Alfrēds Rubiks - Polski Serwis Naukowy

Alfrēds Rubiks (ur. 24 września 1935 w Dyneburgu) – łotewski polityk, burmistrz Rygi (1984–1990), I sekretarz Komunistycznej Partii Łotwy (1990–1991), po 1991 jeden z liderów łotewskich socjalistów. Od 2009 deputowany do Parlamentu Europejskiego.

Życiorys

W 1963 ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Ryskiego Instytutu Politechnicznego, a w 1980 Wyższą Szkołę Partyjną w Leningradzie.

W latach 1954–1957 odbywał służbę w Armii Radzieckiej, a następnie pracował jako inżynier-technolog i kierownik biura w fabryce maszyn elektrycznych w Rydze.

Łotewska Partia Socjalistyczna (łot. Latvijas Sociālistiskā partija, LSP; ros. Социалистическая партия Латвии, СПЛ) – łotewskie ugrupowanie socjalistyczne powstałe w 1994, następczyni rozwiązanej w 1991 Komunistycznej Partii Łotwy.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

W latach 60. zajmował kierownicze stanowiska w Komsomole Łotewskiej SRR, był sekretarzem Komitetu Miejskiego w Rydze, a następnie sekretarzem i I sekretarzem Komitetu Centralnego.

Od 1976 pełnił funkcję I sekretarza leningradzkiego komitetu rejonowego KPŁ w Rydze. W latach 1980–1991 był deputowanym Rady Najwyższej Łotewskiej SRR. W 1982 objął stanowisko ministra przemysłu. W latach 1984–1990 sprawował urząd burmistrza Rygi – jako przewodniczący Komitetu Wykonawczego Ryskiej Rady Miejskiej. Był deputowanym na Zjazd Deputowanych Ludowych ZSRR w latach 1989–1991.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Wybory do Parlamentu Europejskiego na Łotwie odbyły się 6 czerwca 2009 roku. Łotysze wybrali 8 europarlamentarzystów, co odzwierciedlają przepisy Traktatu Nicejskiego. W przypadku wejścia w życie Traktatu Lizbońskiego, Łotwie przypadnie 9 mandatów.

W 1990 objął stanowisko I sekretarza Komunistycznej Partii Łotwy – opowiadał się wówczas przeciwko niepodległości kraju i za pozostaniem jego w granicach zreformowanego ZSRR. Wszedł również w skład Biura Politycznego KPZR. Poparł pucz Janajewa w sierpniu 1991, stał na czele łotewskiego Komitetu Stanu Wyjątkowego.

Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej, powstałe po I wojnie światowej, jeden z krajów nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO.

Gazeta Wyborcza (oficjalny skrót GW) — wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny, wydawany w Warszawie - nieprzerwanie od 8 maja 1989 roku - przez koncern medialny Agora SA, zajmujący drugą[2] pozycję na rynku pod względem średniego nakładu jednorazowego.

Po odzyskaniu niepodległości przez Łotwę w 1991 został tymczasowo aresztowany pod zarzutem zdrady ojczyzny. Przebywając w areszcie, ubiegał się o mandat poselski w wyborach do Sejmu w 1993. Rok później został liderem Łotewskiej Partii Socjalistycznej – kontynuatorki partii skupiających promoskiewskich komunistów. W 1995 został skazany na karę 8 lat pozbawienia wolności. Rok później kandydował na urząd prezydenta Łotwy, uzyskując 5 głosów w parlamencie. W 1997 został zwolniony z więzienia za dobre sprawowanie, jednak do dziś nie ma prawa zasiadać w łotewskim sejmie (rodzinę reprezentuje w nim jego syn Artūrs Rubiks).

Komsomoł (Комсомол) – komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, powstała w 1918 roku. Nazwa jest akronimem od słów Kommunisticzeskij Sojuz Mołodjoży (Коммунистический союз молодёжи) czyli Komunistyczny Związek Młodzieży. Od 1922 roku pełna nazwa brzmiała Wsesojuznyj Leninskij Kommunisticzeskij Sojuz Mołodzioży (Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи), czyli Wszechzwiązkowy Leninowski Komunistyczny Związek Młodzieży.

Komunistyczna Partia Łotwy (łot. Latvijas Komunistiskā partija, LKP; ros. Коммунистическая партия Латвии, КпЛ) - komunistyczne ugrupowanie sprawujące władzę na terenie Łotewskiej SRR w latach 1940–1991, część składowa KPZR.

W wyborach w 2009 uzyskał z listy Centrum Zgody mandat posła do Parlamentu Europejskiego VII kadencji.

Przypisy

Rubiks był ostatnim sekretarzem łotewskich komunistów, długoletnim merem Rygi. Kazał zlikwidować wszystkie śmietniki w mieście. Żeby wyrzucić śmieci, trzeba określonego dnia o określonej godzinie czatować na samochód-śmieciarkę. Śmieciarki przezwano rubiksami. (za: Łotwa w plecionej obrączce, "Gazeta Wyborcza" z 22 kwietnia 1994)

Źródła

Nota biograficzna na stronie Centrum Zgody (ros.)