Aleksandr Kaleri - Polski Serwis Naukowy

Aleksandr Jurjewicz Kaleri

Aleksandr Jurjewicz Kaleri, ros. Александр Юрьевич Калери; ur. 13 maja 1956 w Jurmali (obecnie Łotwa) – inżynier, rosyjski kosmonauta.

Wykształcenie oraz praca zawodowa

1979 – został absolwentem Moskiewskiego Instytutu Fizyczno-Technicznego (specjalność dynamika lotu). Po studiach rozpoczął pracę jako inżynier w głównym biurze konstrukcyjnym NPO Energia. Uczestniczył m.in. w pracach nad stacją orbitalną Mir.

1983 – na tej samej uczelni ukończył studia podyplomowe (mechanika płynów, gazu i plazmy).

Kariera astronauty

1984 – 15 lutego został członkiem oddziału kosmonautów NPO Energia.

1986 – w październiku w Centrum Przygotowań Kosmonautów im. J. A. Gagarina zakończył szkolenie podstawowe.

1987-1992 – uczestniczył w przygotowaniach do długotrwałego lotu na stację orbitalną Mir. 21 grudnia 1987 razem z Aleksandrem Wołkowem oraz Aleksandrem Szczukinem był w załodze rezerwowej podczas startu misji Sojuza TM-4. Później przez krótki czas szkolił się w załogach przygotowywanych do lotów Sojuz TM-7 (1988) i Sojuz TM-11 (1990). W maju 1991, również z Aleksandrem Wołkowem oraz Timothym Mace z Wielkiej Brytanii był inżynierem pokładowym w załodze dublerów podczas startu Sojuza TM-12.

1992 – 17 marca wystartował do swojego pierwszego lotu w kosmos na pokładzie statku Sojuz TM-14. Misją dowodził Aleksandr Wiktorenko, a funkcję kosmonauty badacza pełnił niemiecki astronauta Klaus-Dietrich Flade. Rosyjscy kosmonauci po dotarciu do stacji Mir pozostali na niej jako 11 stała załoga. Obaj powrócili na Ziemię po 145 dniach pobytu w przestrzeni kosmicznej – 10 sierpnia.

1995-1996 – wspólnie z Walerijem Korzunem oraz francuskim astronautą Leopoldem Eyhartsem przygotowywał się w załodze rezerwowej do wyprawy Sojuza TM-24. Na 5 dni przed startem dowódca załogi podstawowej Giennadij Manakow zachorował. Podjęto wówczas decyzję o przesunięciu Korzuna oraz Kaleri do głównej załogi. Misja rozpoczęła się 17 sierpnia 1996 a zakończyła się 2 marca 1997 po ponad 196 dniach lotu. Kosmonauci byli 22 stałą załogą Mira.

1997-1998 – przeszedł szkolenie jako inżynier pokładowy rezerwowej załogi Sojuza TM-28. Razem z nim w załodze tej znaleźli się Siergiej Zalotin i Oleg Kotow.

2000 – 4 kwietnia razem z Siergiejem Zalotinem wystartował na pokładzie Sojuza TM-30. Przez ponad 72 dni, do 16 czerwca, obaj pracowali na Mirze jako 28 stała załoga.

2001-2004 – od stycznia 2001 przygotowywał się do długotrwałego lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Otrzymał przydział do załogi rezerwowej Ekspedycji 5 i podstawowej Ekspedycji 7. Po katastrofie promu Columbia rozformowano szkolone załogi, ponieważ zaszła potrzeba ograniczenia liczebności stałych załóg do jedynie 2 astronautów. W nowym harmonogramie Kaleri znalazł się razem z Michaelem Foale w załodze dublerów Ekspedycji 7 i w załodze podstawowej Ekspedycji 8. Na pokładzie Sojuza TMA-3 astronauci wystartowali w kierunku ISS 18 października 2003. Ich lot trwał ponad 194 dni. Zakończył się 30 kwietnia 2004 lądowaniem na terenie Kazachstanu.

2005-2006 – kontynuował treningi do kolejnego lotu (Ekspedycje 15-17) na ISS ale ostatecznie nie przydzielono go do konkretnej misji. 30 października zachowując uprawnienia aktywnego kosmonauty został zastępcą naczelnika oddziału kosmonautów RKK Energia.

2007-2009 – w sierpniu 2007 powierzono mu kolejną misję. Początkowo miał być to udział w Ekspedycji 23. Na na stację kosmiczną miał się udać na pokładzie testowanego po raz pierwszy w kosmosie zmodyfikowanego statku Sojuz TMA. Z powodu opóźnień start nowego statku przełożono i ostatecznie załogę Kaleri, Skripoczka i S. Kelly przesunięto do podstawowego składu Ekspedycji 25/26.

2010 - 7 października (czas UTC) udał się w kosmos po raz piąty jako dowódca statku Sojuz TMA-01M.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)