Alexander Mackenzie - premier Kanady

Ten artykuł dotyczy Alexandra Mackenzie, premiera Kanady. Zapoznaj się również z: Alexander Mackenzie (podróżnik).

Alexander Mackenzie (28 stycznia 1822 - 17 kwietnia 1892) - drugi premier Kanady. Sprawował swój urząd od 7 listopada 1873 do 8 października 1878 z ramienia Partii Liberalnej.

Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Urodzony w Logierait w Szkocji, w wieku dwudziestu lat wyemigrował do Kanady. Otrzymał średnie wykształcenie. Był dwukrotnie żonaty z Helen Neil i, po owdowieniu, z Jane Sym. Z pierwszego związku doczekał się trojga dzieci, z których tylko najmłodsza córka dożyła dorosłego wieku.
Alexander Mackenzie (1764 - 11 marca 1820) – szkocki kupiec i podróżnik związany z Kanadyjską Kompanią Północno-Zachodnią. Mackenzie był komendantem fortu Chippewyan nad jeziorem Athabaska. W lecie 1789 wraz z 12 towarzyszami wyruszył znad Wielkiego Jeziora Niewolniczego i popłynął w dół rzeki nazwanej później jego imieniem. Płynąc rzeką Mackenzie dotarł aż do jej ujścia i był jednym z pierwszych białych, oglądających zachodnie wybrzeża Morza Arktycznego. W 1792 wybrał się w kolejną podróż. Najpierw popłynął w górę rzeki Peace, przekroczył grzbiet Gór Skalistych i 22 czerwca 1793 dotarł do wybrzeża Oceanu Spokojnego.

Premier Kanady - osoba stojąca na czele rządu federalnego Kanady. Premierem Kanady zostaje szef partii politycznej, która posiada większość w Izbie Gmin Parlamentu Kanady.

Mackenzie był liderem Partii Liberalnej w latach 1873 - 1880. Po wygranych wyborach parlamentarnych w 1873 został premierem Kanady, zastępując odchodzącego w atmosferze skandalu Johna Macdonalda. Wybory w 1878 zakończone porażką liberałów położyły kres jego urzędowaniu.
Jako premier Alexander Mackenzie powołał Sąd Najwyższy Kanady, Najwyższy Urząd Kontroli - Auditor General i wyższą szkołę wojskową - Royal Military College of Canada oraz pracował nad rozpoczęciem budowy kolei transkanadyjskiej. Doprowadził do ograniczenia władzy brytyjskiego gubernatora generalnego. W kwestiach gospodarczych jego rząd okazał się nieudolny, na co wpływ miał panujący od 1873 roku światowy kryzys gospodarczy.

Sir John Alexander Macdonald (ur. 11 stycznia 1815, zm. 6 czerwca 1891) – pierwszy premier Kanady. Sprawował swój urząd dwukrotnie od 1 lipca 1867 do 5 listopada 1873 i po raz drugi od 17 października 1878 do 6 czerwca 1891. Macdonald należał do partii konserwatywnej. Z zawodu był prawnikiem.

Kolej Transkanadyjska – linia kolejowa łącząca Montreal z Vancouver - dwa portowe miasta na przeciwnych krańcach Kanady. Lina kolejowa używana jest przez kanadyjskie przedsiębiorstwo kolejowe Canadian Pacific Railway.

Zmarł w Toronto w Ontario, został pochowany w Sarnii. Będąc szkockim nacjonalistą, odrzucił ofertę otrzymania brytyjskiego szlachectwa.
Bibliografia

Zins H., Historia Kanady, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1975, s. 144-146.

Linki zewnętrzne

Biografia w Dictionary of Canadian Biography Online (ang.)

Biografia w Dictionnaire biographique du Canada en ligne (fr.)