Alpha Condé - Polski Serwis Naukowy

Alpha Condé (ur. 4 marca 1938 w Boké) – gwinejski polityk, prezydent elekt, wieloletni lider opozycji, przewodniczący Zgromadzenia Ludu Gwinei (Rassemblement du Peuple de Guinée, RPG). Kandydat w wyborach prezydenckich w 1993, 1998 oraz zwycięzca wyborów prezydenckich w 2010. Prezydent Gwinei od 21 grudnia 2010, pierwszy demokratycznie wybrany przywódca kraju.

Zamach stanu w Gwinei w 2008 roku – zamach stanu dokonany w Gwinei przez juntę wojskową pod dowództwem kapitana Moussy Dadis Camary. Grupa wojskowych pod jego przywództwem 23 grudnia 2008, kilka godzin po ogłoszeniu po śmierci prezydenta Lansany Conté, ogłosiła powstanie Rady Narodowej na rzecz Demokracji i Postępu (CNDD), rozwiązanie wszystkich instytucji republiki i przejęcie władzy w państwie.

Prezydent elekt – osoba wybrana w demokratycznych wyborach na urząd prezydenta przed końcem kadencji urzędującego prezydenta. Prezydent elekt nie posiada żadnych uprawnień należnych z mocy konstytucji prezydentowi. Określenie to nie dotyczy reelekcji.

Biografia

Alpha Condé urodził się w 1938 w mieście Boké w zachodniej Gwinei. W wieku 15 lat wyjechał do Francji, gdzie podjął naukę w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu oraz na Sorbonie. Po zakończeniu studiów powrócił do ojczyzny.

W działalność polityczną zaangażował się w latach 50., kiedy był przewodniczącym Federacji Czarnoskórych Studentów we Frankofońskiej Afryce. Opowiadał się za niepodległością Gwinei, co stało się faktem w 1958. Z powodu krytyki dyktatorskich rządów prezydenta Ahmeda Sekou Touré został uznany za wroga państwa, co zmusiło go do udania się na emigrację do Francji. W 1970 został skazany zaocznie na karę śmierci. We Francji wykładał prawa człowieka na Sorbonie.

Ahmed Sekou Touré (ur. 9 stycznia 1922, Faranah, zm. 26 marca 1984, Cleveland) – polityk gwinejski, jeden z głównych przywódców walki o niepodległość Gwinei.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

W 1987, już w czasie rządów prezydenta Lansany Conté, założył na emigracji Zgromadzenie Ludu Gwinei (Rassemblement du Peuple de Guinée, RPG). Do Konakry powrócił dopiero w maju 1991, po wprowadzeniu w kraju systemu wielopartyjnego. Pomimo tego władze zakazały organizacji wiecu RPG na stadionie kubu Athlético de Coléah w Konakry, a Condé w celu uniknięcia deportacji szukał schronienia w ambasadzie Senegalu.

Amnesty International – międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie – od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom.

Wybory prezydenckie w Gwinei w 2010 roku odbyły się 27 czerwca 2010 i były pierwszymi demokratycznymi wyborami w Gwinei od czasu ogłoszenia niepodległości w 1958. Ich organizacja stała się możliwa dzięki porozumieniu rządzącej junty wojskowej z opozycją w styczniu 2010.

W grudniu 1993 wziął udział w pierwszych w historii kraju wielopartyjnych wyborach prezydenckich. Według oficjalnych danych zajął drugie miejsce z wynikiem 19,55% głosów, za urzędującym prezydentem Conté (51,70% głosów). Władze anulowały wówczas wyniki z części okręgów wyborczych, stanowiących jego bastiony poparcia. Opozycja uznała wybory za sfałszowane i odrzuciła ich wyniki. W wyborach parlamentarnych w czerwcu 1995 RPG zdobyło 19 spośród 114 mandatów.
Immunitet (łac. immunitas – uwolnienie od obciążeń) – instytucja prawna, mocą której osoba z niej korzystająca nie podlega określonym przepisom, do przestrzegania których inne osoby są zobowiązane. Immunitet może też oznaczać ograniczenie odpowiedzialności prawnej danej osoby z tytułu pełnienia przez nią określonej funkcji. Istotą immunitetu jest więc wyłączenie spod obowiązku i tym się właśnie różni od przywileju, czyli nadania szczególnego uprawnienia, którego inni będący w tej samej sytuacji prawnej czy faktycznej nie posiadają; mówienie, iż „immunitet to przywilej” obarczone jest więc błędem logicznym. Wyłączenie spod obowiązku samo w sobie jest przywilejem.

Moussa Dadis Camara (ur. 1964 w Kouré, Prefektura Lola), gwinejski wojskowy, kapitan. 24 grudnia 2008 ogłosił się prezydentem republiki oraz został liderem Rady Narodowej na rzecz Demokracji i Rozwoju (CNDD), wojskowej junty, która dokonała zamachu stanu w Gwinei po śmierci prezydenta Lansany Conté.

W kolejnych wyborach prezydenckich 14 grudnia 1998 Condé zajął według oficjalnych wyników trzecie miejsce, zdobywając 16,6% głosów poparcia, za prezydentem Conté (56,1%) oraz Mamadou Boye Bâ (24,6%). Również i tym razem odrzucił wyniki głosowania, uznając je za sfałszowane. 16 grudnia 1998, dwa dni po wyborach, podobnie jak wielu pozostałych liderów opozycji, został aresztowany pod zarzutem przygotowywania buntu przeciwko rządzącym. Przez ponad 20 miesięcy był przetrzymywany w więzieniu bez wyroku i procesu sądowego. W jego obronie wystąpiła Amnesty International, która oskarżyła gwinejskie władze o łamanie praw człowieka oraz Rada Unii Międzyparlamentarnej, która uznała jego aresztowanie za złamanie przysługującemu mu immunitetu poselskiego. We wrześniu 2000 został ostatecznie skazany na 5 lat pozbawienia wolności za "przestępstwa przeciwko władzy państwowej i integralności terytorium kraju". Z więzienia został zwolniony jednak w maju 2001 na mocy prezydenckiego prawa łaski, pod warunkiem rezygnacji z działalności politycznej. Po ułaskawieniu opuścił ojczyznę i udał się do Francji. Jego partia zbojkotowała wybory parlamentarne w czerwcu 2002 oraz prezydenckie w grudniu 2003.
Gwinea (Guinée, Republika Gwinei – République de Guinée) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, graniczące z Gwineą Bissau, Senegalem, Mali, Liberią, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Sierra Leone.

Lansana Contè (ur. 1934 w Dubréce, zm. 22 grudnia 2008 w Konakry) – prezydent Gwinei od 2 kwietnia 1984 do śmierci 22 grudnia 2008, muzułmanin, przedstawiciel grupy etnicznej Soussou.

Alpha Condé powrócił do Gwinei w lipcu 2005. Po śmierci prezydenta Conte i przeprowadzeniu zamachu stanu przez kapitana Moussę Dadis Camarę w grudniu 2008, poparł początkowo nowe władze wojskowe obiecujące demokratyczne wybory i walkę z korupcją, nazywając ich członków "patriotami". Jednak wkrótce potem, z powodu nierealizowania przez kapitana Camarę swoich zobowiązań, zmienił stanowisko i wystąpił z krytyką junty wojskowej. Jako lider RPG wszedł w skład koalicji partii opozycyjnych Forum Żywych Sił Gwinei (Forum des Forces Vives de Guinée), która domagała się organizacji wolnych wyborów i we wrześniu 2009 zorganizowała protest w Konakry, brutalnie stłumiony przez służby bezpieczeństwa. Dzień po stłumieniu wiecu potępił masakrę oraz zapowiedział mobilizację społeczeństwa i kontynuowanie protestów przeciwko "kryminalnemu reżimowi wojskowemu".
Senegal (Republika Senegalu, franc. République du Sénégal) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Mauretanią, Mali, Gwineą, Gwineą Bissau i Gambią.

Ułaskawienie – indywidualny akt ingerencji odpowiedniego organu władzy wykonawczej lub w kompetencje władzy sądowniczej polegający najczęściej na całkowitym darowaniu kary lub też częściowym złagodzeniu postanowień wyroku sądowego.

W lutym 2010, po utworzeniu przez przedstawicieli junty i opozycji rządu jedności narodowej na czele z Jeanem-Marie Doré, ogłosił swój start w wyborach prezydenckich w czerwcu 2010. W pierwszej turze wyborów 27 czerwca 2010 zajął drugie miejsce, zdobywając 18,25% głosów poparcia. 7 listopada 2010 zmierzył się w drugiej turze głosowania z Cellou Dalein Diallo, w której zwyciężył z wynikiem 52,5% głosów. 3 grudnia 2010 wyniki wyborów zatwierdził Sąd Najwyższy. 21 grudnia 2010 został zaprzysiężony na urząd prezydenta Gwinei, pierwszego wybranego w demokratycznych wyborach.
Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Protest w Gwinei w 2009 roku – krwawo stłumiony przez wojsko protest zwolenników opozycji na stadionie sportowym w Konakry, zorganizowany 28 września 2009 przeciwko planom startu przywódcy rządzącej junty wojskowej w wyborach prezydenckich. W wyniku działań armii, która otworzyła ogień do 50-tysięcznego tłumu, zginęło wedle międzynarodowych ustaleń co najmniej 157 osób, a setki zostało rannych lub stało się obiektem przestępstw seksualnych. Według władz, zginęło 57 osób, w większości stratowanych przez tłum. Dokładna liczba ofiar nie jest jednak znana.

Przypisy

↑ Biographie (fr.). Alpha Conde. [dostęp 2010-06-07].

↑ Guinea's Conde emerges from the shadows (ang.). Reuters, 3 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-03].

↑ Elections in Guinea (ang.). Africa Elections Database. [dostęp 2010-06-07].

↑ GUINEA: Opposition leader returns as food tensions mount (ang.). IRIN News, 4 lipca 2005. [dostęp 2010-06-07].

Guinea coup leader gets Senegal's backing (ang.). Reuters, 27 grudnia 2008. [dostęp 2010-06-07].

Guinea protests 'will continue' (ang.). BBC News, 29 września 2009. [dostęp 2009-09-30].

W końcu mają szansę na normalnego prezydenta? (pol.). wp.pl, 16 listopada 2010. [dostęp 2010-11-17].

Hopes high in troubled Guinea as Conde sworn in (ang.). Reuters, 21 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-21].

Linki zewnętrzne

Strona oficjalna (fr.). alphaconde.com. [dostęp 2010-12-03].