Aleksiej Panfiłow - Polski Serwis Naukowy

Aleksiej Pawłowicz Panfiłow, ros. Алексей Павлович Панфилов (ur. 17 maja 1898, zm. 18 maja 1966), radziecki wojskowy - generał lejtnant, dowódca związków pancernych, szef wywiadu wojskowego GRU w latach 1941-1942.

Urodził się 17 maja 1898 (ur. 5 maja 1898 jul.) w Kazaniu. W 1918 wstąpił do Armii Czerwonej i partii komunistycznej WKP(b). Uczestniczył w wojnie domowej w Rosji na froncie wschodnim. W 1937 ukończył Wojskową Akademię Mechanizacji i Motoryzacji Armii im. Stalina.

Jako pułkownik dowodził 2. brygadą zmechanizowaną w zwycięskiej kampanii latem 1938, prowadzonej przeciwko Japończykom nad jeziorem Chasan. (Patrz: Walki nad jeziorem Chasan 1938). W 1939 został pomocnikiem naczelnika zarządu wojsk pancernych Armii Czerwonej. W 1940 uzyskał stopień generała majora i został zastępcą naczelnika wywiadu wojskowego GRU. Od października 1941 do sierpnia 1942 sam był szefem wywiadu wojskowego, jednocześnie zastępcą szefa Sztabu Generalnego i pełnomocnikiem ds. formowania i kontaktów z dowództwem Armii Polskiej w ZSRR.

Iwan Wasiljewicz Panfiłow (ros. Иван Васильевич Панфилов; ur. 13 stycznia 1893, zm. 18 listopada 1941), radziecki wojskowy, generał-major gwardii.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Pod koniec sierpnia 1942, w związku z wyjściem Armii Andersa z ZSRR, został oddelegowany na front. Był zastępcą dowódcy 3. Armii pancernej i 5. Armii pancernej, następnie dowodził 6. gwardyjskim oraz 10. korpusami pancernymi (październik 1943 - kwiecień 1944). 11 marca 1944 awansował na generała porucznika (generała-lejtnanta). Od sierpnia 1944 do maja 1945 dowodził 3. gwardyjskim korpusem pancernym. Za działania w rejonie polskiego Trójmiasta uhonorowany został 29 maja 1945 tytułem Bohatera Związku Radzieckiego.

Walki w rejonie jeziora Chasan – pierwsze poważne starcie z serii walk granicznych, jakie miały miejsce w latach 1931-1939 na granicy radziecko-mandżurskiej pomiędzy wojskami radzieckimi i japońskimi.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Po zakończeniu II wojny światowej dowodził 3. Dywizją Pancerną. W 1954 ukończył wyższy kurs przy Akademii Sztabu Generalnego. Został kierownikiem zakładu w Akademii Wojsk Pancernych i starszym wykładowcą Akademii Sztabu Generalnego. Przeniesiony do rezerwy w 1959, zmarł 18 maja 1966.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Polskie Siły Zbrojne w ZSRR – potoczna nazwa: Armia Andersa (utworzona od nazwiska dowódcy – generała Władysława Andersa) – oddziały Wojska Polskiego podporządkowane legalnemu rządowi RP na emigracji, utworzone po wybuchu wojny III Rzeszy z ZSRR, zawarciu układu Sikorski-Majski i tzw. amnestii dla obywateli polskich z Rzeczypospolitej: zesłanych, uwięzionych w więzieniach śledczych NKWD i deportowanych do obozów koncentracyjnych GUŁAGU.

Był odznaczony m.in. dwukrotnie Orderem Lenina, pięciokrotnie Orderem Czerwonego Sztandaru, Orderami Suworowa I i II stopnia.

Zobacz też

Iwan Panfiłow

Linki zewnętrzne

Панфилов Алексей Павлович - Герой страны (ros.)