Aleksander II - król Szkocji - Polski Serwis Naukowy

Moneta z wizerunkiem Aleksandra II

Moneta z wizerunkiem Aleksandra II na koniu

Aleksander II (24 sierpnia 1198 - 8 lipca 1249) – król Szkocji, syn Wilhema I Lwa i Ermengardy z Beaumont. 4 grudnia 1214 w wieku 16 lat, po śmierci swego ojca, został wybrany na króla Szkocji.

Jan I (ur. 24 grudnia 1167 w Oksfordzie, zm. 18 lub 19 października 1216 w Newark), zwany "Janem bez Ziemi" (ang. John the Lackland, fr. Jean sans Terre) - król Anglii od 6 kwietnia 1199, brat Ryszarda I. Jego przydomek pochodzi stąd, że w odróżnieniu od swych starszych braci nie otrzymał od ojca Henryka II Plantageneta żadnych posiadłości ziemskich. Dopiero w roku 1189, kiedy tron objął jego brat Ryszard Lwie Serce, otrzymał od niego hrabstwo Gloucester.

Norwegia, Królestwo Norwegii (bokmål Norge, Kongeriket Norge, nynorsk Noreg, Kongeriket Noreg) – państwo położone w Europie Północnej na Półwyspie Skandynawskim. Administracyjnie podlegają Norwegii też Jan Mayen, archipelag Svalbard, Wyspa Bouveta, Wyspa Piotra I i Ziemia Królowej Maud na Antarktydzie (dwie ostatnie zgodnie z Traktatem Antarktycznym). Nazwa kraju pochodzi od Nordvegen co znaczy droga na północ.

W rok po objęciu tronu przez Aleksandra II w prowincji Moray wybuchła rebelia wszczęta przez klany MacWilliam i MacHeth. Udało się ją jednak szybko zdławić, dzięki sprawnym działaniom przeprowadzonym przez Farquhara Mac Taggarta. W tym samym roku Aleksander wyruszył ze swą armią do Anglii by wesprzeć baronów angielskich będących w konflikcie z królem Janem bez Ziemi. Celem tych działań była chęć odzyskania utraconych za czasów Malcolma IV trzech północnoangielskich hrabstw. Wkrótce jednak Jan bez Ziemi zmarł, a władzę po nim objął małoletni Henryk III. W związku z tym Aleksander zdecydował się zawrzeć pokój z Anglią, a w 1221 poślubił Joannę Plantagenet, starszą siostrę Henryka III. Dalsze stosunki z Anglią układały się różnie, jednak ostatecznie w 1237 zawarto w Yorku traktat pokojowy, precyzujący linię graniczną. W 1243 wroga akcja zbrojna Henryka III zachwiała pokój pomiędzy oboma państwami, ale rychła odpowiedź Aleksandra i niechęć baronów angielskich do wojny zapobiegły rozwojowi konfliktu.

Szkocja (ang. Scotland, gael. Alba) – dawniej niezależne królestwo, obecnie część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Od południa graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, wybitnie morski. Na północy Szkocji Góry Kaledońskie i Grampiany, na południu Wyżyna Południowoszkocka. W centrum niewielka Nizina Środkowoszkocka skupiająca większą część ludności.

W marcu 1238 w hrabstwie Essex zmarła bezdzietnie Joanna i nastęnego roku Aleksander ożenił się ponownie. Jego wybranką była Francuzka - Maria de Coucy z Pikardii. Ślub miał miejsce 15 maja 1239, a ze związku tego narodził się w 1241 jeden syn, przyszły król Szkocji - Aleksander III.

Po okresie zmagań z Anglią Aleksander skupił swoją uwagę na sprawie odzyskania Hebrydów, pozostających w zależności od Norwegii. Po nieudanych negocjacjach z Haakonem IV rozpoczął przygotowania do wojny. Chcąc przystąpić do konfrontacji z Haakonem IV, Aleksander chciał jednak najpierw podporządkować sobie Ewena, lorda Argyll, który pozostawał w sojuszu z królem Norwegii. Niestety, w drodze do Argyll Aleksander zachorował na gorączkę i zmarł w 1249 roku na wyspie Kerrera w archipelagu Hebrydów. Jego szczątki zostały pochowane w cysterskim opactwie Melrose.

Okres panowania Aleksandra II można uznać za pomyślny dla Królestwa Szkocji. Kraj rozwijał się, a władca prowadził aktywną politykę zagraniczną. Aleksander założył również dwa opactwa: w Balmerino i w Pluscarden.