Alicja w Krainie Czarów - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy powieści Charlesa Lutwidge'a Dodgsona. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego terminu.

Alicja w Krainie Czarów bądź (oryginalny tytuł) Przygody Alicji w Krainie Czarów (ang. Alice's Adventures in Wonderland) – utwór angielskiego wykładowcy matematyki Charlesa Lutwidge'a Dodgsona (pseudonim Lewis Carroll) opublikowany 4 lipca 1865. Dosłownie angielski tytuł znaczy Przygody Alicji w Krainie Dziwów, jednak pierwsi polscy tłumacze oddali Wonderland jako Krainę Czarów, choć w całej książce nie ma o czarach ani słowa.

Jefferson Airplane – amerykańska grupa rockowa powstała w 1965 i rozwiązana w 1973. Zespół był jedną z grup grających amerykańskiego psychodelicznego rocka, acid rocka i hipisowskiego folk rocka. Zespół ten powiązany był amerykańskim ruchem hippisowskim. Muzyka grupy charakteryzowała się długimi gitarowymi riffami oraz czystymi wokalami, z których na czoło wysuwał się egzaltowany śpiew wokalistki. Teksty grupy obracały się wokół anarcho-lewicowych i antywojennych ideologii popularnych pośród młodzieży amerykańskiej przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. W swych tekstach zespół często nawiązywał także do przeżyć związanych z zażywaniem narkotyków i środków psychotropowych. Jeden z największych przebojów grupy White Rabbit, oparty na motywach opowieści Alicja w Krainie Czarów, w istocie dotyczył narkotycznego transu. Podobnym utworem jest jawny hymn na cześć marihuany Mexico, który został ocenzurowany i mimo wysokiej sprzedaży nie pokazywany był w oficjalnych rankingach popularności. Na początku lat siedemdziesiątych czołowi artyści tworzący grupę rozpoczęli swe kariery solowe, z czasem tracąc zainteresowanie wspólnym muzykowaniem. Doprowadziło to do rozpadu grupy. Na jej bazie powstały jednak dwie inne formacje – Hot Tuna i Jefferson Starship, który w późniejszych latach przeistoczył się w Starship. Grupa wystąpiła na obu słynnych festiwalach w Woodstock i Monterey.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Książka zachowuje absurdalną logikę snu, jest wypełniona satyrycznymi aluzjami do przyjaciół i wrogów Dodgsona, parodiami szkolnych wierszyków, których uczyły się w XIX wieku brytyjskie dzieci, zawiera także odniesienia lingwistyczne i matematyczne.

Utwór jest trudny do sklasyfikowania. Maciej Słomczyński pisze w przedmowie do Alicji w swoim tłumaczeniu, że "jest to zapewne jedyny wypadek w dziejach piśmiennictwa, gdzie jeden tekst zawiera dwie zupełnie różne książki: jedną dla dzieci i drugą dla bardzo dorosłych".

Kontynuacją utworu jest Alicja po drugiej stronie lustra.

Maciej Słomczyński (ur. 10 kwietnia 1920 w Warszawie, zm. 20 marca 1998 w Krakowie) – polski pisarz i tłumacz. Swoje powieści kryminalne podpisywał pseudonimem Joe Alex.
Cyberpunk – nurt w literaturze science-fiction oraz kinematografii, który skupia się na ludziach i otaczającej ich zaawansowanej technologii komputerowej i informacyjnej, niekiedy połączony z różnego rodzaju zamieszaniem w społeczeństwie (np. stan wojenny).

Geneza

Portret Dodgsona z 1863 roku

Zdjęcie Alice Liddell wykonane około 1860 roku

4 lipca 1862 roku odbyła się wycieczka łodzią po Tamizie, w której uczestniczyli wielebny Dodgson (autor książki), wielebny Robinson Duckworth i trzy małe dziewczynki:

Lorina Charlotte Liddell (13 lat; Prima w wierszu rozpoczynającym książkę)

Alice Pleasance Liddell (10 lat; Sekunda w wierszu)

Edith Mary Liddell (8 lat; Tercja w wierszu)

Wycieczka rozpoczęła się od Folly Bridge niedaleko Oksfordu i zakończyła pięć mil dalej w wiosce Godstow. W czasie rejsu wielebny Dodgson opowiadał historię, w której główną rolę grała Alicja.

Psychoza (gr. psyche – umysł i osis – szaleństwo) – zaburzenie psychiczne definiowane w psychiatrii jako stan umysłu, w którym doznaje się silnych zakłóceń w percepcji rzeczywistości. Osoby, które doznają stanu psychozy doświadczają, zaburzeń świadomości, spostrzegania, a ich sposób myślenia ulega zwykle całkowitej dezorganizacji. Osoba znajdująca się w stanie psychozy ma przekonanie o realności swoich przeżyć i wydaje się jej, że funkcjonuje normalnie. Istotą psychozy jest brak krytycyzmu wobec własnych, nieprawidłowych spostrzeżeń i osądów, przy czym należy tu rozróżnić psychozy z prawidłowo zachowaną świadomością, od psychoz z towarzyszącymi zaburzeniami świadomości.
Alicja w Krainie Czarów (ang. Alice in Wonderland / Alice Through the Looking Glass) – dwuczęściowy film w oparciu o powieść Lewisa Carrolla, Alicja w Krainie Czarów. Filmy mają charakter musicalu, a w rolach dziwnych postaci spotykanych przez Alicję, wystąpiło wiele znanych osób.

Dziewczynkom opowieść bardzo się spodobała, a Alice Liddell poprosiła Dodgsona o spisanie jej. Uczynił to i 26 listopada 1864 roku dał Alicji manuskrypt Przygód Alicji pod ziemią (ang. Alice's Adventures Under Ground). Niektórzy, w tym Martin Gardner, spekulowali, że istniała wcześniejsza wersja, zniszczona przez samego autora, gdy napisał lepszą, bardziej rozbudowaną książkę, nie ma jednak na to dowodów.

Aleister Crowley, wł. Edward Alexander Crowley (ur. 12 października 1875 w Leamington, w hrabstwie Warwickshire, Anglia, zm. 1 grudnia 1947 w Hastings) – brytyjski okultysta, mistyk, szachista i alpinista. Autor wielu książek, z czego znaczna większość traktowała, lub choć nawiązywała, do wyznawanych przez Crowleya filozoficzno-mistycznych poglądów. Praktycznie całe swoje życie spędził na poszukiwaniach, nauczaniu i opisywaniu pewnej formy synkretycznego mistycyzmu (Thelema).
Meryl Streep, właśc. Mary Louise Streep (ur. 22 czerwca 1949 r. w Summit) – amerykańska aktorka filmowa i teatralna. Od trzydziestu lat jest uważana przez Zone Europe i Amerykańską Akademię Filmową za najwybitniejszą aktorkę w dziejach kina. Zdobywczyni dwóch Oscarów, łącznie nominowana do tej nagrody aż 16 razy, co jest rekordem wśród aktorek. Ponadto 25 razy nominowana do Złotego Globu – w sumie zdobyła siedem tych nagród.

Zgodnie z dziennikami Dodgsona, na wiosnę 1863 dał on nieukończony manuskrypt Przygód Alicji pod ziemią znajomemu bajkopisarzowi Henry'emu Kingsleyowi, który zachwycony skłonił panią Liddell, aby namówiła Dodgsona do publikacji. Zaskoczony autor pokazywał utwór kolejnym znajomym, między innymi swemu przyjacielowi i mentorowi George'owi MacDonaldowi (również autorowi literatury dziecięcej), którego dzieci zachwyciły się Alicją. MacDonald także poradził Dodgsonowi, aby książkę opublikował. Zanim jeszcze został ukończony egzemplarz dla Alicji Liddell, oryginalny utwór rozrósł się z 18 do 35 tysięcy słów, głównie dzięki dodaniu epizodów o Kocie z Cheshire i Obłąkanej Herbatce. 4 lipca 1865 (dokładnie trzy lata po wycieczce) opowieść Dodgsona została opublikowana pod znanym dzisiaj tytułem, z ilustracjami Johna Tenniela.

Vladimir Vladimirovič Nabokov, ros. Владимир Владимирович Набоков (ur. 22 kwietnia (10 kwietnia jul.) 1899 w Sankt Petersburgu, Cesarstwo Rosyjskie, zm. 2 lipca 1977 w Montreux w Szwajcarii) – pisarz rosyjski, tworzący do mniej więcej 1938 roku głównie w języku ojczystym, potem głównie w języku angielskim, autor kilku tekstów w języku francuskim. Z wykształcenia Nabokov był filologiem (romanistą i rusycystą), krótko studiował zoologię, przez całe życie zajmował się lepidopterologią (liczne artykuły w czasopismach specjalistycznych, praca w harwardzkim muzeum), hobbystycznie układał zadania szachowe, w latach 1941-1959 był wykładowcą literatury na uczelniach amerykańskich.
Alicja w Krainie Czarów (ang. Alice in Wonderland) – amerykański film z 1999 w reż. Nicka Willinga, ekranizacja powieści Alicja w Krainie Czarów. Film miał premierę w telewizji Hallmark, w Polsce był wyświetlany przez Kino KidsCo na antenie stacji KidsCo.

Autor przyjął pseudonim Lewis Carroll. Trzymał się go przez całe życie, wyraźnie oddzielając matematyczne dzieła naukowe i popularnonaukowe prace o matematyce i grach logicznych (które sygnował prawdziwym nazwiskiem) od literatury pięknej, wydawanej pod pseudonimem. Był do tego stopnia konsekwentny, że odsyłał nie przeczytane listy, które przychodziły do Lewisa Carrolla na adres uniwersytetu.

Nippon Animation (jap. 日本アニメーション, Nippon Animēshon) to japońskie studio anime. Siedziba główna znajduje się w Tokyo a dział produkcyjny w Tama.
Idiom, idiomat, idiomatyzm (z łac. idioma - specyfika języka, osobliwości językowe; greka: idiōmat-, idiōma, od idiousthai - odpowiedni) – wyraz albo wyrażenie złożone, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia jakie należałoby przypisać danemu wyrazowi czy wyrażeniu złożonemu biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni.

Pierwsze wydanie książki liczyło 2 tys. egzemplarzy, zostało jednak zniszczone, gdyż Tenniel miał wątpliwości co do jakości druku (dziś znane są tylko 23 ocalałe kopie; 18 jest w posiadaniu dużych archiwów lub bibliotek, takich jak Harry Ransom Humanities Research Center, a pozostałe pięć jest w rękach prywatnych). Szybko powstało nowe wydanie, wydrukowane w grudniu tego samego roku, lecz noszące datę 1866.

Andrzej Sapkowski (ur. 21 czerwca 1948 w Łodzi) – polski pisarz fantasy. Urodził się i mieszka do dzisiaj w Łodzi. Zdobył wykształcenie ekonomiczne. Jest żonaty. Ambasador Łodzi w walce o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Od 9 lipca 2008 roku jest także honorowym obywatelem tego miasta. Tytuł został mu oficjalnie przyznany w listopadzie.
Pani Miniver (ang. Mrs. Miniver, 1942) − amerykański melodramat wojenny w reżyserii Williama Wylera. Propagandowy film opowiadający o II wojnie światowej z punktu widzenia angielskich rodzin. Główną bohaterką jest tytułowa Pani Miniver którą gra Greer Garson. Adaptacja książki autorstwa Jany Struther. Obraz nagrodzony Oscarem dla Najlepszego Filmu Roku.

Cały nakład szybko wyprzedano. Alicja była rozchwytywaną sensacją, docenioną zarówno przez dzieci, jak i dorosłych. Za życia autora sprzedało się ok. 180 tys. egzemplarzy. Wśród pierwszych czytelników byli m.in. młody Oscar Wilde i Królowa Wiktoria. Książka do dziś została przetłumaczona na 125 języków, włącznie z esperanto i językiem farerskim. Miała po angielsku ponad 100 wydań. Powstały niezliczone adaptacje teatralne i filmowe.

Annihilator – kanadyjska grupa muzyczna wykonująca thrash metal. Powstała w 1984 roku w Ottawie z inicjatywy gitarzysty Jeffa Watersa, który do współpracy zaprosił wokalistę Johna Batesa, basistę Davea Daviesa i perkusistę Paula Maleka. Do 2007 roku ukazało się dwanaście albumów studyjnych zespołu oraz szereg pomniejszych wydawnictw. Mimo częstych zmian personalnych zespół utrzymał łatwo rozpoznawalny styl oparty na kompozycjach i wirtuozerskiej grze gitarzysty Jeffa Watersa, który pozostał jednym członkiem oryginalnego składu.
Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

Kalendarium

4 lipca 1862: Wycieczka łodzią po Tamizie

4 lipca 1865: Pierwsze wydanie, zniszczone.

1865: Pierwsze wydanie amerykańskie Alicji. Jak wiele ówczesnych książek, została wydana piracko, bez jakichkolwiek tantiem dla autora.

1866: Data na okładce drugiego wydania (naprawdę grudzień 1865)

1871: Dodgson, podczas swego pobytu w Londynie, spotyka inną Alicję, Raikes, rozmawia z nią o jej odbiciu w lustrze, co doprowadza do powstania kolejnej książki Alicja po drugiej stronie lustra.

1886: Carroll publikuje faksymilie rękopisu Przygód Alicji pod ziemią.

1890: Carroll publikuje The Nursery "Alice", specjalne wydanie do czytania dzieciom w wieku od zera do pięciu lat.

1908: Alicja po raz pierwszy przetłumaczona na japoński.

1910: Pierwszy przekład polski, autorstwa niejakiej Adeli S. Nazwisko tłumaczki, jak i sama książka nie zachowały się w dostępnych publicznie zbiorach, jest tylko wzmianka w bibliografii.

1927: Ukazuje się pierwszy popularny polski przekład Alicji, autorstwa Marii Morawskiej. Wiersze przetłumaczył Antoni Lange.

1955: Ukazuje się polski przekład autorstwa Antoniego Marianowicza.

1960: Amerykański pisarz Martin Gardner publikuje specjalne wydanie The Annotated Alice (dosł. Alicja z przypisami). Łączy teksty Przygód Alicji w Krainie Czarów, oraz Alicji po drugiej stronie lustra i dodaje przypisy, wyjaśniające ukryte aluzje, a także podaje oryginalne treści wiktoriańskich poematów parodiowanych w książkach.

1964: Alicia in Terra Mirabili – pierwsze łacińskie tłumaczenie książki.

1965: Ukazuje się polski przekład autorstwa Macieja Słomczyńskiego.

1986: Ukazuje się polski przekład Alicji autorstwa Roberta Stillera.

1998: Jedna z nielicznych ocalałych kopii pierwszego wydania została sprzedana na aukcji za 1,5 mln dolarów, stając się najdroższą książką dla dzieci, jaka kiedykolwiek została zakupiona.

1999: Tłumaczenie na polski autorstwa Jolanty Kozak.

2000: Kolejny przekład Alicji autorstwa Iwony Libuchy.

2010: Najnowsze tłumaczenie na język polski autorstwa Bogumiły Kaniewskiej.

Polskie tłumaczenia

Pierwsze polskie tłumaczenie (Przygody Alinki w krainie cudów)

Strona tytułowa

Alicję... na polski tłumaczyli:

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Magia, czary, czarostwo – praktyki wpływania na ludzi, przedmioty, zdarzenia czy zjawiska fizyczne za pomocą środków paranormalnych lub okultystycznych, a więc zasadniczo nie poddających się weryfikacji za pomocą metody naukowej, kolidujących z podejściem racjonalistycznym.

Adela S. (1910) – Pierwsze tłumaczenie książki. Stiller w przedmowie do swojego tłumaczenia Alicji pisze o nim tak:

"Nie wiem nic o najwcześniejszej wersji Adeli S. Wydana w 1910 roku znikła doszczętnie i ślad jej istnienia pozostał tylko w bibliografii. Już w roku 1927 firma Gebethner i Wolff zamówiła nowy przekład, widocznie uznawszy tamten za bezużyteczny". Nie jest znane pełne nazwisko tłumaczki.

Maria Morawska (1927) – Wspomnianym wyżej, zamówionym przez Gebethnera i Wolffa przekładem, było tłumaczenie Marii Morawskiej. Książka nosiła tytuł Ala w krainie czarów. Ukazała się trzy razy przed wojną, później w 1947 i ostatni raz w 1997 roku. Tekst Morawskiej na ogół nie jest wierny oryginałowi (na karcie tytułowej pierwszego wydania widniał zresztą napis "wolny przekład z angielskiego"). Tłumaczka zastępuje często tekst Carrolla własnym, co "nadaje całości odcień jakby parodii". Zaletą tego tłumaczenia były jednak wiersze, przełożone przez znanego tłumacza i poetę Antoniego Lange.

Antoni Marianowicz (1955) – Antoni Marianowicz tłumacząc popełnił kilka błędów, np. w pierwszym zdaniu pierwszego rozdziału przetłumaczył bank jako ławkę zamiast brzeg (skojarzenie z niemieckim die Bank – ławka – w późniejszych wydaniach ten błąd został poprawiony). Tłumaczenie Marianowicza odbiega od oryginalnego tekstu, szczególnie dotyczy to wierszy – ponieważ w oryginale są to parodie wiktoriańskich wierszyków dla dzieci, tłumacz nawiązał do podobnych polskich, jak Chory kotek Stanisława Jachowicza czy piosenka Jasne słoneczko późno dziś wstało. To tłumaczenie Alicji... miało najwięcej wznowień, jest to jednak przynajmniej częściowo skutkiem dłuższej obecności na rynku od tłumaczeń późniejszych.

Maciej Słomczyński (1965) – pierwszy przekład zgodny z oryginałem, bez własnych dodatków. Charakteryzuje go stosunkowo duża liczba anglicyzmów. W przedmowie do drugiego wydania tłumacz wyjaśniał, że miał na celu przybliżenie Alicji... dorosłemu czytelnikowi, jest to jednak drugie co do popularności polskie tłumaczenie.

Robert Stiller (1986) – Stiller, przekonany, że żaden z wcześniejszych przekładów nie oddaje ducha i litery oryginału "przez 10 lat czekał, aż Słomczyński poprawi swoje niedociągnięcia" i "brak wdzięku", aż wreszcie zdecydował się na własne tłumaczenie, korzystając z doświadczeń wszystkich poprzednich tłumaczeń (oprócz Adeli S.) oraz Annotated Alice Gardnera. Jako pierwszy w swoim przekładzie opatrzył książkę przypisami wyjaśniającymi niuanse umykające bez dokładnego poznania epoki wiktoriańskiej i genezy książki. Jego tłumaczenie również jest popularne, szczególnie wydanie dwujęzyczne Alicji, nie udało mu się jednak wyprzeć przekładu Słomczyńskiego i skierowanego bardziej do dzieci tłumaczenia Marianowicza.

Jolanta Kozak (1999) – Tłumaczenie Jolanty Kozak wydano dotąd tylko raz. Tłumaczka uwspółcześnia język utworu, dzięki czemu ma być łatwiejszy w odbiorze przez dzieci, jednocześnie trzymając się treści oryginału.

Iwona Libucha (2000) – Wersję tłumaczenia, autorstwa Iwony Libuchy, również wydano tylko raz.

Krzysztof Dworak (2010) - dla wydawnictwa Buchmann.

Bogumiła Kaniewska (2010) - Najnowsza wersja tłumaczenia Bogumiły Kaniewskiej ma być bardziej zrozumiała dla dzieci w stosunku do wcześniejszych tłumaczeń, zachowując przy okazji finezję tekstu.

Nie jest to duża liczba w porównaniu np. z 34 tłumaczeniami niemieckimi.

Park Jurajski (tytuł oryg. Jurassic Park) - opublikowana w 1990 r. powieść amerykańskiego pisarza Michaela Crichtona. Często uznawana (podobnie jak Frankenstein Mary Shelley) za ostrzeżenie przed nierozważnym „bawieniem się” biologów w Stwórcę. Książka wykorzystuje matematyczną koncepcję teorii chaosu i jej filozoficzne implikacje, by wyjaśnić przyczyny upadku parku rozrywki prezentującego niektóre genetycznie odtworzone gatunki dinozaurów. W roku 1993 Park Jurajski został zaadaptowany przez Stevena Spielberga na film, który jednak był pełen odstępstw od książki.
Martin Gardner (ur. 21 października 1914, w Tulsie w stanie Oklahoma, zm. 22 maja 2010 w Norman w stanie Oklahoma) – amerykański dziennikarz i popularyzator nauki. Specjalizował się w matematyce rekreacyjnej, ale interesował się również pseudonauką, literaturą (szczególnie twórczością Lewisa Carrolla), filozofią i religią. W latach 1956-1981 był autorem działu Gry matematyczne (Mathematical Games) w Scientific American.

Fabuła

Streszczenie nie oddaje wartości tej książki, która leży w dużej mierze w jej formie. Tytuły rozdziałów podane za przekładem Macieja Słomczyńskiego. Ilustracje oryginalne Johna Tenniela; nie oddają one wyglądu Alicji Liddell, która miała ciemne włosy i krótką grzywkę. Carroll wysłał Tennielowi fotografię Mary Hilton Babcock, innej zaprzyjaźnionej dziewczynki, nie wiadomo jednak, czy Tenniel rzeczywiście wzorował się na niej.

Tove Marika Jansson (ur. 9 sierpnia 1914 w Helsinkach, zm. tamże 27 czerwca 2001) – fińska pisarka szwedzkojęzyczna, malarka, ilustratorka i rysowniczka komiksowa, znana najbardziej jako autorka książek o Muminkach.
Krykiet – sport drużynowy, w którym mecze rozgrywane są między dwiema drużynami po jedenastu zawodników. Pochodzi z Anglii, gdzie podobna gra była znana już na przełomie XIII i XIV wieku.

Książkę rozpoczyna wiersz, wyjaśniający genezę jej powstania i opisujący wycieczkę po Tamizie.

1. W głąb króliczej nory

Oryginalny tytuł: Down the Rabbit-Hole Przekład Adeli S.: W króliczej jamie Przekład Morawskiej: Nora królicza Przekład Marianowicza: Przez króliczą norę Przekład Słomczyńskiego: W głąb króliczej nory Przekład Stillera: W głąb króliczej nory Przekład Kozak: Nura w króliczą norę Przekład Dworaka: W głąb Króliczej Nory Przekład Kaniewskiej: Królicza nora

Alicja, spędzając leniwie czas ze swoją siostrą, widzi Białego Królika w ubraniu, niosącego zegarek kieszonkowy. Podąża za nim w głąb króliczej nory i spada głęboką studnią, mijając półki pełne dziwnych przedmiotów. Po bezpiecznym lądowaniu w długim przedsionku znajduje szklany stół ze złotym kluczem. Szukając dziurki, do której by pasował klucz, znajduje małe drzwiczki, a za nimi piękny ogród. Jest jednak za duża, by się przez nie przecisnąć. W końcu znajduje małą butelkę z etykietą WYPIJ MNIE, wypija i zmniejsza się. Niestety klucz zostawiła na stole i teraz nie może go dosięgnąć. W końcu odkrywa i zjada ciastko z napisem ZJEDZ MNIE.

The Beatles – zespół rockowy z Liverpoolu, istniejący od 1960 (jako The Quarry Men od 1957) do 1970. Według RIAA, jego członkowie są najpopularniejszymi muzykami wszech czasów. W historii amerykańskiego rynku fonograficznego nikt nie sprzedał od nich więcej płyt.
Alice in Hell - pierwszy album studyjny kandayjskiej grupy muzycznej Annihilator. Wydawnictwo ukazało się 5 września 1989 roku nakładem wytwórni muzycznej Roadrunner Records. W ramach promocji do utworu "Alison Hell" został zrealizowany teledysk.

2. Kałuża łez

Oryginalny tytuł: The Pool of Tears Przekład Adeli S.: Kałuża łez Przekład Morawskiej: Jezioro łez Przekład Marianowicza: Sadzawka z łez Przekład Słomczyńskiego: Kałuża łez Przekład Stillera: Kałuża łez Przekład Kozak: Kałuża łez Przekład Dworaka: Jezioro łez Przekład Kaniewskiej: Jezioro łez

Na skutek zjedzenia ciastka Alicja rośnie na wysokość 9 stóp. Płacze, tworząc kałużę łez. Biały Królik przebiega przez sień i jest tak przestraszony widokiem Alicji, że upuszcza swoje rękawiczki i wachlarz. Alicja wachluje się nim, co powoduje jej ponowne zmniejszanie, ale szczęśliwie przerywa przed zupełnym zniknięciem. Pływa w kałuży łez i spotyka Mysz, która śmiertelnie boi się kotów. Dopływają do brzegu, gdzie spotykają mnóstwo ptaków i innych zwierząt, także mokrych.

Interkosmos – film fabularny science-fiction produkcji amerykańskiej z 1987 roku, nagrodzony Oscarem za najlepsze efekty specjalne. Reżyserem filmu jest Joe Dante, a producentem Steven Spielberg. Film ten jest oparty na wcześniejszej produkcji z 1966 roku - Fantastyczna podróż.
Epoka wiktoriańska – okres w dziejach Wielkiej Brytanii pod panowaniem królowej Wiktorii Hanowerskiej. Królowa sprawowała rządy w latach 1837-1901. Był to jeden z najdłuższych nieprzerwanych okresów panowania jednego monarchy w nowożytnej historii. Wielka Brytania była wtedy u szczytu potęgi imperialnej, mówiło się, że nad Imperium Brytyjskim "słońce nigdy nie zachodzi". Były to też czasy rewolucji przemysłowej.

3. Wyścig kumotrów i ogonopowieść

Oryginalny tytuł: A Caucus-Race and a Long Tale Przekład Adeli S.: Wyścigi Przekład Morawskiej: Wyścigi Przekład Marianowicza: Wyścigi ptasie i opowieść Myszy Przekład Słomczyńskiego: Wyścig kumotrów i ogonopowieść Przekład Stillera: Kumoterski wyścig i ogoniasta opowieść Przekład Dworaka: Gonitwa Za Stanowiskami oraz Rzecz Długa o Smutnym Zakończeniu Przekład Kozak: Gonitwa Parlamentarna i żałosny ogon (W spisie treści wydania Prószyńskiego 2003 rozdział ma inny tytuł niż w samej książce. Brzmi on "Gonitwa Parlamentarna i podłużny stół". Być może jest to pozostawiona przez tłumaczkę wersja robocza tytułu.) Przekład Kaniewskiej: Wyścigi

Jeden z ptaków, Dodo decyduje, że zwierzęta powinny się osuszyć w Wyścigu Kumotrów, który nie ma żadnych reguł oprócz biegania w kółko. Po pół godziny wyścig kończy się i każdy wygrywa, więc każdy powinien dostać nagrodę. Alicja oddaje swoje słodycze na nagrody, sama dostaje w nagrodę swój naparstek, a Mysz opowiada jej swoją długą i smutną historię prześladowań przez koty. Rozdział kończy się, gdy Alicja opuszcza uczestników wyścigu.

Kapitan James Tiberius Kirk – to fikcyjna postać istniejąca w serialu Star Trek: The Original Series oraz 7 filmach z serii Star Trek. Odtwórcą roli jest kanadyjski aktor William Shatner. Trzeci kapitan okrętu Gwiezdnej Floty Zjednoczonej Federacji Planet Enterprise NCC-1701 oraz pierwszy Enterprise NCC-1701A.
Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

4. Królik wysyła małego Billa

Oryginalny tytuł: The Rabbit Sends in a Little Bill Przekład Adeli S.: Królik wysyła małego Bibusia Przekład Morawskiej: Ala posłańcem królika Przekład Marianowicza: Wysłannik Białego Królika Przekład Słomczyńskiego: Królik wysyła małego Billa Przekład Stillera: Królik wpuszcza w komin Przekład Kozak: Królik posyła Bilusia Przekład Dworaka: Przeznaczenie Małego Jaśka Przekład Kaniewskiej: Alicja posłańcem Królika

Biały Królik myli Alicję ze swoją służącą, każąc przynieść parę rękawiczek i wachlarz. Alicja idzie do jego domu i znajduje butelkę, bez napisu sugerującego picie. Mimo to wypija zawartość i w efekcie rośnie tak bardzo, że wypełnia sobą cały dom. Biały Królik nie może dostać się do środka, więc wysyła tam swego sługę, jaszczurkę imieniem Bill. Bill próbuje wejść przez komin, ale Alicja go wykopuje na zewnątrz. Biały Królik wrzuca do środka kamyki, które zamieniają się w ciastka. Alicja zjada ciastka, co sprawia, że znowu się zmniejsza. Wychodzi na zewnątrz, gdzie natyka się na tłum zwierząt. Spotyka olbrzymie szczeniątko, od którego musi się opędzać. W końcu widzi Gąsienicę, siedzącego na grzybie i palącego fajkę wodną.

Salvador Dalí, własc.: Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí y Domènech, markiz de Pubol (ur. 11 maja 1904 w Figueres, Hiszpania, zm. 23 stycznia 1989 tamże) – hiszpański malarz, jeden z najbardziej znanych surrealistów.
Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe 2 pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej jest zespołowość. Muzyka tworzona zespołowo, trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), jest też często zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.

5. Rada Gąsienicy

Oryginalny tytuł: Advice from a Caterpillar Przekład Adeli S.: Rada gąsienicy Przekład Morawskiej: Rada gąsienicy Przekład Marianowicza: Rada pana Gąsienicy Przekład Słomczyńskiego: Rada Gąsienicy Przekład Stillera: Gąsienica radzi Przekład Kozak: Gąsienicowe rady Przekład Dworaka: Rada od Gąsienicy Przekład Kaniewskiej: Rada Gąsienicy

Alicja pyta, jak stać się większą, ale Gąsienica każe jej recytować wierszyk. Alicja robi to (zmieniając tekst w parodię). Gdy w końcu zawiedziona już odchodzi, Gąsienica wreszcie podpowiada jej, że jedna strona grzyba powiększa, a druga zmniejsza. Gąsienica zostawia ją samą. Alicja najpierw próbuje prawej strony, co sprawia że zmniejsza się, uderzając głową o własne stopy. Potem próbuje lewej strony i jej szyja rośnie do olbrzymich rozmiarów. Wysoko w koronach drzew atakuje ją Gołąb, który jest przekonany, że broni się przed wężem. Alicja próbuje go przekonać, że jest małą dziewczynką. W końcu nadgryzając raz jeden, raz drugi kawałek grzyba, wraca do swoich normalnych rozmiarów.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Jan Švankmajer (urodzony 4 września 1934 w Pradze) – czeski rzeźbiarz, poeta, eseista, reżyser filmowy, jeden z najbardziej uznanych twórców animacji poklatkowych. Do inspiracji dziełami Jana Švankmajera chętnie przyznawali się tacy artyści jak Tim Burton, Terry Gilliam czy bracia Quay.

6. Prosiak i pieprz

Oryginalny tytuł: Pig and Pepper Przekład Adeli S.: Prosię i pieprz Przekład Morawskiej: Prosię i pieprz Przekład Marianowicza: Prosię i pieprz Przekład Słomczyńskiego: Prosiak i pieprz Przekład Stillera: Prosiak i pieprz Przekład Kozak: Wieprzek z pieprzem Przekład Dworaka: Świnia i Pieprz Przekład Kaniewskiej: Prosię i pieprz

Alicja trafia na progi domu, gdzie stoją służący: Żaba i Ryba. Mimo ostrzeżeń jednego z nich, Alicja wchodzi do domu i spotyka Księżną, Kucharkę, Dziecko i Kota z Cheshire. Kucharka gotuje zupę i rzuca talerzami. W zupie jest za wiele pieprzu, co sprawia, że Alicja ciągle kicha. Stale rozzłoszczona Księżna podrzuca dziecko, recytując mu wiersz "Do synka swego groźnie mów i bij go kiedy kicha..." Kiedy kończy, daje dziecko Alicji, a sama idzie grać w krokieta z Królową. Ku zdumieniu Alicji dziecko zamienia się w prosiaka, więc go wypuszcza do lasu. Kot z Cheshire ciągle znika i pojawia się. Opowiada jej o Zwariowanym Kapeluszniku i Marcowym Zającu. W końcu znika powoli, zostawiając tylko swój uśmiech.

Język farerski – język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 48 tys. mieszkańców Wysp Owczych - Farerów, 25 tys. mieszkańców Danii; łącznie ok. 80 tys. osób. Język farerski najbliższy jest językom norweskim (odmianie norw. - nynorsk) i islandzkiemu.
John Ruskin (ur. 8 lutego 1819 w Londynie, zm. 20 stycznia 1900 w Brantwood) był angielskim pisarzem, poetą i artystą, jednak najbardziej znany jest jako krytyk sztuki i krytyk społeczny. Jego książka Współcześni malarze (Modern Painters) przyczyniła się do popularności malarza Williama Turnera i ruchu prerafaelitów.

7. Obłąkana herbatka

Oryginalny tytuł: A Mad Tea Party Przekład Adeli S.: Warjacki podwieczorek Przekład Morawskiej: Szalony podwieczorek Przekład Marianowicza: Zwariowany podwieczorek Przekład Słomczyńskiego: Obłąkana herbatka Przekład Stillera: Zwariowana herbatka Przekład Kozak: Głupi podwieczorek Przekład Dworaka: Szalony Podwieczorek Przekład Kaniewskiej: Szalony podwieczorek

Alicja jest gościem na obłąkanej herbatce, wraz z Szalonym Kapelusznikiem, Marcowym Zającem i Susłem. Wszyscy zadają Alicji mnóstwo logicznych zagadek i wytykają najmniejsze nielogiczności jej wypowiedzi. Alicja czuje się obrażona i odchodzi, twierdząc, że to najgłupsza herbatka, na jakiej kiedykolwiek była. Znajduje drzwi w pniu drzewa i wchodzi do środka. W ten sposób trafia znowu do długiego przedsionka, do którego wpadła na początku. Tym razem najpierw otwiera maleńkie drzwi, zjada zachowany kawałek grzyba i wkracza do pięknego ogrodu.

Grzyby psylocybinowe (inaczej grzyby halucynogenne lub "magiczne grzybki") – grzyby, które po spożyciu wywołują u człowieka halucynacje. Określenie psylocybinowe pochodzi od związku chemicznego – psylocybiny, który występuje w tych grzybach i odpowiada za efekt halucynogenny.
Aerosmith - amerykański zespół rockowy grający w charakterystycznym stylu będącym mieszanką hard rocka, bluesa. Sprzedali ponad 150 milionów egzemplarzy swoich albumów na całym świecie.

8. Królewskie tereny do gry w krokieta

Oryginalny tytuł: The Queen's Croquet Ground Przekład Adeli S.: Plac krokietowy królowej Przekład Morawskiej: Krokiety u królowej Przekład Marianowicza: Partia krokieta u Królowej Przekład Słomczyńskiego: Królewskie tereny do gry w krokieta Przekład Stillera: Królowa gra w krokieta Przekład Kozak: Partia krokieta u Królowej Przekład Dworaka: Pole do krokieta Przekład Kaniewskiej: Krokiet u Królowej

W ogrodzie trafia na trzy karty do gry – ogrodników przemalowujących róże na krzewie, gdyż omyłkowo posadzili białe róże w miejsce czerwonych. Wkracza procesja kart, królów i królowych (wraz z Białym Królikiem). Alicja spotyka bezlitosną Królową Kier, a także Króla Kier. Królowa każe ściąć trzech ogrodników. Do ścięcia jednak nie dochodzi. Rozpoczyna się gra w krokieta (nie mylić z krykietem), z flamingami w roli kijów i jeżami jako piłkami. Królowa skazuje kolejne postaci na ścięcie (choć jej polecenia nie są wykonywane), a Alicja spotyka kolejny raz Kota z Cheshire. Królowa nakazuje ściąć mu głowę, co napotyka na trudności, gdyż Kot akurat postanowił ukazać się jako sama głowa. Kot jest własnością Księżnej, więc Królowa każe wypuścić Księżną z więzienia i przyprowadzić.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.
Donna Summer, właśc. LaDonna Andre Gaines (ur. 31 grudnia 1948) - amerykańska wokalistka muzyki disco (później także gospel), laureatka pięciu nagród Grammy. Jedna z najpopularniejszych piosenkarek lat 70. XX wieku. Swoimi osiągnięciami zapracowała sobie na tytuł "Królowej muzyki disco".

9. Opowiadanie Żółwiciela

Oryginalny tytuł: The Mock Turtle's story Przekład Adeli S.: Historja żółwiozwierza Przekład Morawskiej: Historja fałszywego żółwia Przekład Marianowicza: Opowieść Niby Żółwia Przekład Słomczyńskiego: Opowiadanie Żółwiciela Przekład Stillera: Opowieść Fałszywego Żółwia Przekład Kozak: Historia à la Żółwiowa Przekład Dworaka: Opowieść Nibyżółwia Przekład Kaniewskiej: Historia Fałszywego Żółwia

Księżna zostaje przyprowadzona na pola krykietowe. Jest już mniej rozzłoszczona. Twierdzi, że to pieprz ją denerwował. Królowa Kier pokazuje Alicji Gryfona, który zabiera ją do Żółwiciela. Żółwiciel jest bardzo smutny, mimo że nie ma ku temu powodów. Próbuje opowiedzieć swoją smętną historię o tym, jak był żółwiem, jednak przerywa mu Gryfon, gdyż nadeszła ich kolej w krokiecie.

Gebethner i Wolff – znane warszawskie przedsiębiorstwo wydawnicze i księgarskie założone w 1857 przez Gustawa Adolfa Gebethnera i Augusta Roberta Wolffa przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (Pałac Potockich), a później również w Krakowie. Istniało do 1950, zlikwidowane przez komunistów (antykwariat działał do 1961 r.).
Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

10. Kadryl z homarami
Oryginalny tytuł: The Lobster Quadrille Przekład Adeli S.: Kontredans homarów Przekład Morawskiej: Kontredans krabów Przekład Marianowicza: Rakowy Kadryl Przekład Słomczyńskiego: Kadryl z homarami Przekład Stillera: Kadryl z homarami Przekład Kozak: Homarowy kadryl Przekład Dworaka: Homarowy Kadryl Przekład Kaniewskiej: Kontredans homarów
Żółwiciel i Gryfon tańczą kadryla z homarami, śpiewając Oto jest głos homara. Potem Żółwiciel śpiewa Piękną zupę, ale Alicja i Gryfon muszą w trakcie odejść, gdyż rozpoczyna się proces sądowy.
Antoni Marianowicz, wł. Kazimierz Jerzy Berman (ur. 4 stycznia 1924 w Warszawie, zm. 3 czerwca 2003 w Warszawie) – polski poeta, prozaik, dramaturg, tłumacz i satyryk.
Walter Elias Disney (ur. 5 grudnia 1901 w Chicago, zm. 15 grudnia 1966 w Los Angeles) – amerykański producent filmów animowanych i filmów, reżyser, scenarzysta, aktor dubbingowy, animator, przedsiębiorca, wizjoner i filantrop. Jeden z największych twórców przemysłu rozrywkowego w historii, legenda animacji i filmu. Twórca Disneylandu i wartej miliardy dolarów korporacji The Walt Disney Company.

11. Któż ciastka skradł?
Oryginalny tytuł: Who Stole the Tarts? Przekład Adeli S.: Kto ukradł ciasteczka? Przekład Morawskiej: Kto ukradł torty? Przekład Marianowicza: Kto ukradł ciastka? Przekład Słomczyńskiego: Któż ciastka skradł? Przekład Stillera: Kto ukradł ciastka? Przekład Kozak: Kto podwędził tort? Przekład Dworaka: Kto skradł ciastka? Przekład Kaniewskiej: Kto ukradł torty?
Sądzony jest Walet Kier, oskarżony o kradzież ciastek. Ławnikami jest dwanaście zwierząt, w tym jaszczurka Bill, sędzią Król Kier, a woźnym sądowym Biały Królik. Pierwszym świadkiem jest Kapelusznik, który ani trochę nie pomaga w procesie. Następnie zeznaje Kucharka, a kolejnym świadkiem ma być Alicja, która już od początku procesu zaczyna znów rosnąć.
Anglikanizm – odłam chrześcijaństwa (podobny do protestantyzmu i częściowo do niego należący), który powstał w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.
Never, Neverland - drugi album studyjny kandayjskiej grupy muzycznej Annihilator. Wydawnictwo ukazało się 12 września 1990 roku nakładem wytwórni muzycznej Roadrunner Records.

12. Świadectwo Alicji
Oryginalny tytuł: Alice's Evidence Przekład Adeli S.: Zeznanie Alinki Przekład Morawskiej: Zeznanie Ali Przekład Marianowicza: Zeznanie Alicji Przekład Słomczyńskiego: Świadectwo Alicji Przekład Stillera: Zeznanie Alicji Przekład Kozak: Zeznania Alicji Przekład Dworaka: Zeznanie Alicji Przekład Kaniewskiej: Zeznanie Alicji
Sporo już większa Alicja przypadkowo kopie ławników, następnie stara się wykazać bezsens procesu. Królowa Kier skazuje ją na śmierć. Alicja nazywa ich wszystkich talią kart, co sprawia, że jako zwykłe karty wirują wokół niej. Siostra Alicji budzi ją. Wszystko okazuje się snem. Alicja wraca do swego domu. Siostra śni sen o dzieciństwie, o Krainie Czarów z opowieści Alicji.
Implikacja logiczna (wynikanie) - relacja (lub w innym ujęciu symbol relacyjny) pomiędzy teoriami (zbiorami zdań logicznych) T i B spełniona, gdy każdy model teorii T jest także modelem teorii B. Często mylona z implikacją materialną, będącą szczególnym przypadkiem zdania.
David Allan Stewart, znany jako Dave Stewart, (ur. 9 września 1952, Sunderland, Tyne and Wear) – angielski muzyk i producent nagrań, wokalista, gitarzysta i multiinstrumentalista, najbardziej znany jako członek grupy Eurythmics, założyciel grup Spiritual Cowboys, Vegas i Platinum Weird, kompozytor muzyki filmowej.

Bohaterowie książki

Alicja wśród innych postaci z wydania dla małych dzieci The Nursery "Alice" (1890)

Postacie wymienione w kolejności pojawiania się na kartach książki (jako pierwsze imię w oryginale, polskie tłumaczenie w przekładach Antoniego Marianowicza, Macieja Słomczyńskiego i Roberta Stillera):
Alice – Alicja. Dziewczynka ma blond włosy przewiązane szeroką czarną opaską, która w Wielkiej Brytanii doczekała się nawet nazwy "opaska Alicji" (ang. Alice band). Jest racjonalna i odważna. Początkowo zagubiona w dziwnym świecie, uczy się w miarę rozwoju fabuły.

The White Rabbit – Biały Królik. W przeciwieństwie do Alicji, Biały Królik boi się wszystkiego – swojej królowej, Alicji, spóźnienia... Kontrast ten był zamierzony przez autora dla podkreślenia pozytywnych cech osobowości głównej bohaterki. Podczas procesu Waleta Kier (ostatni rozdział) nagle zmienia tchórzostwo w butę i gotowość do manipulacji.

Mouse – Mysz (AM, RS), Myszka (MS). Panicznie boi się kotów. Osusza przemoczone zwierzęta za pomocą bardzo suchego cytatu z książki do nauki historii. Prawdopodobnie odzwierciedlenie postaci guwernantki z domu Liddellów.

The Dodo – Gołąb (AM), Dodo (MS, RS). Karykatura autora. Używa nazbyt skomplikowanych słów.

The Lory – Papużka (AM), papuga Lora (RS), Papuga (MS). Odzwierciedlenie Loriny Liddell.

Duck – Kaczka (AM, MS), Kaczor (RS). Karykatura wielebnego Robinsona Duckwortha.

The Eaglet – Orzeł (AM), Orlątko (MS, RS). Odbicie Edith Liddell (najmłodszej siostrzyczki Liddell). Nie rozumie zbyt trudnych słów.

Bill the Lizard – Biś (AM), Bill (MS), Zbych (RS). Popychadło Białego Królika. Rozmawia ze swym panem w uniżony sposób. Daje się wepchnąć przez komin i wykopać na zewnątrz.

Caterpillar – pan Gąsienica (AM), Gąsienica (MS, RS). Siedzi na (halucynogennym?) grzybie i pali fajkę wodną. Nie zwraca wielkiej uwagi na Alicję, odpowiadając niegrzecznymi monosylabami.

The Duchess – Księżna (AM, MS, RS). Niewymownie brzydka (Carroll kazał ją tak sportretować na ilustracjach). Odnosi się gruboskórnie do dziecka.

The Cheshire Cat – Kot-Dziwak z Cheshire (AM), Kot z Cheshire (MS, RS). Skrajnie niezależny. Potrafi znikać i pojawiać się. Dobrze się bawi, gdy Królowa Kier każe mu ściąć głowę – znika reszta jego ciała. Carroll wziął jego imię z angielskiego idiomu grin like a Cheshire cat (uśmiechać się jak kot z Cheshire). Istnieją dwie teorie na temat pochodzenia tego idiomu: (1) w hrabstwie Cheshire, z którego pochodził Carroll, malarz wykonywał na karczmach szyldy z tak uśmiechniętym lwem; (2) sery w Cheshire wycinano w kształt głowy uśmiechniętego kota. Ponadto, kot przedstawiony na rysunkach Tenniela jest uznawany za przedstawiciela rasy brytyjskich krótkowłosych, ze względu na kształt pyszczka, uważanych za "uśmiechnięte" koty.

The Mad Hatter – Zwariowany Kapelusznik (AM), Kapelusznik (MS, RS). Postać wzięta z angielskiego idiomu mad as a hatter (szalony jak kapelusznik). Kapelusznicy podobno naprawdę miewali stany psychotyczne i tzw. "drgawki kapelusznicze" ze względu na opary rtęci, którą się posługiwali przy wyrobie filcu.

The March Hare – Szarak bez Piątej Klepki (AM), Marcowy Zając (MS), Zając Marcowy (RS). Wraz z Kapelusznikiem na Obłąkanej Herbatce ciągle zaskakują Alicję dziwaczną logiką i bezsensownymi wypowiedziami, na które ta nie umie odpowiedzieć. Istnieje angielski idiom mad as a March hare (szalony jak marcowy zając).

Dormouse – Suseł (AM, MS, RS). Wiecznie śpi podczas Obłąkanej Herbatki. Tak naprawdę ang. dormouse to popielica a nie suseł.

The Queen of Hearts – Królowa Kier. Być może karykatura matki Alicji Liddell. Okrutna kobieta, która chce wszystkim ściąć głowę.

The Knave of Hearts – Walet Kier. Podsądny, podejrzany o kradzież ciastek.

The King of Hearts – Król Kier. Żyje w cieniu swej żony. Być może karykatura ojca Alicji Liddell.

Gryphon – Smok (AM), Gryf (MS), Gryfon (RS). Mówi najgorszym slangiem, co kontrastuje z jego antycznym rodowodem. Prawdopodobnie karykatura niewyuczalnych studentów. (Występuje w herbie Trinity College w Oksfordzie i widnieje na jego bramie.)

The Mock Turtle – Niby Żółw (AM), Żółwiciel (MS), Fałszywy Żółw (RS). Smutny, pokrzywdzony przez los. Kiedyś był prawdziwym żółwiem. Według Stillera imię tej postaci pochodzi od kulinarnej nazwy mock turtle soup (niby zupa żółwiowa), robionej zwykle z głowy cielęcia, przyprawionej tak, aby naśladowała green turtle soup – zupę z prawdziwych żółwi morskich, zielonkawą z powodu barwnika w ich skorupie. Stąd Tenniel narysował tę postać z cielęcą głową, ogonem i nogami.

Tweedledee, Tweedledum, Humpty Dumpty, i Dżabbersmok są często uważani za postacie z tej książki, lecz naprawdę pojawili się dopiero w kontynuacji pt. Alicja po drugiej stronie lustra.
Homary (Nephropidae) - rodzina skorupiaków należąca do rzędu dziesięcionogów. Poławiane gospodarczo na dużą skalę. Są źródłem mięsa, zaliczanym do owoców morza.
Jacek Bromski (ur. 19 grudnia 1946 we Wrocławiu) – polski reżyser, scenarzysta i producent, od 1992 roku jest członkiem Komitetu Kinematografii. Kieruje także studiem filmowym "Zebra", a od 1988 roku jest prezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)