Aleksander Stryjeński - Polski Serwis Naukowy

Aleksander Napoleon Kazimierz Stryjeński (ur. 11 września 1803 w Białymstoku, zm. 9 grudnia 1875 w Paryżu; niektóre źródła podają datę urodzin 20 września 1804) –oficer, inżynier wojskowy i cywilny, kartograf.

Biografia

Pochodził z kalwińskiej rodziny szlacheckiej. Od 1817 r. kształcił się w Szkole Kadetów w Warszawie, a od 1820 r. w Korpusie Kadetów w Kaliszu. W latach 1823 – 1826 uczył się w Szkole Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierów w Warszawie, po zakończeniu której otrzymał nominację na stopień podporucznika w 1 Pułku Strzelców Pieszych.

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Był uczestnikiem Powstania listopadowego. W bitwie pod Wawrem (lub, jak podają inne źródła, pod Grochowem) zdobył osobiście sztandar rosyjski, za co został odznaczony orderem Virtuti Militari. Uczestniczył w bitwach pod Okuniewem i Liwem oraz w wyprawie generała D. Chłapowskiego na Litwę. Po upadku powstania przejściowo internowany w Prusach, skąd udał się na emigrację do Francji. Przebywał w Besançon, gdzie poznał m.in. J. P. Lelewela. Po nieudanej wyprawie polskich emigrantów w 1833 r. nad Ren osiadł w Szwajcarii.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Tadeusz Stryjeński (ur. 29 sierpnia 1849 w Carouge koło Genewy w Szwajcarii, zm. 3 czerwca 1943 w Krakowie) – polski architekt tworzący m.in. w stylu secesji, konserwator zabytków, przedsiębiorca budowlany.

W latach 1837 – 1854 uczestniczył w opracowaniu pierwszej nowoczesnej, wieloczęściowej mapy Szwajcarii w podziałce 1 : 100 000. Był jednym z głównych autorów tego dzieła, którym kierował generał Henri Dufour. Wykonał też mapę topograficzną i szkolną kantonu Fryburg.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Grochów – rejon o charakterze mieszkaniowo-przemysłowym na obszarze dzielnicy administracyjnej Praga Południe w środkowo-wschodniej części Warszawy. Obszar Grochowa jest nieco większy niż rejon MSI o tej samej nazwie, bowiem wschodnia część została błędnie oznaczona jako Gocławek.

Po zakończeniu prac nad mapą Szwajcarii osiadł na stałe w Carouge pod Genewą. Początkowo pracował w miejscowym biurze topograficznym, następnie projektował linie kolejowe Genewa – Versoix i Lozanna – Thörishaus. W 1858 r. z rekomendacji Dufour'a utrzymał stanowisko inżyniera kantonu genewskiego.

Cmentarz Les Champeaux w Montmorency – stary cmentarz w Montmorency, największa polska nekropolia we Francji, często zwany polską nekropolią lub Panteonem polskiej emigracji.

Jan Paweł Lelewel (ur. 26 czerwca 1796 r. w Warszawie - zm. 9 kwietnia 1847 r. w Bernie), polski inżynier wojskowy i cywilny, budowniczy, urbanista, malarz.

W 1838 r. zawarł związek małżeński z Pauliną de Lestocq, z którą miał trzech synów i trzy córki. Jednym z synów Aleksandra Stryjeńskiego był Tadeusz Stryjeński, znany później architekt.

Po śmierci został pochowany na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency.

Bibliografia

Orłowski, Bolesław (red): Słownik polskich pionierów techniki, Katowice 1984;

Orłowski, Bolesław: Dwusetna rocznica urodzin Aleksandra Stryjeńskiego (1804-1875), współtwórcy pierwszej nowoczesnej mapy Szwajcarii, w: "Przegląd Geodezyjny", 2004 nr 9 s. 22-23;

Orłowski, Bolesław: Współtwórca nowoczesnej Szwajcarii, w: "Przegląd Techniczny" 2004 nr 23, s. 28-29;

Zieliński, Jan: Nasza Szwajcaria. Przewodnik śladami Polaków, Warszawa 1999;