Aleksander Romeyko - Polski Serwis Naukowy

Aleksander Romeyko (ros. Александр Станиславович Ромейко) (ur. 2 kwietnia 1898 w Rydze – zm. 3 grudnia 1965 w Moskwie) – radziecki i polski generał.

Aleksander Romeyko, herbu Ślepowron urodził się 2 kwietnia 1898 roku w Rydze, gdzie uczęszczał do szkoły powszechnej i średniej.

W 1915 roku został zmobilizowany do armii Imperium Rosyjskiego. Służbę odbywał w Izmajłowskim pułku strzelców w Piotrogrodzie. Po rewolucji lutowej w Rosji, od marca do października 1917 roku był sekretarzem komitetu żołnierskiego tego pułku. Brał udział w piotrogrodzkim powstaniu zbrojnym wraz z pułkiem, który przeszedł na stronę bolszewików. Od 24 lutego 1918 roku do czerwca 1919 roku dowodził oddziałem ciężkich karabinów maszynowych (ckm), a następnie szwadronem zwiadowców w 289 pułku strzelców Armii Czerwonej.

Ciężki karabin maszynowy (ckm) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.

Brygada to najmniejszy związek taktyczny stanowiący w wielu armiach podstawową jednostkę bojową wojsk lądowych o wielkości pośredniej między pułkiem a dywizją. Dzieli się na pułki lub bataliony. Występuje również w innych rodzajach sił zbrojnych.

W lipcu 1919 roku został słuchaczem kursów dowódczych ckm w Moskwie, a po ich ukończeniu w lutym 1920 roku został dowódcą szkolnej brygady 9 Dywizji Strzelców na Froncie Południowym i Kaukaskim. W 1921 roku został dowódcą oddziału ckm w 73 pułku strzelców w Twierdzy Batumskiej. Od 1925 roku był instruktorem politycznym i dowódcą kompanii w 6 Kaukaskim Pułku Strzelców.

Akademia Wojskowa im. Michaiła Frunzego (ros. Военная академия имени М. В. Фрунзе) – wyższa szkoła wojskowa działająca w Moskwie w latach 1918-1998. Powstała jako Akademia Sztabu Generalnego, w r. 1921 została zmieniona w Akademię Armii Czerwonej. W roku 1925 otrzymała imię M. Frunzego. Oficerowie, którzy rozpoczynali studia byli zwykle przed 32 rokiem życia, już w stopniu kapitana lub majora i musieli zdać wszechstronny egzamin wstępny.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W latach 1927 – 1930 studiował w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego i Wojskowej Akademii Lotniczej im. N. Żukowskiego, ukończył tam również kurs pilotażu na samolotach. Po ukończeniu studiów zajmował w Armii Czerwonej stanowiska: szefa sztabu eskadry lotniczej (1930 – 1932), inspektora brygady lotniczej (1932 – 1933), szefa sztabu brygady lotniczej (1933 – 1935). We wrześniu 1935 roku został szefem sztabu Wojsk Lotniczych Moskiewskiego Okręgu Wojskowego, którą pełnił do 1938 roku, kiedy został zwolniony z wojska.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

W 1940 roku został ponownie powołany do wojska i został wykładowcą taktyki w Wyższej Wojskowej Szkole Dowódców i Obserwatorów Wojsk Lotniczych. Po ataku wojsk niemieckich na ZSRR, od sierpniu 1941 roku walczył w oddziałach lotniczych na Frontach: Zachodnim, Kalinińskim, Białoruskim i 1 Ukraińskim.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

W dniu 18 sierpnia 1944 roku w stopniu pułkownika został jako Polak skierowany do służby w ludowym Wojsku Polskim. Początkowo był zastępcą szefa oddziału lotniczego 1 Armii Wojska Polskiego, następnie od sierpnia 1944 roku do 30 kwietnia 1945 roku szefem sztabu 1 Polskiej Dywizji Lotniczej. W dniu 1 maja 1945 roku został dowódcą 4 Pomorskiej Mieszanej Dywizji Lotniczej.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – nieoficjalna nazwa używana dla określenia części Wojska Polskiego utworzonej podczas II wojny światowej w latach 1943–1944 na terytorium ZSRR, a następnie wywodzących się z niej sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 1944–1952 i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1952–1989.

We wrześniu 1945 roku został szefem sztabu Dowództwa Lotnictwa Wojska Polskiego, a w dniu 1 stycznia 1946 roku został mianowany generałem brygady.

W dniu 21 marca 1947 roku został mianowany dowódcą Wojsk Lotniczych, które to stanowisko zajmował do 9 lutego 1951 roku. W 1951 roku wyjechał do ZSRR, gdzie dalej pełnił służbę w Armii Radzieckiej. Pod koniec lat pięćdziesiątych przeszedł w stan spoczynku.

Zmarł 3 grudnia 1965 roku w Moskwie, gdzie został pochowany.

24 lutego jest 55. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 310 (w latach przestępnych 311) dni. W latach przestępnych dzień ten jest zdwajany.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Za zasługi bojowe i dowódcze był odznaczony m.in. Krzyżem Grunwaldu kl. III, Krzyżem Złotym (kl. IV) Orderu Virtuti Militari, Orderem Lenina, Orderem Czerwonego Sztandaru (dwukrotnie).

Bibliografia

H.P. Kosk, Generalicja polska, t. 2, Oficyna wydawnicza "Ajaks", Pruszków 2001.