Alfred Schmidt - Polski Serwis Naukowy

Alfred Schmidt (ur. 19 maja 1931 w Berlinie) – niemiecki filozof i socjolog, przedstawiciel młodszego pokolenia szkoły frankfurckiej, emerytowany profesor filozofii społecznej w Uniwersytecie we Frankfurcie nad Menem.

Schmidt wpierw studiował historię, filologię klasyczną i angielską na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie a później filozofię i socjologię. W latach 1957-1960 pod kierownictwem Theodora W. Adorno i Maxa Horkheimera przygotował dysertację doktorską poświęconą pojęciu przyrody u Marksa (Der Begriff der Natur in der Lehre von Marx. Überarbeitete, ergänzte und mit einem Postscriptum versehene Neuausgabe, Frankfurt am Main 1971).

Fryderyk Engels, Friedrich Engels, (ur. 28 listopada 1820, Barmen (obecnie Wuppertal), zm. 5 sierpnia 1895, Londyn) - niemiecki filozof i socjolog. Był jednym z głównych ideologów komunizmu, a także jednym z organizatorów i przywódców I i II Międzynarodówki.

Karol Marks (niem. Karl Heinrich Marx; ur. jako Hirschel Marx 5 maja 1818 w Trewirze, w Prusach, zm. 14 marca 1883 w Londynie) - socjolog, filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny. Twórca marksizmu, współzałożyciel Pierwszej Międzynarodówki.

Schmidt był profesorem filozofii i socjologii na Uniwersytecie we Frankfurcie od 1972 do 1999, kiedy przeszedł na emeryturę. Jest członkiem PEN Clubu i członkiem honorowym Towarzystwa Schopenhauerowskiego.

Przez długie lata, w odróżnieniu od innych frankfurtczyków, nie nawiązywał do pism młodego Marksa i nie dostrzegał w nich kwintesencji marksizmu. Przeciwstawiał się ahistorycznemu redukowaniu nauki Marksa do zawartej w jego wczesnych pismach problematyki alienacji. Wychodził on z założenia, że realny humanizm pism młodego Marksa nie tylko nie został zanegowany w późniejszej twórczości, ale skonkretyzowany. Uważał, że młodzieńcze pisma Marksa i Engelsa, w których przez długi czas doszukiwano się właściwych filozoficzno-humanistycznych treści marksizmu, są całkowicie zrozumiałe dopiero z punktu widzenia historyczno-ekonomicznych analiz zawartych w Kapitale.

Instytut Badań Społecznych (Institut für Sozialforschung) - placówka naukowo-badawcza przy Uniwersytecie im. Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie nad Menem, potocznie w literaturze przedmiotu określana nazwą Szkoły Frankfurckiej.

PEN Club (ang. pen – pióro, oraz skrót pierwszych liter słów: Poets, Essayists, Novelists) – międzynarodowe stowarzyszenie pisarzy założone w 1921 w Londynie w celu promowania przyjaźni oraz intelektualnej współpracy pomiędzy pisarzami z całego świata. Kieruje się zasadą, że literatura spełnia istotną rolę w rozwoju współpracy międzynarodowej. Jest to organizacja niepolityczna i pozarządowa, związana z UNESCO oraz Komisją Ekonomiczno-Społeczną Narodów Zjednoczonych.

W latach siedemdziesiątych Schmidt zaczął także odwoływać się do pism młodego Marksa, czemu towarzyszyło zainteresowanie twórczością Feuerbacha. W wydanej w 1973 r. pracy Emanzipatorische Sinnlichkeit. Ludwig Feuerbachs antropologischer Materialismus podjął próbę reinterpretacji dzieła Feuerbacha z punktu widzenia kluczowych problemów współczesności. Schmidt zasłynął jako wydawca i komentator pism starszego pokolenia frankfurtczyków, a zwłaszcza dzieł Horkheimera. Stał się również historykiem szkoły frankfurckiej (m.in. Die Kritische Theorie als Geschichtsphilosophie, Frankfurt am Main, 1976). Od lat osiemdziesiątych jego badania skupiły się na problematyce filozofii religii i filozofii Artura Schopenhauera.

Słowo filozofia (gr. φιλοσοφία, łac. philosophia) pochodzi (prawdopodobnie) od matematyka i filozofa Pitagorasa żyjącego w VI wieku p.n.e. Pierwotnie miało sens dosłowny i oznaczało poszukiwanie, umiłowanie mądrości lub posiadanie mądrości (gr. φιλέω phileo – kochać, σοφία sophia – mądrość). Obecnie terminu filozofia używa się w różnych znaczeniach. Trudno o jego definicję, gdyż zakres rozważań filozoficznych i ich metoda ulegały zmianom w historii, a rozumienie filozofii jest uzależnione od wielu czynników, w tym od przyjętej tradycji filozoficznej. W uproszczeniu można powiedzieć, że filozofia zajmuje się ogólnymi, podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi natury świata i człowieka. Filozofowie rozważają kwestie natury istnienia, rozumienia bytu i rzeczywistości (ontologia, metafizyka, teoria bytu), poznawalności rzeczywistości i prawdy (epistemologia czyli teoria poznania), moralności, powinności i koncepcji wartości (etyka oraz aksjologia czyli teoria wartości), także zagadnienia dotyczące człowieka antropologia filozoficzna, a także kwestie społeczne, prawne, kulturowe, teologiczne i inne.

Theodor W. Adorno, właściwie Theodor Ludwig Wiesengrund, (ur. 11 września 1903 we Frankfurcie nad Menem, zm. 6 sierpnia 1969 w Visp w Szwajcarii) – niemiecki filozof, socjolog, teoretyk muzyki i kompozytor. Był jednym z czołowych przedstawicieli "szkoły frankfurckiej" i współpracownikiem Institut für Sozialforschung. Współtwórca teorii krytycznej.