisy

Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r. w sprawie uznania za pomnik historii (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 423).