Alfons XI - Polski Serwis Naukowy

Alfons XI (hiszp. Alfonso XI, ur. 13 sierpnia 1311 w Salamance, zm. 26 marca 1350 w Gibraltarze) - król Kastylii i Leónu w latach 1312-1350.

Był czwartym synem króla Ferdynanda IV i jego żony Konstancji Portugalskiej.

Śmierć młodego króla Ferdynanda IV zmusiła jego matkę Marię de Molina do pokierowania losami królestwa, tym razem w imieniu wnuka i z pomocą drugiego syna i szwagra. Gdy wszystkich zabrakło, Alfons liczył zaledwie 10 lat i wydawał się, że królestwo się rozpadnie. Tak się nie stało dzięki społeczeństwu przywiązanemu do państwa kastylijskiego i dziedzicznej monarchii.

Piotr I Okrutny, hiszp. Pedro I el Cruel (ur. 30 sierpnia 1334 w Burgos w Kastylii, zm. 23 marca 1369 w Montiel we Francji) - król Kastylii i Leónu w latach 1350-1369. Zwany był także Sprawiedliwym lub Egzekutorem Prawa.

Salamanka (hiszp. Salamanca) - miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, liczy około 160 331 mieszkańców (2005). Stolica prowincji Salamanca w regionie Kastylia i León. Ośrodek handlowy, przemysłowy oraz naukowy i turystyczny.

Alfons ożenił się w 1325 z Konstancją Manuel, którą szybko odprawił. Powtórnie ożenił się w 1326 z Marią Portugalską, córką Alfonsa IV Dzielnego. Jednak jego prawdziwą miłością była kochanka - Eleonora de Guzman.

W 1325 Alfons XI przejął osobiste rządy, a następnie w krwawy sposób rozprawił się ze wszystkimi, którzy w jego imieniu sprawowali do tej pory władzę. Dla wzmocnienia państwa Alfons XI przeprowadził cały szereg reform prawnych poczynając od uznania procedur prawa rzymskiego za obowiązujące w królestwie. Zamki znajdujące się w posiadaniu możnych miały podlegać królewskiej kontroli, ustanowiono funkcję sędziów królewskich obejmującą cały kraj oraz wprowadzono nowy podatek od sprzedaży (alcabala).

Eleonora de Guzman, hiszp. Leonor Núñez de Guzmán (ur. 1310 w Sewilli; zm. 1351 w Talavera de la Reina) - szlachcianka kastylijska, kochanka króla Kastylii i Leónu - Alfonsa XI (1311-1350).

Emirat Grenady – królestwo na Półwyspie Iberyjskim, istniejące w latach 1237-1492. Powstało po zajęciu Grenady w 1237 przez Muhammada ibn Nasira. Od 1246 lenno Kastylii. Po 1248 jedyny muzułmański kraj na Półwyspie Iberyjskim. Symbolem świetności Grenady stał się pałac Alhambra. Pod koniec XIV wieku zaczął się okres wojen domowych i zmierzchu państwa. W 1410 Kastylijczycy zajęli Antequera, zaś w 1461 Aragonia odebrała emiratowi Gibraltar. W latach 80. emirowie podjęli próbę uniezależnienia się od Kastylii, jednak w 1492 Grenada została podbita.

Reformy te wzmocniły państwo i podniosły jego prestiż, jednocześnie wywołując zaniepokojenie władców Grenady, którzy przy pomocy oddziałów marokańskich zaatakowali tereny należące do królestwa Kastylii i Leónu, zdobywając w 1333 Gibraltar. Następnie zawarto 6-letni rozejm, po którym walki zostały wznowione. Siły Alfonsa XI i Alfonsa IV Portugalskiego wyruszyły na pomoc oblężonej Tarifie. Do spotkania z wojskami merynidzkiego władcy Abu al-Hassana Alego I doszło nad Rio Salado pod Tarifą, gdzie wojska chrześcijańskie pobiły Maurów. Następnie Alfons podjął oblężenie Algeciras, które poddało się w 1344, oraz Gibraltaru, podczas którego wybuchła wśród oddziałów chrześcijańskich wielka zaraza (czarna ospa), której ofiarą stał się też król.

Na mapach: ) – skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki. Gibraltar stanowi terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii.

Fadryk Alfons Kastylijski (hiszp. Fadrique Alfonso de Castilla, ur. 13 stycznia 1333 w Sewilli, zm. 29 maja 1358 w rodzinnym mieście) wielki mistrz zakonu Santiago, pan na Haro.

Nazywany był Mścicielem lub Nieprzejednanym ze względu na zajadłość, z jakim tępił anarchię możnych, Alfonsem z Rio Salado ((hiszp. Alfonso de Rio Salado) na pamiątkę zwycięskiej bitwy z Maurami, spotyka się również przydomek Szlachetny (hiszp. El Noble) lub Prawodawca (hiszp. El Justiciero).

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Po śmierci króla Leónu Alfonsa IX w 1230 roku, jego syn Ferdynand III, król Kastylii, zjednoczył ostatecznie oba królestwa. Unia ta okazała się trwała, a nowe państwo określano od tej pory jako królestwo Kastylii i Leónu. W połowie XIII wieku było to największe państwo na Półwyspie Iberyjskim, zajmujące 300 tys. km² i liczące 3 mln mieszkańców.

Potomstwo

1. Z małżeństwa z Marią Portugalską miał 2 synów:

Ferdynanda (1322-1333),

Piotra I Okrutnego, który został jego następcą.

2. Ze związku z Eleonorą de Guzman miał 10 dzieci, w tym 9 synów i 1 córkę:

Piotra Alfonsa (1330-1338), pana Aguilary,

Sancha Alfonsa (1331-1343), pana Ledesmy,

Henryka II (1333-1379), hrabiego Trastamara, późniejszego króla Kastylii i Leónu Henryka II,

Fadryka Alfonsa (1333-1358), późniejszego pan na Haro i wielkiego mistrza zakonu Santiago,

Ferdynanda Alfonsa (1336-?), pana Ledesmy,

Tello Kastylijskiego (1337-1370), hrabiego Castanedy,

Jana Kastylijskiego (1341-?), pana na Badajoz i Jerez de la Frontera,

Sancha Kastylijskiego (1342-1374), hrabiego Albuquerque i Haro,

Piotra Alfonsa (II) (1345-1359), pana Aguilary,

Joannę Alfonsę.

Abu al-Hassan Ali I (arab. أبو الحسن علي بن عثمان = Abu al-Hassan Ali ibn Usman, ur. ok. 1297, zm. 24 maja 1351 w Atlasie Wysokim) - sułtan Maroka z dynastii Marynidów, syn sułtana Usmana II.

Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji: 7–17 dni, średnio 12–14 dni. Chorobę cechuje bardzo duża śmiertelność: u osób szczepionych – 7-10%, a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postaci choroby o śmiertelności do 98%).