Ali Abdullah Salih, علي عبد الله صالح (ur. 21 marca 1942) – jemeński polityk, prezydent Jemenu Północnego w latach 1978-1990, a następnie prezydent Jemenu od 1990 do 2012.

Biografia

Sprawował urząd prezydenta Jemeńskiej Republiki Arabskiej (Jemen Północny) od 1978 do 1990 i został w 1990 prezydentem nowo powstałego państwa Jemen. Został pierwszym prezydentem Jemenu wybranym bezpośrednio w wyborach prezydenckich w 1999, otrzymując 96% głosów; pozostali kontrkandydaci byli członkami Generalnego Kongresu Ludowego (GKL), któremu przewodniczy Salih, chociaż wystartowali jako kandydaci niezależni. W referendum w 2001 przedłużono kadencję prezydenta do siedmiu lat.

20 września 2006 Salih został wybrany z poparciem 77,2% na kolejną siedmioletnią kadencję.

 Osobny artykuł: Powstanie w Jemenie (2011-2012).

W styczniu 2011 przeciwko władzy prezydenta Saliha wybuchło powstanie ludowe. Próbę zakończenia konfliktu podjęła Rada Współpracy Zatoki Perskiej, która prowadziła negocjacje między stroną rządową i opozycją. Pomimo wynegocjowania porozumienia o transferze władzy, Salih dwukrotnie odmawiał jego podpisania. 3 czerwca 2011 prezydent został ranny w czasie ataku bombowego na pałac prezydencki. Następnego dnia udał się na leczenie do Arabii Saudyjskiej, a jego obowiązki w kraju przejął wiceprezydent Abd Rabu Mansur Hadi. W ciągu miesiąca przeszedł ponad osiem operacji. Salih do kraju powrócił 23 września 2011, przejmując ponownie pełną władzę. Oświadczył 8 października, iż zamierza dobrowolnie zrzec się władzy. Salih powiedział Odrzucam władzę (...) i zrzeknę się jej w nadchodzących dniach. W wywiadzie z 14 listopada 2011 prezydent Salih ogłosił, iż jest gotowy ustąpić w ciągu 90 dni na warunkach dyktowanych przez GCC. Poinformował, iż armia nadal będzie zwalczać ekstremistów islamskich i wyraził zaniepokojenie, opozycja działa z Al-Kaidą na co są niezbite dowody. 21 listopada opozycja parafowała plan GCC i potwierdziła, że prezydent Salih jest gotów podpisać porozumienie.

23 listopada 2011 Salih przybył do stolicy Arabii Saudyjskiej, Rijadu, aby podpisać porozumienie o przekazaniu władzy na mocy warunków przedstawionych przez Radę Współpracy Zatoki Perskiej (GCC). Dokument, który został podpisany przez Saliha, gwarantował mu immunitet w kraju przed sądzeniem za czyny popełnione podczas powstania w Jemenie. Dokument podpisali w obecności króla Arabii Saudyjskiej Abdullaha al Sauda także przedstawiciele jemeńskiej opozycji. Na mocy porozumienia władza wykonawcza przeszła w ręce wiceprezydenta Abd Rabu Mansura Hadiego na okres 90 dni. Salih zachował w tym czasie honorowy tytuł prezydenta. W ciągu 90 dni w kraju przeprowadzone miały zostać wybory prezydenckie z Hadim jako jedynym kandydatem, potwierdzające jego mandat społeczny, a także miał zostać utworzony nowy rząd na czele z premierem wywodzącym się z szeregów opozycji. Data wyborów została później wyznaczona na 21 lutego 2012. W ciągu kolejnych 2 lat przejściowe władze miały opracować projekt nowej konstytucji i zorganizować wybory parlamentarne i prezydenckie.

4 grudnia 2011 powołano w Jemenie 14-osobową Radę Wojskową. 10 grudnia 2011 zaprzysiężono nowy rząd pod kierownictwem Mohammeda Basindawy do którego weszli opozycjoniści jak i stronnicy Saliha. 21 stycznia 2012 parlament uchwalił ustawę, dającą prezydentowi Salihowi immunitet, dzięki któremu nie odpowie za śmierć setek ludzi podczas powstania. Salih poprosił naród o przebaczenie za błędy podczas jego rządów. Stało się to podczas jego wylotu z kraju. Poleciał do Omanu, skąd przygotowana została jego podróż na rekonwalescencje do Stanów Zjednoczonych. Do kraju powrócił 25 lutego 2012. Tego dnia na prezydenta zaprzysiężony został jedyny kandydat z wyborów, które odbyły się cztery dni wcześniej, dotychczasowy wiceprezydent Abd Rabu Mansur Hadi. 27 lutego 2012 uroczyście przekazał władzę Hadiemu podczas uroczystej ceremonii w Sanie. Zapowiedział, iż zamierza udać się z rodziną na emigrację do Etiopii.

Przypisy

Linki zewnętrzne