Aleksander Kotow - Polski Serwis Naukowy

Aleksander Kotow, ros. Александр Александрович Котов (ur. 12 sierpnia 1913 w Tule, zm. 8 stycznia 1981 w Moskwie) – rosyjski arcymistrz szachowy, teoretyk i propagator szachów.

Biografia

Obecnie znany jest przede wszystkim z serii trzech książek: Myśl jak arcymistrz, Graj jak arcymistrz i Planuj jak arcymistrz, z których ta pierwsza jest szczególnie popularna i wysoko ceniona. W przeciwieństwie do większości podręczników szachowych Kotow nie koncentruje się na taktycznych uderzeniach lub motywach strategicznych, lecz analizuje sposób myślenia szachisty, który powinien prowadzić do wyboru optymalnego posunięcia.

Dawid Bronstein, ros. Давид Ионович Бронштейн (ur. 19 lutego 1924 w Białej Cerkwi, zm. 5 grudnia 2006 w Mińsku) – ukraiński szachista, przez wiele lat jeden z najsilniejszych graczy świata, wysoko ceniony autor książek o tematyce szachowej. Obok Paula Keresa, Wiktora Korcznoja i Benta Larsena był jednym z najwybitniejszych szachistów, którym nie dane było zdobycie tytułu mistrza świata.

Olaf Barda (ur. 17 sierpnia 1909 jako Olaf M. Olsen, zm.2 maja 1971) – norweski szachista, mistrz międzynarodowy od 1952, arcymistrz w grze korespondencyjnej od 1953 roku.

Kotow był również bardzo silnym szachistą-praktykiem. Jednym z jego pierwszych sukcesów było drugie miejsce w mistrzostwach Związku Radzieckiego w 1939 roku, tuż za Michaiłem Botwinnikiem, z którym przegrał w ostatniej rundzie. Największe jego osiągnięcia w grze praktycznej przypadają na lata czterdzieste i pięćdziesiąte. W pierwszym cyklu turniejów eliminacyjnych do mistrzostw świata awansował do turnieju pretendentów. Turniej, rozgrywany w Budapeszcie w 1950 roku, Kotow zakończył na szóstym miejscu.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Olimpiada szachowa – międzynarodowy drużynowy turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w cyklu dwuletnim od 1927 roku. W turnieju uczestniczą reprezentacje narodowe, nominowane przez narodowe związki szachowe zrzeszone w FIDE.

W 1952 roku w Sztokholmie Kotow w przekonującym stylu wygrał turniej międzystrefowy, aż o trzy punkty wyprzedzając Marka Tajmanowa i przyszłego mistrza świata Tigrana Petrosjana. W rozegranym rok później w Zurychu turnieju pretendentów zajął ósme miejsce, jednak wsławił się wygraną partią ze zwycięzcą tego turnieju Wasilijem Smysłowem. Była to jedyna porażka Smysłowa w turnieju.

Turniej szachowy w Hastings (ang. Hastings International Chess Congress) – najstarszy na świecie cykliczny turniej szachowy, rozgrywany corocznie na przełomie lat w angielskim mieście Hastings. Turniej główny nosi nazwę Hastings Premier i po raz pierwszy rozegrany został na przełomie 1920 i 1921 roku. Aż do edycji 2003/04 był rozgrywany w formule kołowej z udziałem od 10 do 16 zawodników. W edycji 2004/05 zastosowano system pucharowy, a od kolejnej – system szwajcarski. Poza turniejem głównym odbywają się również turnieje niższej rangi.

Wasilij Smysłow, ros. Василий Васильевич Смыслов (ur. 24 marca 1921 w Moskwie, zm. 27 marca 2010 tamże) – rosyjski szachista, arcymistrz, mistrz świata w szachach w latach 1957–1958.

Do innych indywidualnych sukcesów Aleksandra Kotowa należały zwycięstwa bądź dzielone I miejsca w Moskwie (1941), Parnawie (1947), Wenecji (1950), Jönköping (1958/59, wspólnie z Olafem Bardą), Sztokholmie (1959/60) oraz w Hastings (1962/63, wspólnie ze Svetozarem Gligoriciem).

Kotow dwukrotnie reprezentował Związek Radziecki na olimpiadach szachowych w 1952 i 1954 roku. W obu olimpiadach razem z drużyną wywalczył złote medale, uzyskując wynik 66,7%. W późniejszych latach coraz rzadziej brał udział w rozgrywkach, po 1960 roku uczestniczył wyłącznie w turniejach poza granicami ZSRR.

Tigran Petrosjan, orm. Տիգրան Պետրոսյան, ros. Тигран Вартанович Петросян (ur. 17 czerwca 1929 w Tbilisi, zm. 13 sierpnia 1984 w Moskwie) – ormiański szachista reprezentujący ZSRR, dziewiąty mistrz świata w szachach.

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.

Według systemu Chessmetrics, najwyższy ranking osiągnął w kwietniu 1950 r., z wynikiem 2753 punktów zajmował wówczas 4. miejsce na świecie, za Michaiłem Botwinnikiem, Wasilijem Smysłowem i Dawidem Bronsteinem.

Przypisy

A.Kotow "Myśl jak arcymistrz" [dostęp 2010-06-08]
1950 Budapest Candidates Tournament. [dostęp 2009-05-12].
1952 Stockholm Interzonal Tournament. [dostęp 2009-05-12].
1953 Zurich Candidates Tournament. [dostęp 2009-05-12].
OlimpBase. [dostęp 2009-05-12].
Chessmetrics Player Profile: Alexander Kotov. [dostęp 2009-05-12].

Źródła

W. Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom I, Warszawa 1986, str. 469-470

ChessBase Megabase 2009

Linki zewnętrzne

Aleksander Kotow – wybrane partie szachowe (ang.)