Alois Alzheimer - Polski Serwis Naukowy

Tablica pamiątkowa poświęcona osobie Aloisa Alzheimera, umieszczona na elewacji dawnej willi dyrektora kliniki przy ul. Bujwida 44 we Wrocławiu; projekt prof. Łucji Skomorowskiej-Wilimowskiej

Grób Aloisa Alzheimera

Alois Alzheimer (ur. 14 czerwca 1864 w Marktbreit, zm. 19 grudnia 1915 we Wrocławiu) – niemiecki lekarz psychiatra i neuropatolog. Jako pierwszy opisał objawy choroby zwanej dziś chorobą Alzheimera.

Bakteriemia - zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem, może nie mieć żadnych następstw i powikłań. W przeciwieństwie do posocznicy nie ma objawów klinicznych wynikających z obecności drobnoustroju we krwi.
Psychiatria – subdyscyplina medycyny zajmująca się badaniem, zapobieganiem i leczeniem zaburzeń psychicznych. Bada ich uwarunkowania biologiczne, psychologiczne, rodzinno-genetyczne, społeczne, konstytucjonalne – sposoby powstawania i skutecznego zapobiegania.

Życiorys

Urodził się w 1864 roku w małej bawarskiej miejscowości Marktbreit, jako syn notariusza Eduarda Alzheimera (1840–1891) i Therese z domu Busch. W 1883 roku podjął studia medyczne w Berlinie, studiował także w Tybindze i Würzburgu, gdzie w 1887 roku otrzymał dyplom lekarza medycyny. W tym samym roku przedstawił swoją dysertację doktorską, dotyczącą histologii gruczołów woskowinowych, opartą na badaniach przeprowadzonych przez niego w laboratorium Rudolfa Alberta von Köllikera. W 1889 roku podjął pracę w zakładzie psychiatrycznym (Städtische Anstalt für Irre und Epileptische) we Frankfurcie, którym kierował Emil Sioli. Rok później w tym samym miejscu podjął pracę jako ordynator neurolog Franz Nissl, z którym Alzheimer podjął współpracę. Wspólnie wprowadzili w zakładzie zasadę non-restraint, polegającą na unikaniu środków przemocy, takich jak kaftany bezpieczeństwa, przymusowe karmienie. Zamiast tego wprowadzono nadzór nad pacjentami w dużych salach. Część pacjentów mogła swobodnie poruszać się po zakładzie, niektórych zabierano nawet na wycieczki.

Lęk – negatywny stan emocjonalny związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa, objawiający się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, nie związanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem.
Pierwsza klinika psychiatryczna we Wrocławiu powstała w 1876 roku w Szpitalu Wszystkich Świętych (niem. Allerheiligen-Hospital, obecnie Szpital Wojewódzki im. J. Babińskiego przy pl. 1 Maja 8), a jej kierownikiem został profesor nadzwyczajny psychiatrii Heinrich Neumann, wcześniej prymariusz oddziału psychiatrycznego.

W kwietniu 1894 ożenił się z wdową Nathalie Geisenheimer, z domu Wallerstein (1860-1901), pochodzącą z Frankfurtu nad Menem. Miał troje dzieci, w tym dwie córki: Gertrud i Marie.

W 1895 Nissl przeniósł się do kliniki psychiatrycznej w Heidelbergu, kierowanej przez Emila Kraepelina. W 1895 roku został też dyrektorem frankfurckiego Irrenanstalt, kontynuując swoje badania psychiatryczne nad m.in. depresją i schizofrenią. W 1902 Kraepelin zaoferował Alzheimerowi posadę w Heidelbergu na stanowisku swojego asystenta, gdzie ten mógł znowu pracować z Nisslem. W 1904 roku Kraepelin został powołany do Monachium i zabrał Alzheimera ze sobą. Tu Alzheimer jeszcze tego samego roku ukończył rozprawę habilitacyjną na temat Histologische Studien zur Differentialdiagnostik der progressiven Paralyse. Długoletnią współpracę Nissla z Alzheimerem uwieńczyło sześciotomowe dzieło Histologische und histopatologische Arbeiten über die Großhirnrinde, wydawane w latach 1906–1918.

Ludwig Merzbacher (Ludo Merzbacher, ur. 9 lutego 1875 we Florencji, zm. 30 października 1942 w Buenos Aires) – niemiecko-argentyński neurolog, neuropatolog i psychiatra.
Odleżyna (łac. decubitus) – uszkodzenie skóry i leżących pod nią tkanek aż do kości. Odleżyny powstają na skutek długotrwałego ucisku. U przewlekle chorych odleżyny powstają w miejscach, które stykają się z podłożem, głównie w okolicy kości krzyżowej, kości ogonowej, pośladków, na piętach lub biodrach. W stanach ciężkich nawet na ramionach, kostkach, kolanach. Odleżyny najczęściej występują u chorych obłożnie, tych którzy mają trudności z poruszaniem się w łóżku i nieprzytomnych. Choroby, które sprzyjają powstawaniu odleżyn to m.in. cukrzyca, miażdżyca. Dotykają pacjentów po urazach wielonarządowych, z porażeniami kończyn, po przebytych udarach mózgowych, z zaawansowaną miażdżycą mózgu.

W 1912 roku jako profesor zwyczajny został kierownikiem Katedry Psychiatrii Uniwersytetu Wrocławskiego i dyrektorem kliniki psychiatrycznej (Königlich Psychiatrischen und Nervenklinik).

W roku 1915 gwałtownie upadł na zdrowiu. Cierpiał na serce, zanik pracy nerek i duszność. Zmarł po krótkim czasie, 19 grudnia 1915 roku, w wieku 51 lat. Pochowany został na Cmentarzu Głównym we Frankfurcie nad Menem u boku żony.

Wspomnienia o nim napisali m.in. Spielmeyer, Nissl i Gaupp. Stulecie odkrycia Alzheimera uhonorowano licznymi publikacjami na temat uczonego, w tym okolicznościową monografią.

Teofil Simchowicz (ur. 8 czerwca 1879 w Ciechanowcu, zm. 31 grudnia 1957 w Tel Awiwie) – polsko-izraelski lekarz neurolog i neuropatolog praktykujący w Warszawie i Tel Awiwie, pionier polskiej neuropatologii.
Rudolph Albert von Kölliker (6 lipca 1817, zm. 2 listopada 1905) – szwajcarski anatom i fizjolog. Urodził się w Zurychu, gdzie uczęszczał do szkoły i rozpoczął studia w 1836 roku. Po dwóch latach przeniósł się jednak do Bonn, a potem do Berlina. Uczył się między innymi u Johannesa Petera Müllera i Friedricha Gustava Jakoba Henlego. W 1841 roku zakończył studia filozoficzne, a w 1842, w Heidelbergu, medyczne.

Uczniami Alzheimera byli m.in. Achucarro, Faworski, Simchowicz, Rosental, Mackiewicz, Omorokow, Perusini, Fuller, Fulci, Lotmar, Merzbacher, Jakob, Doinikow, Cerletti, Bonfiglio, Casamajor, Creutzfeldt.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)