Aleksandr Gribojedow - Polski Serwis Naukowy

Aleksandr Siergiejewicz Gribojedow, ros. Александр Сергеевич Грибоедов] (ur. 15 stycznia 1795 w Moskwie, zm. 11 lutego 1829 w Teheranie) – rosyjski dramatopisarz i dyplomata, wolnomularz..

Biografia

Pochodził z rodu szlacheckiego o silnych tradycjach wojskowych. W domu otrzymał wszechstronne wykształcenie, znał kilka języków europejskich. Będąc wszechstronnie uzdolnionym młodzieńcem, w wieku 16 lat ukończył studia na Uniwersytecie Moskiewskim (1806-1810). Otrzymał dyplom dwóch wydziałów: prawnego i filologicznego. W tym samym roku rozpoczął studia na wydziale matematyczno-fizycznym, które przerwał w 1812, zaciągając się na ochotnika do wojska. W 1815 wydał komedię Młodzi małżonkowie, przeróbkę komedii francuskiej. Po wyjściu z wojska (1816) został w 1817 przydzielony do Kolegium Spraw Zagranicznych. W Sankt Petersburgu, gdzie mieszkał, obracał się wśród przyszłych dekabrystów oraz znanych literatów. W 1817 wraz z Katieninem napisał komedię Student, z Szachowskojem Własna rodzina, czyli zamężna kobieta, a z Wiaziemskim Kto brat, kto siostra, czyli oszustwo za oszustwem.

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Mistrz i Małgorzata (ros. Мастер и Маргарита) – powieść rosyjskiego pisarza Michaiła Bułhakowa. Wydana w wersji ocenzurowanej w latach 1966-1967, a w wersji prawie pełnej w roku 1973. Opowiada o wizycie Szatana w ateistycznym Związku Radzieckim. Przez wielu krytyków uważana za jedną z najlepszych powieści XX wieku, jak i najlepszą satyrę na warunki życia w ZSRR.

Księżniczka Nina Czawczawadze. Lata 20. XIX wieku

W 1818 otrzymał stanowisko sekretarza rosyjskiej misji dyplomatycznej w Persji, a od 1822 pracował w sztabie namiestnika Kaukazu, gen. Jermołowa. W latach 1823-25 przebywał na urlopie w Moskwie i Petersburgu. Po powrocie na Kaukaz został w 1826 aresztowany jako podejrzany o udział w spisku dekabrystów. Po kilku miesiącach zwolniono go z braku dowodów winy. Przebywając w Tyflisie związał się ze środowiskiem gruzińskiej inteligencji i w 1828 ożenił się z córką zaprzyjaźnionego poety Aleksandra Czawczawadze, Niną. W kwietniu tego samego roku został mianowany pełnomocnym ministrem-rezydentem w Teheranie. Wkrótce po objęciu przez niego stanowiska wzburzony tłum stolicy Persji napadł na misję rosyjską. Powodem było niezadowolenie z rosyjskiej polityki wobec Persji. Wszystkich pracowników wymordowano, w tym Gribojedowa. Ciało pisarza przywieziono do Tyflisu i tam pochowano. 16-letnia wdowa po nim na wieść o śmierci męża urodziła przedwcześnie dziecko, które zmarło kilka godzin później. Po śmierci męża przez 30 lat żyła samotnie odrzucając wszystkich starających się o jej rękę i wzbudzając podziw swoją wiernością pamięci męża.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

Michaił Afanasjewicz Bułhakow (ros. Михаил Афанасьевич Булгаков, ur. 15 maja [3 maja ss] 1891 w Kijowie, zm. 10 marca 1940 w Moskwie) – pisarz rosyjski.

Pomnik Aleksandra Gribojedowa w Petersburgu

Pomnik Aleksandra Gribojedowa w Moskwie

Twórczość

1815 – Молодые супруги (Młodzi małżonkowie)

1816 – Студент (Student)

1818 – Своя семья или замужняя невеста (Własna rodzina, czyli zamężna narzeczona)

1824 – Горе от ума (Mądremu biada)

Dom Gribojedowa

Od Gribojedowa pochodzi nazwa jednego z głównych miejsc, gdzie rozgrywa się akcja powieści Mistrz i Małgorzata Michaiła Bułhakowa jest "Dom Gribojedowa" zwany także "Gribojedowem", siedziba Massolitu, związku pisarzy i poetów. Prawdopodobnie kiedyś należał do ciotki twórcy, obecnie jednak stanowił miejsce spotkań moskiewskich artystów. Na ścianach klatki schodowej prowadzącej na pierwsze piętro wisiały portrety członków Massolitu, zarówno grupowe, jak i indywidualne, oraz rozmaite informacje. Parter domu stanowiła najlepsza w Moskwie restauracja, składająca się z dwóch ogromnych sal o sufitach ozdobionych fioletowymi końmi o asyryjskich grzywach. Miały tu swą siedzibę różne sekcje i kluby. Na pierwszym piętrze znajdowały się m.in. pokoje z tabliczkami o treści: "Zarząd Massolitu", "Kasy", "Kolegium redakcyjne", "Przewodniczący Massolitu", "Sala bilardowa". Ostatnie pomieszczenie stanowiła sala kolumnowa, w której rzekomo Gribojedow miał czytać ciotce fragmenty Mądremu biada.

Dramat (z gr. δρᾶμα - dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Zobacz też

Kanał Gribojedowa

Przypisy

Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej XVIII i XIX wieku 1982, s. 303.