Aleksander Myszczyński - Polski Serwis Naukowy

Aleksander Myszczyński, (zm. 1540) - biskup margaryteński 1514, sufragan włocławski 1514-1540

Urodzony zapewne w 2 połowie lat 60. XV wieku. Pochodził z rodziny rycerskiej, herbu Pierzchała lub Roch. Wywodził się z Mazowsza, pisząc się ze wsi Myszczyn koło Błonia.
Od 1484 studiował na Akademii Krakowskiej, na wydziale Sztuk Wyzwolonych uzyskał w 1486 bakalaureat, w 1489 tytuł magistra. Następnie rozpoczął studia z zakresie prawa i teologii a na Wydziale Sztuk Wyzwolonych podjął wykłady i ćwiczenia, głównie z Arystotelesa. Prowadził je w zastępstwie m.in. Pawła z Zalesia i Mikołaja z Latowca od semestru letniego 1489 do zimowego 1490. Przed rokiem 1495 uzyskał tytuł magistra teologii i doktora dekretów.
W 1492 został dziekanem kapituły kolegiackiej w Pułtusku, zachowując tę godność do końca życia. Kilka lat później został kanclerzem biskupa płockiego Wincentego Przerębskiego. W 1503 wraz z biskupem przeniósł się do Włocławka. 16 VII 1509 został prowizorycznie (ze względu na spór o kanonię) kanonikiem kapituły włocławskiej. Formalnie ją uzyskał 1 III 1515.
Biskup Przerębski wysunął go na biskupa pomocniczego diecezji włocławskiej, ale nie zdążył przeprowadzić całego procesu w Rzymie, gdyż zmarł. Myszczyński przeniósł się do Pułtuska, gdzie na krótko objął zastępstwo pod nieobecność archidiakona i oficjała pułtuskiego Mikołaja Brolińskiego.

Bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP we Włocławku - budowla gotycka wznoszona od 1340 r. (poświęcenie kamienia węgielnego), konsekrowana w 1411 r. po ukończeniu korpusu nawowego. Budowa kontynuowana jeszcze w ciągu XV i na pocz. XVI w., do 1526 (ukończenie wieży północnej). W latach 1883-1901 poważnie regotyzowana, z wymianą detali i podwyższeniem wież zachodnich. Jest to świątynia trzynawowa z węższym i znacznie niższym prezbiterium, z dwiema wieżami od zachodu. Ze znajdujących się wewnątrz zabytków na szczególną uwagę zasługują: nagrobek bpa Piotra z Bnina z 1494, drewniana figura Matki Bożej z początku XV w. oraz obraz Wniebowzięcia NMP z ok. 1475.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

20 II 1514 Aleksander Myszczyński uzyskał papieską prowizję na tytularne biskupstwo margaryteńskie z zachowaniem kanonii we Włocławku i Pułtusku. Od tej chwili w następnych latach był wielokrotnie tytułowany kanonikiem włocławskim i dziekanem kapituły pułtuskim.

31 V 1525 brał udział w synodzie dziecezjalnym we Włocławku. 1528 w Krakowie współkonsekrował Jana Karnkowskiego na biskupa przemyskiego oraz nowego krakowskiego biskupa pomocniczego Piotra Małachowskiego. 24 II 1533 w Pułtusku współkonsekrował Mikołaja Brolińskiego na biskupa pomocniczego dla Płocka.
Przyczynił się do odbudowy katedry płockiej strawionej 20 III 1530 przez pożar, ufundował nowe ministeria ołtarzowe i mansjonarii w kolegiacie pułtuskiej (1531). Był fundatorem kolegia mansionarzy w Warszawie i Ciechanowie.
Z racji posiadanego kanonikatu włocławskiego, do które od 1500 przypisana była funkcja kaznodziei katedralnego. Myszczyński w każdą niedzielę głosił w katedrze kazania, okresowo wspomagany przez innych duchownych. W 1537 ze względu na swój podeszły wieku przyjął koadiutora na tę kanonię w osobie Jana Ostrowickiego, tenże zrezygnował z funkcji w 1540.

Magister (z nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia (dawniej: studiów jednolitych magisterskich lub magisterskich studiów uzupełniających), a w przypadku niektórych kierunków (farmacja, prawo, psychologia) – studiów jednolitych drugiego stopnia oraz wcześniejszym uzyskaniu absolutorium, złożeniu pracy dyplomowej i zdaniu egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany przez farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany przez lekarzy).

Doktor obojga praw (z łac. Iuris Utriusque Doctor) - osoba posiadająca stopień naukowy doktora w zakresie prawa kościelnego (kanonicznego) i świeckiego (cywilnego).

Aleksander Myszczyński zmarł z początkiem maja 1540, został pochowany w katedrze włocławskiej. Jeszcze za życia wykonał dla siebie tablicę nagrobną, dziś zaginioną. W 1542 jego brat Maciej Myszczyński przekazał kapitule włocławskiej po zmarły 22 księgi o tematyce teologicznej i prawnej, prawdopodobnie należące do biblioteki kapitulnej.

Biskup pomocniczy - wyświęcony na biskupa duchowny katolicki, którego zadaniem jest pomoc biskupowi diecezjalnemu w zarządzaniu diecezją zazwyczaj jako wikariusz generalny lub biskupi.

Błonie – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, 18 km na zachód od granic Warszawy, nad rzeką Rokitnicą.

Przypisy

W starszej literaturze nazywany Aleksandrem Myszyńskim. P. Czaplewski, dz. cyt., s. 129, uważa, iż wywodził się ze wsi Myszyna w Sieradzkiem i posługiwał się herbem Klamry.
Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999. Słownik biograficzny, wyd. II popr. i uzupeł., Warszawa 2000, kol. 304, podaje jeszcze urząd kanonika krakowskiego.
Krzysztof Rafał Prokop, dz. cyt., s. 188, podaje, iż tablica się zachowała do dnia dzisiejszego. W Corpus Inscriptionum Poloniae, t. 4, Województwo Włocławskie, z. 1. Kujawy Brzeskie, opracował Andrzej Mietz, Jan Pakulski, Włocławek-Toruń 1985, s. 215, nr 12, publikowana jest jako tablica zaginiona.

Bibliografia

Stanisław Chodyński, Biskupi sufragani włocławscy, Włocławek 1906, s. 32.

Paweł Czaplewski, Tytularny episkopat w Polsce średniowiecznej, "Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego", t. 43, 1916, s. 129-131.

Krzysztof Rafał Prokop, Biskupi pomocniczy w diecezjach polskich w dobie przedtrydenckiej (2. poł. XIII – 1. poł XVI w.), Kraków 2002, s. 187-189.