Aleksandër Prosi - Polski Serwis Naukowy

Aleksandër Prosi aka: Sandër Prosi (ur. 6 stycznia 1920 w Tiranie, zm. 25 marca 1985 w Tiranie) – albański aktor.

Odbył studia z zakresu stomatologii, w Austrii. Po powrocie do kraju pracował przez pewien czas w klinice stomatologicznej, prowadzonej przez jego wuja. Szybko jednak porzucił tę pracę na rzecz kariery scenicznej. Po raz pierwszy występował na scenie, jeszcze w czasie nauki w gimnazjum w Tiranie. Po porzuceniu zawodu stomatologa związał się z grupa teatralną, kierowaną przez Mihala Popiego. Sławę przyniosły mu koncerty w Tiranie i Szkodrze, na których śpiewał, grał na gitarze i skrzypcach. Pracę zawodowego aktora rozpoczął w 1948 r. w Teatrze Narodowym (alb. Teatri Kombëtar) w Tiranie, debiutując rolą rolę Shaqira agi w komedii Prefekt Besima Levonji. W tym zespole zagrał ponad 80 ról, głównie w dramatach albańskich, ale także w dramatach Szekspira, Czechowa, Schillera i Brechta.

Johann Christoph Friedrich von Schiller (do otrzymania szlachectwa w 1802 roku Johann Christoph Friedrich Schiller) znany jako Friedrich Schiller (ur. 10 listopada 1759, zm. 9 maja 1805) – niemiecki poeta, filozof, historyk, estetyk, teoretyk teatru i dramaturg, przedstawiciel tzw. klasyki weimarskiej.

William Szekspir (ang. William Shakespeare; ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, data chrztu: 26 kwietnia 1564, miejsce ur. Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia 1616 tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.

W filmie zadebiutował w roku 1961 rolą w filmie Debatik. Zagrał w 30 filmach, cztery jego role doczekały się nagród państwowych. Zmarł w trakcie realizacji filmu Pranvere e hidhur, w którym grał rolę fotografa.

W 25 rocznicę śmierci został odznaczony przez Prezydenta Bamira Topiego Orderem Zasłużony dla Narodu (alb. Nderi i Kombit). Syn Aleksandra Prosiego, Aristidh jest także aktorem i śpiewakiem, solistą Orkiestry Symfonicznej Albańskiego Radia i Telewizji.

Role filmowe

1961: Debatik jako dyrektor szkoły

1963: Detyrë e posaçme (Zadanie specjalne) jako płk John

1965: Vitet e para (Pierwsze lata) jako Abdyl Sharra

1966: Oshëtime në bregdet (Szum morza) jako Bruno

1968: Horizonte të hapura (Otwarte horyzonty) jako Kapiteni i bigës

1969: Plage te vjetra (Stare rany) jako ojciec

1970: Guximtaret (Twardziele) jako Marku

1970: Gjurma (Ślady) jako prof. Besim

1970: I teti ne bronz (Popiersie z brażu) jako dr Kristo Borova

1972: Yjet e neteve te gjata (Gwiazdy długich nocy) jako Vrana

1974: Shtigje të luftës (Ścieżki wojny)

1976: Përballimi (Konfrontacja) jako Miti Vozari

1976: Fije që priten (Krzyżujące się nici) jako Profesor

1977: Njeriu me top (Człowiek z armatą) jako Pilo

1978: Gjeneral gramafoni (Generał Gramofon)

1978: I treti jako szef wywiadu

1978: Vajzat me kordele të kuqe (Dziewczęta z czerwonymi kokardami)

1978: Udha e shkronjave (Droga liter) (TV)

1979: Yje mbi Drin (Gwiazdy nad Drinem) jako Daliu

1981: Plaku dhe hasmi (Starzec i wróg) jako starzec

1981: Qortimet e vjeshtes (Jesienne wymówki) jako ojciec

1982: Nëntori i dytë (Drugi listopad) jako Ismail Qemal

1983: Dora e ngrohtë (Gorąca dłoń) jako prof. Mirush

1984: Kush vdes në këmbë (Kto umiera stojąc) jako despota

Bibliografia

Abaz Hoxha: Enciklopedia e kinematografise shqiptare. Autore & vepra. Tirana: Toena, 2002. ISBN 99927-1-555-3. (alb.)

Flori Slatina: 60 vjet Teatri Kombetar 1945-2005. Tirana: 2005. ISBN 99943-715-9-2. (alb.)

Elsa Demo, Sandër Prosi në ditën e vdekjes, Shekulli 25 III 2010.

Linki zewnętrzne

Biogram na stronie Teatru Narodowego