Alfons VIII Szlachetny - Polski Serwis Naukowy

Statua Alfonsa VIII w Ogrodach Sabatini w Madrycie

Alfons VIII Kastylijski, nazywany Él de las Navas (ur. 11 listopada 1155, w Sorii, zm. 5 października 1214, w Gutierre-Muñoz) - król Kastylii od 1158 do śmierci.

Był synem króla Sancho III Upragnionego i jego żony - Blanki z Nawarry, córki króla Garcii IV Odnowiciela. Został najlepiej zapamiętany ze względu na swój udział w rekonkwiście i upadku Kalifatu Almohadów. Po odniesieniu ogromnej porażki pod Alarcos właśnie z rąk Almohadów, poprowadził armię złożoną z hiszpańskich i zagranicznych chrześcijańskich książąt. Odniósł zwycięstwo w bitwie pod Navas de Tolosa w 1212 - przełomowej bitwie rekonkwisty.

Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.

Bitwa pod Las Navas de Tolosa (lub Colossas) miała miejsce 16 lipca 1212 roku. Uznawana za jeden z ważniejszych punktów zwrotnych historii średniowiecznego Półwyspu Iberyjskiego. Była przełomową bitwą w trakcie trwania rekonkwisty, która zakończyła się ostatecznym wyparciem Saracenów (Arabów) z zachodniej Europy.

Przewidział również dominację Kastylii nad Leónem oraz zawarł przymierze z Aragonią przez co, otworzył drogę do zjednoczenia wszystkich hiszpańskich księstw w jedno państwo. W roku 1214 założył pierwszy hiszpański uniwersytet - Studium generale w Palenci, który jednak nie dotrwał nawet do jego śmierci.

Sancho III Upragniony, Sancho III el Deseado (ur. ok. 1134 - zm. 31 sierpnia 1158), król Kastylii od 1157 r. Najstarszy syn cesarza Hiszpanii Alfonsa VII i Berengueli, córki hrabiego Barcelony - Ramona Berenguera III. Przydomek wiąże się z kilkuletnim oczekiwaniem rodziców (ślub 1128) na potomka. Od 1152 r. jego macochą była córka Władysława II Wygnańca, Ryksa. Żonaty z Blanką, córką króla Nawarry - Garcii IV (ślub 30 stycznia 1151).

Henryk I Kastylijski, hiszp. Enrique I de Castilla (1204-1217) – król Kastylii od 1214 aż do śmierci. Był czwartym i ostatnim synem króla Alfonsa VIII Szlachetnego i jego żony – Eleonory Plantagenet (córki króla Anglii, Henryka II, i Eleonory Akwitańskiej).

Był postacią często występującą w literaturze, ze względu na romans z Żydówką Rachelą Ibn Estra, córką finansowego doradcy króla. Lion Feuchtwanger w powieści "Żydówka z Toledo" opisuje kulisy romansu i jego tragiczny skutek - porażka pod Alarcos (chęć zaimponowania ukochanej), śmierć Racheli oraz jej ojca z rąk De Castrów (możni kastylijscy). Król został przedstawiony jako władca niecierpliwy, rycerski i waleczny, dążący do wzięcia udziału w wyprawie krzyżowej.

Soria – miasto w północno-środkowej Hiszpanii w regionie Kastylia i León na wysokości ok. 1100 m n.p.m. Jest stolicą prowincji o tej samej nazwie. Około 39 tys. mieszkańców. Soria jest najmniejszą stolicą prowincji w Hiszpanii, rozciąga się wzdłuż brzegów rzeki Duero. W mieście znajduje się wiele kościołów, wszystkie z brązowego kamienia i większości pochodzących z XII wieku.

Henryk II Plantagenet lub Andegaweński, Curtmantle, Fitzempress (ur. 5 marca 1133 w Le Mans, zm. 6 lipca 1189 w Chinon) – od 1151 hrabia Andegawenii, od 1154 król Anglii, w różnych czasach kontrolował także część Walii, Szkocji, północną Irlandię i zachodnią Francję.

Za jego panowania również w Hiszpanii zmieniono punkt, od którego liczono lata biorąc za punkt wyjścia narodziny Chrystusa (wcześniej mierzono czas od nadania Hiszpanii autonomii przez Oktawiana Augusta). Ponadto za sprawą Ibn Estry sprowadził do Kastylii około 10 tysięcy Żydów z Francji, którzy pomogli odbudować kraj po nieudanej wyprawie.

Alfons IX (15 sierpnia 1171 - 23 lub 24 września 1230), król Leónu w okresie 1188-1230. Toczył wiele wojen, ale sukcesy zaczął odnosić pod koniec panowania - w 1227 podbił Cáceres a w 1230 Meridę i Badajoz.

Jakub I Zdobywca (katal. Jaume I el Conqueridor, hiszp. Jaime I el Conquistador, ur. 2 lutego 1208 w Montpellier, zm. 27 lipca 1276 w Walencji) – król Aragonii i hrabia Barcelony od 1213 r., noszący również tytuły króla Walencji i króla Majorki.

Małżeństwo i potomkowie

We wrześniu 1170, w Burgos ożenił się z Eleonorą, córką króla Anglii - Henryka II i Eleonory Akwitańskiej. Para miała 12 dzieci:

Berenguelę lub Berengarię (1180–1246), żonę Alfonsa IX - króla Leonu, regentkę Kastylii,

Sancha (1181),

Sanchę (1182–1184),

Urrakę (1186–1220), żonę Alfonsa II Grubego - króla Portugalii,

Blankę (1188–1252), żonę Ludwika VIII Lwa - króla Francji,

Ferdynanda (1189–1211),

Mafaldę (1191–1204),

Henryka (1192 i zmarłego w dzieciństwie)

Konstancję (1196 i zmarłą w dzieciństwie),

Eleonorę (1202–1244), żonę Jakuba I - króla Aragonii,

Henryka I (1204–1217), kolejnego króla Kastylii,

Konstancję (zm. 1243), przełożoną w zakonie w Las Huelgas.

Przypisy

Tadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz: Historia Hiszpanii. Wyd. I. Wrocław: Ossolineum, 1998, s. 92. ISBN 83-04-04403-X.

Rekonkwista (hiszp., port. reconquista - ponowne zdobycie) – walka chrześcijan o wyparcie Maurów z Półwyspu Iberyjskiego, trwająca od VIII do XV wieku.

Kastylia (hiszp. Castilla) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor - 2592 m) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części: