Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Morze Bałtyckie, nasze jedzenie i o co w tym chodzi
Jeżeli sądzisz, że to co jesz ma wyłącznie wpływ na twoje zdrowie i dobre samopoczucie, to zastanów się na tym raz jeszcze. Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Finlandii pokazują, że możesz pomóc w łagodzeniu obciążeń i zagrożeń związanych z niebez...
 
Stefan Banach
Stefan Banach (ur. 30 marca 1892 w Krakowie, zm. 31 sierpnia 1945 we Lwowie) – polski matematyk, jeden z przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej. Jego ojcem był młody góral z Ostrowska, służący jako ż...
 
Prof. Stefan Sawicki laureatem nagrody im. F. Karpińskiego
Profesor Stefan Sawicki, wybitny badacz twórczości Cypriana Norwida, otrzyma tegoroczną Nagrodę Literacką im. Franciszka Karpińskiego. Zdecydowała o tym obradująca 5 października w Białymstoku kapituła tego wyróżnienia.To szesnasta edycja konkursu. Nagroda z...
 
Najszczęśliwsi naukowcy pracują w Danii, wg pierwszego sondażu karier czasopisma Nature
Naukowcy w Danii - w porównaniu do swoich kolegów z 15 innych krajów - są najbardziej zadowoleni ze swojej pracy według pierwszego sondażu dotyczącego wynagrodzenia i kariery zawodowej, przeprowadzonego przez czasopismo Nature. Ten wniosek opiera się na odpowiedziach ponad 10.500 naukow...
 
Polska iberystka bada dzieje Wyspy Wielkanocnej
Złożone procesy polityczne, które rozpoczęły się na Wyspie Wielkanocnej (Rapa Nui) po jej odkryciu w XVIII wieku są tematem badawczym dr Zuzanny Jakubowskiej z Instytutu Iberystyki Uniwersytetu Warszawskiego. Iberystka analizuje teksty z czterech ...

Reklama:


Als

Czy wiesz że...?
Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. W zależności od podziału wyróżnia się od 20 do 25 gatunków tego rodzaju traw jednorocznych lub trwałych. Pochodzi ze stref umiarkowanych półkuli północnej.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.

Stefan Czarniecki herbu Łodzia (ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce) – polski dowódca wojskowy, oboźny wielki koronny i kasztelan kijowski od 1652, starosta kowelski od 1655, regimentarz od 1656, wojewoda ruski od 1657, starosta tykociński od 1659, wojewoda kijowski od 1664, hetman polny koronny w 1665. Właściciel dóbr tykocińskich nadanych mu za zasługi na rzecz ojczyzny. Najbardziej znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, choć miał też poważny wkład w pacyfikację powstania Chmielnickiego i w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wyspy w Danii. Zapoznaj się również z: ALS.

Na mapach: 54°59′N 9°55′E / 54.983, 9.917

Als (w Polsce używa się także niemieckiej nazwy Alsen), wyspa w Danii, w cieśninie Mały Bełt (Morze Bałtyckie), między Półwyspem Jutlandzkim a wyspą Fionia.

  • powierzchnia: 321 km²
  • ludność: 51,9 tys. (I 2009)
  • główne miasto: Sønderborg 27,3 tys. (2008)
  • Na wyspie Als uprawia się pszenicę i jęczmień, ludność zajmuje się sadownictwem oraz hodowlą bydła i trzody chlewnej.

    Dania posiada 443 wysp, z tego 76 z jest zamieszkanych. W języku duńskim "wyspa" to jednoliterowe słowo: en ø. Największe duńskie wyspy połączone są ze sobą i z kontynentem mostami.

    II wojna północna toczyła się w latach 1655-1660 pomiędzy Szwecją sprzymierzoną przejściowo z Brandenburgią, Siedmiogrodem i magnatem litewskim Januszem Radziwiłłem, a Polską (potop szwedzki) oraz później także Austrią, Danią, Holandią i Brandenburgią. W okresie tej wojny przeciwko Szwecji przez pewien czas występowała także Rosja, atakując bez powodzenia szwedzkie Inflanty.

    Przemysł: maszynowy, włókienniczy, skórzany, spożywczy, rybołówstwo.

    Wyspa jest połączona mostem z Półwyspem Jutlandzkim, komunikacja promowa do Fionii. Znajduje się tu też port lotniczy.

    Historia

    W dniach 14-18 grudnia 1658 sprzymierzone siły brandenbursko-cesarsko-polskie, wspierające Danię podczas II wojny północnej, przeprowadziły operację desantową. 14 grudnia oddział piechoty zajął przyczółek, na którym następnie wylądowała jazda Stefana Czarnieckiego przeprawiwszy się przez szeroką na ok. 500 m cieśninę na łodziach, holując płynące konie. Desant zdobył wyspę zajętą przez Szwedów. Wydarzenie to zostało upamiętnione w Mazurku Dąbrowskiego.

    Cesarstwo Austriackie niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego.

    DaniaKrólestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

    W latach 1864-1866 wyspa była zajęta przez Cesarstwo Austriackie, a następnie przez Królestwo Prus. Od 1920 wyspa należy ponownie do Danii.

    Demografia

  • Wykres liczby ludności Als na przestrzeni ostatnich 90 lat
  • źródło: Duński Urząd Statystyczny

    Zobacz też

  • wyspy Danii
  • Cieśniny Duńskie
  • Przypisy

    1. Encyklopedia Popularna PWN, wydanie XXV, Warszawa 1997.

    Bibliografia

  • Jan Chryzostom Pasek: Pamiętniki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987, ISBN 83-06-01577-0
  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9
  • Mały Bełt (duń. Lillebælt) - cieśnina na Morzu Bałtyckim położoną między duńskimi wyspami Ærø i Fionią a Półwyspem Jutlandzkim. W cieśninie umiejscowionych jest wiele małych wysp. Mały Bełt przecinają w najwęższym miejscu dwa mosty: Den gamle lillebæltsbro z linią kolejową (konstrukcja 1935) oraz Den nye lillebæltsbro (zwany także po prostu Lillebæltsbroen) z autostradą Kopenhaga - Hamburg (konstrukcja 1970).

    Pszenica (Triticum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowej Azji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy. Oprócz jęczmienia jest najstarszym zbożem chlebowym uprawianym od co najmniej 6 tysięcy lat. Zajmuje pierwsze miejsce w światowej produkcji zbóż. Gatunkiem typowym jest Triticum aestivum L..





    Czy wiesz że...? beta

    Półwysep Jutlandzki (Jutlandia, duń. Jyske Halvø, Jylland, niem. Jütland) – półwysep położony w północnej Europie, oblany morzami Bałtyckim i Północnym.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w Europie północnej. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Beltsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód cieśnin duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Rybołówstwo – gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie (połów) ryb i innych zwierząt oprócz wielorybów (wielorybnictwo), między innymi skorupiaków i mięczaków (frutti di mare – owoce morza) oraz roślin wodnych w celach spożywczych. Organizmy te wydobywa się zarówno na morzach i oceanach, jak i w rzekach i jeziorach, w celu ich spożycia lub dalszego przetworzenia (przemysł rybny). Rybołówstwo dzieli się na przybrzeżne i pełnomorskie. Pierwotnie obok zbieractwa i łowiectwa stanowiło podstawę utrzymania się społeczeństw (mezolit).
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.