Alfred Stieglitz - Polski Serwis Naukowy

Alfred Stieglitz na zdjęciu Gertrude Käsebier, 1902

Winter on Fifth Avenue, 1892

Tylny pokład, 1907

Alfred Stieglitz (ur. 1 stycznia 1864 w Hoboken (New Jersey), zm. 13 lipca 1946 w Nowym Jorku) – amerykański fotografik, wydawca, marszand, kolekcjoner fotografii i właściciel galerii. Był jedną z kluczowych postaci dla rozwoju fotografii w XX wieku i zaakceptowania jej jako jednej z dziedzin sztuki. Przyczynił się do rozpowszechnienia francuskiej i amerykańskiej sztuki awangardowej, a zwłaszcza piktorializmu, którego był również jednym z najważniejszych przedstawicieli w USA.

Pablo Picasso hiszp. Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruíz y Picasso (ur. 25 października 1881 w Maladze w Hiszpanii, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins we Francji) - malarz, rzeźbiarz, grafik i ceramik, uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. On i Georges Braque są twórcami nurtu malarstwa zwanego kubizmem.

Edward Steichen (ur. 27 marca 1879 w Bivange (Luksemburg), zm. 25 marca 1973 w Redding, Connecticut), amerykański fotografik i malarz. Sławe zyskał jako jeden z twórców fotografii nowoczesnej.

Był najstarszym z sześciorga dzieci dobrze sytuowanej niemiecko-żydowskiej rodziny, która w 1849 wyjechała z Niemiec do USA. W 1871 Alfred Stieglitz przeniósł się z rodzinnego Hoboken do Nowego Jorku, na Upper East Side. W 1881 wyjechał do Niemiec, by uzupełnić swoją edukację. W Berlinie ukończył kurs fotochemiczny prowadzony przez Hermanna Wilhelma Vogela. To w tym okresie zafascynował się fotografią i w wieku 19 lat wykonał swoje pierwsze zdjęcia.

Gertrude Käsebier właśc. Gertrude Stanton Käsebier (ur. 18 maja 1852 w Des Moines, zm. 13 października 1934 w Nowym Jorku) – amerykańska fotografka, portrecistka, przedstawicielka piktorializmu.

Piktorializm - nurt w fotografii artystycznej. Narodził się przed rokiem 1890 w Anglii. Polega na indywidualnej ingerencji artysty w każdą wykonaną przezeń odbitkę, tj. na zerwaniu z mechanicznym procesem pozytywowym. Zamiast migawkowej fotograficznej rejestracji powstaje syntetyczne dzieło sztuki. W fotografii piktoralnej artysta stosuje techniki szlachetne: gumę, olej, bromolej i przetłok. Fotografie piktorialne przypominają często obraz, rysunek lub grafikę.

Gdy po prawie 10-letnim pobycie zagranicą w 1890 wrócił do Nowego Jorku, był już uznanym fotografem. Został wspólnikiem Photochrome Engraving Company i członkiem Society for Amateur Photographers. W latach 1892–1896 pisał do czasopisma "American Amateur Photographer", wydawanego przez Society for Amateur Photographers, a następnie do "Camera Notes", które stworzył (1897–1902). Organizował liczne wystawy i zasiadał w jury konkursów fotograficznych. W 1894 został członkiem prestiżowego londyńskiego towarzystwa Linked Ring. W 1899 w New York Camera Club miała miejsce jego pierwsza wystawa indywidualna.

Upper East Side - dzielnica Manhattanu w Nowym Jorku zlokalizowana pomiędzy Central Parkiem a East River. Upper East Side jest w obszarze 59 ulicy, 96 ulicy, Central Parku i East River. Kiedyś znana jako "dzielnica jedwabnych pończoch", była jedną z najlepszych dzielnic Nowego Jorku. Dzisiaj znajdują się tutaj najdroższe nieruchomości w Stanach Zjednoczonych.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Działał na rzecz uznania fotografii za dziedzinę sztuki, promując zwłaszcza piktorializm. Temu celowi miało służyć założone przez niego oraz Gertrude Käsebier, Edwarda Steichena, Clarence'a H. White'a i Josepha Keileya w 1902 stowarzyszenie Foto-Secesja (Photo-Secession). Rok później wyszedł pierwszy numer "Camera Work" – pisma wydawanego przez Foto-Secesję do 1917 (łącznie ukazało się 50 numerów). Foto-Secesja, zgodnie ze swoją nazwą (łac. secessio oznacza oddzielenie się), miała na celu zerwanie z dotychczasowymi konwencjonalnymi poglądami na fotografię. W praktyce propagowała piktorializm, z którym jej członkowie byli, w mniejszym lub większym stopniu, związani.

Camera Work – kwartalnik poświęcony fotografii, wydawany przez Alfreda Stieglitza w latach 1903-1917. Łącznie ukazało się pięćdziesiąt numerów pisma. Na jego łamach publikowane były wysokiej jakości fotograwiury, reprodukujące prace artystów związanych z grupą Foto-Secesja, założoną przez Stieglitza w 1902. Grupa ta była częścią ruchu piktorializmu, promującego fotografię jako dziedzinę sztuki.

Hermann Wilhelm Vogel, fotochemik niemiecki, (ur. 26 marca 1834 w Doberlug-Kirchhain (Dobrilugk) na Dolnych Łużycach, zm. 17 grudnia 1898 w Berlinie Charlottenburgu). Pochodził z rodziny kupca tekstylnego. Z początku nie zapowiadał się najlepiej - szkole nie miał opinii zbyt zdolnego ucznia. W roku 1858, w wieku 24 lat, jako absolwent studium chemii i fizyki, otrzymał posadę asystenta Karla Friedricha Rammelsberga w Instytucie Mineralogii Uniwersytetu Berlińskiego, a od 1860 roku pełnił funkcję asystenta w Muzeum Mineralogii. Jednym z jego zadań było fotografowanie szlifów minerałów. Od 1864 roku Vogel wykładał fotochemię Berlińskiej Akademii Rzemiosła (Berliner Gewerbeakademie), od 1870 roku był ponadto kierownikiem laboratorium fotochemicznego na politechnice w Charlottenburgu. Od 1873 roku zajmował się fotografią spektralną oraz analizami spektralnymi i w 1878 roku odkrył linie widma optycznego wodoru w zakresie ultrafioletu. W roku 1879 Vogel mianowany został profesorem zwyczajnym fotochemii Politechniki Berlińskiej. Na polu fotografii zajmował się zagadnieniami perspektywy, oświetlenia oraz budowy atelier fotograficznych, fotometrii itp. W ostatnim okresie życia poświęcił się zagadnieniu percepcji barw i w roku 1895 przedstawił nową metodę fotochromiczną będącą podstawą druku barwnego. Brał udział w szeregu ekspedycji obserwujących zaćmienia słońca - do Adenu (1868), na Sycylię (1870), na Nikobary (1875) i do Rosji (1886).

W 1905 Stieglitz otworzył galerię przy Fifth Avenue pod numerem 291 (stąd galeria nazywana była "291"). Dzięki pomocy Steichena, który przebywał w Europie, Stieglitz prezentował amerykańskiej publiczności współczesnych europejskich artystów, takich jak Henri Matisse, Pablo Picasso czy Auguste Rodin oraz sztukę afrykańską. Galeria działała do 1917 roku, po czym Stieglitz organizował wystawy w pomieszczeniach "Anderson Galleries". W latach 1925-1929 prowadził "The Intimate Gallery", a od 1929 do swojej śmierci galerię "An American Place".

Tylny pokład lub Dolny pokład (ang. The Steerage) – fotografia wykonana w 1907 roku przez Alfreda Stieglitza. Jedno z najważniejszych dzieł w jego dorobku.

Henri Matisse (ur. 31 grudnia 1869 w Le Cateau-Cambrésis w Pikardii, zm. 3 listopada 1954 w Nicei) – francuski malarz uważany za najsłynniejszego fowistę.

W 1937 ze względu na problemy zdrowotne zaprzestał fotografowania.

Bibliografia

Encyclopedia of Twentieth-Century Photography, red. L. Warren, New York 2006 [biogram Stieglitza autorstwa T. Cyrila, s. 1492-1497].

N. Rosenblum, Historia fotografii światowej, Bielsko-Biała 2005.

britannica.com - biogram Stieglitza autorstwa J. Szarkowskiego

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Alfred Stieglitz

Niektóre fotografie Alfreda Stieglitza

August François-René Rodin (ur. 12 listopada 1840 w Paryżu, zm. 17 listopada 1917 w Meudon) – francuski rzeźbiarz. W swoich pracach łączył elementy symbolizmu i impresjonizmu. Był prekursorem nowoczesnego rzeźbiarstwa.

Foto-Secesja (ang. Photo-Secession) – amerykańskie stowarzyszenie fotografów piktorialistów założone w 1902 roku przez Alfreda Stieglitza. Jego członkami byli m.in. Alvin Langdon Coburn, Frank Eugene, Gertrude Käsebier, Joseph T. Keiley, Edward Steichen, Clarence H. White. Celem organizacji było doprowadzenie do uznania fotografii za jedną z dziedzin sztuki. Foto-Secesja wydawała pismo "Camera Work" oraz organizowała wystawy, m.in. we własnej galerii "291". Działalność grupy wywarła wpływ na fotografię europejską, głównie we Francji, Austrii i Wielkiej Brytanii.