Aleksander Czołowski - Polski Serwis Naukowy

Grób Aleksandra Czołowskiego na Cmentarzu Łyczakowskim

Aleksander Czołowski (ur. 27 lutego 1865 w Bakończycach pod Przemyślem, zm. 7 lipca 1944 we Lwowie) – polski historyk i archiwista, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Lwowa i Muzeum Narodowego we Lwowie, profesor.

Ksawery Liske (ur. 1838, zm. 1891) – polski historyk, twórca lwowskiej szkoły historycznej, założyciel oraz pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Przemyśl (ukr. Перемишль, ros. Перемышль, niem. Prömsel, czes. Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 66 389 mieszkańców (XII 2009), co czyni je drugim pod względem ludności miastem województwa podkarpackiego.

W 1884 ukończył gimnazjum w Stanisławowie, po czym podjął studia na Wydziale Prawnym Uniwersytetu Lwowskiego. Przeniósł się wkrótce na Wydział Filozoficzny uniwersytetu w Wiedniu. W 1890 ukończył studia na ULw, uzyskując stopień doktora filozofii. Był uczniem prof. Liskego. W 1891 objął stanowisko archiwariusza a następnie dyrektora archiwum i podległych mu muzeów (w tym muzeum miejskiego) we Lwowie, piastując to stanowisko aż do 1939. Był także kolekcjonerem dzieł sztuki i jednym z inicjatorów utworzenia we Lwowie galerii obrazów.

Muzeum Narodowe im. Króla Jana III we Lwowie (MNL) – polskie muzeum historyczne we Lwowie, samorządowa instytucja kultury m. Lwowa, istniejące w latach 1908–1945. Dokumentowało historię Lwowa i Małopolski Wschodniej, głównie w okresie panowania Jana III Sobieskiego.

Polskie Towarzystwo Historyczne (PTH) - powszechna organizacja historyków polskich, skupiająca zarówno zawodowych historyków, jak i miłośników historii. Utworzone w 1886 r. we Lwowie z inicjatywy Ksawerego Liskego jako lokalne towarzystwo naukowe. Po 1925 r. stało się towarzystwem ogólnopolskim.

Był członkiem przybranym wydziału historyczno-filozoficznego Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Był człowiekiem rozległej wiedzy. Dzięki jego staraniom w 1893 powstało Muzeum Historyczne miasta Lwowa a także Muzeum Narodowe im. króla Jana III. Brał aktywny udział w bieżącym życiu miasta, w organizacji wystaw i zjazdów, pracach Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa i Polskiego Towarzystwa Historycznego. W kręgu jego zainteresowań były zarówno rządowe archiwa we Lwowie, jak też klasztorne i cechowe.

Łucja Charewiczowa, (ur. 12 sierpnia 1897 Cieszanów, zm. 17 grudnia 1943 Auschwitz-Birkenau) – polska uczona, historyk, działaczka społeczna, docent Uniwersytetu Lwowskiego, kustosz Muzeum Historycznego Miasta Lwowa, członek Towarzystwa Miłośników Miasta Lwowa. Była autorką wielu prac na temat przeszłości Lwowa. Niemal całe życie spędziła w tym mieście.

Uniwersytet Lwowski (ukr. Львівський національний університет імені Івана Франка) – uniwersytet we Lwowie, założony przez króla Polski Jana Kazimierza w 1661 jako Akademia Lwowska, do 1940 Uniwersytet Jana Kazimierza; jeden z najstarszych w Europie Wschodniej i czwarty najstarszy uniwersytet założony na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, współcześnie jeden z największych ukraińskich uniwersytetów państwowych.

Aleksander Czołowski został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

Twórczość

Lwów za ruskich czasów (1887)

Jan III i jego pomnik we Lwowie (1898)

Najazd Tatarów na Lwów w 1695 r.

Obraz dziejowy Lwowa

Pogląd na organizację i działalność dawnych władz miejskich do 1848 r.

Pomniki dziejowe Lwowa (wraz z Franciszkiem Jaworskim)

Bibliografia

Łucja Charewiczowa – Historiografia i miłośnictwo Lwowa (Lwów, 1938)

Józef Zieliński – Aleksander Czołowski, w czterdziestolecie pracy archiwalnej, konserwatorskiej i naukowej, 1891-1931 (Lwów, 1932)

Linki zewnętrzne

Lwowska Galeria Sztuki

Inwentarz archiwalny Zbioru Aleksandra Czołowskiego przechowywanego w Archiwum Akt Dawnych w Warszawie