Aleksander de Beauharnais - Polski Serwis Naukowy

Aleksander de Beauharnais

Aleksander de Beauharnais (fr.: Alexandre-François-Marie, vicomte de Beauharnais, ur. 28 marca 1760 w Fort Royal (ob. Fort-de-France) na Martynice, zgilotynowany 23 lipca 1794 w Paryżu) - wicehrabia, generał czasów rewolucji francuskiej, pierwszy mąż cesarzowej Józefiny.

Gilotyna – przyrząd służący do wykonywania kary śmierci poprzez ścięcie głowy za pomocą dużego, ciężkiego (ok. 40 kg) noża o skośnym ostrzu, który opada pionowo pod wpływem grawitacji na szyję skazańca, unieruchomionego w ramie gilotyny.

Abszyt - w dawnej Polsce zwolnienie ze służby wojskowej, z niemieckiego Abschied, Abschied nehmen. Na Śląsku abszyt oznaczał także wyrok sądu. W języku potocznym funkcjonowało natomiast powiedzenie: dać abszyt, co oznaczało "odprawić kogoś z kwitkiem", również w przypadku starań o rękę niewiasty.

Aleksander urodził się we francuskiej kolonii Martynice jako syn Franciszka i Marii Anny Henrietty Pyvart de Chastulé. W wieku lat 14 wstąpił do królewskiego pułku Szarych Muszkieterów. Później służył w piechocie i postąpił w r. 1776, a więc w 16 roku życia, na podporucznika, zaś trzy lata później na kapitana. 13 grudnia 1779 poślubił Józefinę Tascher de la Pagerie, późniejszą cesarzową Francuzów. Małżonkowie zamieszkali we Francji. W roku 1783 został wysłany z ekspedycją wojskową na Antyle; po powrocie do Paryża zastał Józefinę w stanie odmiennym i po narodzeniu córki Hortensji wyparł się ojcostwa. Małżonkowie wzięli separację: Józefina z Hortensją pojechały na Martynikę, a Aleksander zajął się synem Eugeniuszem, który odtąd mieszkał u ojca w różnych kwaterach wojskowych.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Na krótko przed wybuchem rewolucji Aleksander dostał awans na majora (1788). W roku 1789 został wybrany deputowanym szlacheckim okręgu Blois do właśnie zwołanych Stanów Generalnych i jako jeden z pierwszych opuścił Izbę Szlachecką, przyłączając się do Stanu Trzeciego. 4 sierpnia 1789 zgłosił na wokandę zniesienie przywilejów, równość wszystkich wobec prawa i przy obsadzaniu urzędów. W roku 1791 był dwa razy przewodniczącym obrad parlamentu.

Martynika, Martinique – departament zamorski Francji [1] , obejmujący karaibską wyspę Martynika, położoną w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach, między dwoma niezależnymi państwami Dominiką na północy i Saint Lucią na południu.

Wicehrabia jest to tytuł odnoszący się do rodziny hrabiowskiej z prawem primogenitury, gdzie tytuł hrabiego przypada najstarszemu członkowi rodu, a wtedy tytuł wicehrabiego przypada jego synowi. Tytuł wicehrabiego funkcjonował także we Francji (vicomte}, i funkcjonuje nadal w Wielkiej Brytanii (viscount) jako samodzielny tytuł arystokratyczny, nadawany rodzinom bez tytułu hrabiowskiego. Pierwszy raz nadany we Francji w 819 r., przez Normanów wprowadzony w Anglii, później przyjęty także m.in. w Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Belgii, Holandii

W roku 1793, już jako generał dywizji, został głównodowodzącym francuskiej Armii Renu. Zaproponowano mu nawet stanowisko ministra spraw wojskowych, ale nie przyjął go, ministrem został jakobin Bernadotte. 8 sierpnia tegoż roku reżim Robespierre'a zabronił szlachcie piastować stanowiska generalskie; Beauharnais uzyskał abszyt i usunął się do swych majątków. Polityką się nie parał, ale mimo to został aresztowany i przewieziony do Paryża do więzienia Carmes. Prokurator zarzucił mu m.in. "piętnastodniowy brak aktywności jako dowódca Armii Reńskiej i zaniedbanie obrony Moguncji". Skazany na śmierć, Beauharnais został ścięty wraz ze swym bratem Augustynem na obecnym Place de la Concorde, pięć dni przed obaleniem i straceniem Robespierre'a. W ostatnich latach przed zgonem pogodził się z żoną.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Stany Generalne (fr. États-Généraux) - zgromadzenie reprezentujące przedstawicieli 3 stanów: szlachty, duchowieństwa i stanu trzeciego, czyli reszty społeczeństwa we Francji, zwoływane jako doradczy organ króla, zwłaszcza w sprawach ustalania podatków.

Aleksander de Beauharnais stał się poprzez syna Eugeniusza bezpośrednim przodkiem obecnie rządzących dynastii królewskich Belgii, Danii, Norwegii i Szwecji.

Bibliografia

Dictionnaire de biographie française, tom V, Paris 1951