Allan McLeod Cormack - Polski Serwis Naukowy

Allan McLeod Cormack (ur. 23 lutego 1924 w Johannesburgu, RPA, zm. 7 maja 1998 w Winchester, Massachusetts, Stany Zjednoczone) - amerykański fizyk pochodzenia południowoafrykańskiego, który w 1979 roku został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny wraz z Godfreyem Hounsfieldem za wynalezienie i budowę tomografu komputerowego.

Promieniowanie rentgenowskie (w wielu krajach nazywane promieniowaniem X lub promieniami X) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali mieści się w zakresie od 10 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenowskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. Znanym skrótem nazwy jest promieniowanie rtg.

Krystalografia (od greckich słów κρύσταλλος krystallos – „lód”, które później zaczęło oznaczać także kryształ górski i inne kryształy, oraz γράφω grapho – „piszę”) – dział nauki zajmujący się opisem, klasyfikacją i badaniem kryształów, krystalitów oraz substancji o strukturze częściowo uporządkowanej. Jej zakres pokrywa się częściowo z mineralogią, fizyką ciała stałego, chemią i materiałoznawstwem.

Cormack urodził się w Johannesburgu w RPA. Uczęszczał do Rondebosch Boys' High School w Kapsztadzie, gdzie był aktywnym dyskutantem oraz działaczem klubów tenisowych. Na Uniwersytecie w Kapsztadzie uzyskał licencjat z fizyki w 1944 roku, zaś tytuł magistra z krystalografii w 1945 roku. W latach 1947-49 prowadził badania na Uniwersytecie Cambridge, gdzie spotkał swoją, przyszłą żonę Barbarę Seavey, amerykańską studentkę fizyki.

Magister (z nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia (dawniej: studiów jednolitych magisterskich lub magisterskich studiów uzupełniających), a w przypadku niektórych kierunków (farmacja, prawo, psychologia) – studiów jednolitych drugiego stopnia oraz wcześniejszym uzyskaniu absolutorium, złożeniu pracy dyplomowej i zdaniu egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany przez farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany przez lekarzy).

Sir Godfrey Newbold Hounsfield (ur. 28 sierpnia 1919 w Newark, Nottinghamshire, zm. 12 sierpnia 2004 w Kingston upon Thames) – brytyjski inżynier elektronik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w 1979 roku.

Na początku lat 50., tuż po ślubie z Barbarą Seavey, powrócił na Uniwersytet Kapsztadzki jako wykładowca. W następstwie urlopu dziekańskiego na Harvardzie w latach 1956-57, małżeństwo zgodziło się na wyjazd do Stanów Zjednoczonych, Cormack został profesorem na Uniwersytecie Tufts jesienią roku 1957. W 1966 roku uzyskał amerykańskie obywatelstwo. Pomimo że Cormack pracował głównie nad fizyką, zainteresowanie promieniowaniem X doprowadziło go do opracowania teoretycznych podwalin dla tomografii komputerowej. Niniejszy projekt został zainicjowany na Uniwersytecie Kapsztadzkim i lokalnym szpitalu Groote Schuur na początku 1956 roku i był kontynuowany krótko w 1957 roku po powrocie Cormacka z urlopu dziekańskiego. Rezultaty jego pracy zostały później opublikowane w dwóch referatach w Journal of Applied Physics w 1963 i 1964 roku. Wspomniane referaty wzbudziły niewielkie zainteresowanie dopóki Godfrey Hounsfield wraz z kolegami zbudował pierwszy tomograf komputerowy w 1972 roku, biorąc pod uwagę teoretyczne wyliczenia Cormacka. Za ich niezależny wkład, Cormack i Hounsfield zostali uhonorowani Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1979 roku.

Fizyka (z gr. φύσις physis - "natura") – nauka o przyrodzie w najszerszym znaczeniu tego słowa. Fizycy badają właściwości i przemiany materii i energii oraz oddziaływanie między nimi. Do opisu zjawisk fizycznych używają wielkości fizycznych, wyrażonych za pomocą pojęć matematycznych, takich jak liczba, wektor, tensor. Tworząc hipotezy i teorie fizyki, budują relacje pomiędzy wielkościami fizycznymi.

Massachusetts - stan położony w północno-wschodniej części USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Na północy graniczy ze stanem New Hampshire oraz stanem Vermont, na zachodzie ze stanem Nowy Jork, a na południu z Connecticut i Rhode Island. Rzeźba terenu wyżynno-górska na zachodzie (Appalachy), niziny na wybrzeżu; urozmaicona linia brzegowa.

W wieku 74 lat Cormack zmarł na raka w Massachusetts. 10 grudnia 2002 roku Cormack został pośmiertnie odznaczony najwyższą odznaką w RPA - orderem Mapungubwe - za wybitne osiągnięcia jako naukowca oraz za współwynalezienie tomografu komputerowego.

Linki zewnętrzne

Autobiografia Cormacka (ang.)