Aleksander III - król Szkocji - Polski Serwis Naukowy

Koronacja Aleksandra w Scone

Aleksander III, (ur. 4 września 1241, zm. 19 marca 1286), król Szkocji 1249–1286. Był synem króla Aleksandra II i jego drugiej żony Marii de Coucy.

W okresie jego rządów w Szkocji powstało wiele pięknych budowli, zasłynął też dobrą administracją i sądownictwem, mocną monetą. Prowadził zwycięską wojnę z królem norweskim Haakonem IV i przyłączył Hebrydy z powrotem do Szkocji, kończąc w ten sposób dzieło swego poprzednika.

Małgorzata Plantagenet, Małgorzata Angielska, właściwie Margaret of England (29 września 1240 – 26 lutego 1275) - królowa Szkocji jako pierwsza żona Aleksandra III.

Małgorzata zwana Panną Norweską (ang. the Fair Maid of Norway), (ur. 1283 - zm. 1290) - córka Małgorzaty (córki Aleksandra III i Małgorzaty Plantagenet) i króla Norwegii z dynastii z Vestfold - Eryka II Wroga Księży, ostatnia przedstawicielka dynastii Kennethów - wywodzącej się od pierwszego króla Szkocji - Kennetha I MacAlpina.

Aleksander był dwukrotnie żonaty. W 1251 z Małgorzatą Plantagenet, córką angielskiego króla Henryka III i Eleonory Prowansalskiej. Ich dwóch synów, Aleksander i Dawid, zmarło w młodych latach, córka, Małgorzata, została wydana za króla Norwegii, Eryka II.

W 1285, dopiero po dziesięciu latach od śmierci Małgorzaty, ożenił się z Jolantą, córką Roberta IV, hrabiego Dreux i Braine. Kilka miesięcy później Aleksander zginął w tragicznym wypadku. Spadł z koniem ze skały i zabił się na miejscu w 1286 roku, nie pozostawiając potomka. Wprawdzie wdowa twierdziła, że jest w ciąży, ale po kilku miesiącach oczekiwania okazało się to nieprawdą. Na Aleksandrze III zakończył się ród Kennethów.

Edward II z Caernarvon (ur. 25 kwietnia 1284 w Caernarvon, zm. 21 września 1327 w Berkley), król Anglii od 1307 r., czwarty syn Edwarda I i jego żony, Eleonory Kastylijskiej, córki króla Kastylii Ferdynanda III Świętego. 7 lutego 1301 r. uzyskał tytuł księcia Walii, jako pierwszy angielski książę.

Eryk II Magnusson (Eirik Magnusson), znany również pod przydomkiem Wróg Księży (norw. Prestehatar) – ur. 1268, zm. 13/15 lipca 1299 – król Norwegii w latach 1280-1299 z dynastii Yngling.

Zostawił Szkocję w dobrej kondycji, lecz jego bezpotomna śmierć była preludium do późniejszej aneksji Szkocji przez Anglię. Po śmierci Aleksandra III, Edward I, król Anglii z dynastii Plantagenetów, rozpoczął zabiegi polityczne i administracyjne, które miały na celu połączenie węzłem ślubnym jego syna (późniejszego Edwarda II) z wnuczką Aleksandra - Małgorzatą, namaszczoną na królową Szkocji w 1286 roku. Wobec śmierci Małgorzaty w 1290 r. prowadził pertraktacje, które w końcu doprowadziły do wyniesienia na tron Szkocji jednego z piętnastu pretendentów, Johna Balliola, podporządkowanego mu i skłonnego do oddania Szkocji pod zwierzchnictwo Anglii.

Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.

Plantageneci – boczna linia Andegawenów, wywodzi się od hrabiego Gotfryda V Plantageneta (starszego syna Fulka V) i Matyldy angielskiej (córki króla Henryka I). Ich potomkowie panowali w Anglii od 1154 r. Nazwę wzięli od przydomka Gotfryda V.