Amboise - Polski Serwis Naukowy

Zamek w Amboise

Amboise – miasto i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Indre-et-Loire. Miasto jest położone w dolinie Loary, słynie z zamku, rezydencji królewskiej, oraz pamiątek po Leonardo da Vinci.

Historia

Rezydencja królewska

Osobny artykuł: Zamek w Amboise.

Zamek w Amboise pełnił funkcję rezydencji królewskiej, kiedy w czasie wojny stuletniej władcy opuścili swoją dotychczasową siedzibę i przenieśli się wraz z dworem do Amboise. Jednak mnogość rezydencji pozostających w gestii króla sprawiła, że z czasem zamek zaczął podupadać, tracąc swoją pozycję na rzecz innych rezydencji m.in. w Chambord i Fontainebleau. Doszło do tego, że zamek zaczął pełnić funkcję więzienia. A dzisiaj zamek to muzeum odwiedzane tłumnie przez turystów przebywających w mieście.

Wojna stuletnia – termin nadany przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych które z przerwami toczyły się przez 116 lat w XIV i XV wieku pomiędzy Anglią i Francją.

Ludwik I Burbon, książę de Condé, fr. Louis I de Bourbon, prince de Condé (ur. 7 maja 1530 w Vendôme, zm. 13 marca 1569 w Jarnac) - dowódca i generał Hugenotów, pierwszy książę de Condé - założyciel domu Kondeuszy.

Leonardo da Vinci

Osobny artykuł: Leonardo da Vinci.

Jednym z najznamienitszych mieszkańców miasta był Leonardo da Vinci. Od 1516 Leonardo zamieszkał w rezydencji darowanej mu przez króla Franciszka I. Mistrz przybył do miasta na zaproszenie króla. Spędził tutaj intensywnie 3 ostatnie lata swojego życia, pracując między innymi nad połączeniem rezydencji królewskich drogą wodną, uregulowaniem Loary. Zmarł 2 maja 1519 w swoim domu w wieku 67 lat, a szczątki jego pochowano w kościele kolegialnym na zamku. Obecnie w domu mieści się muzeum poświęcone wielkiemu artyście.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Zamek w Chambord (fr. château de Chambord) – największy z zamków w dolinie Loary. Renesansowy zamek o planie nawiązującym do gotyckich zamków obronnych, został zbudowany między rokiem 1519 a 1559 na polecenie królów francuskich Franciszka I i Henryka II. Położony jest nad rzeką Cosson (jednym z mniejszych dopływów Loary), około 6 km od prawego brzegu Loary, 14 km na północny wschód od Blois, w departamencie Loir-et-Cher we Francji w miejscowości Chambord (Loir-et-Cher).

Tumult w Amboise

Osobny artykuł: Tumult w Amboise.

W marcu 1560 miał tu miejsce tzw. Tumult w Amboise, nieudana próba zamachu stanu zorganizowana przez Ludwika de Condé. Celem spisku było przejęcie kontroli 16-letnim, chorym na gruźlicę królem Franciszkiem II i wyeliminowanie Gwizjuszy. Wykorzystano niezadowolenie rozpuszczonych żołnierzy, przeważnie szlachty protestanckiej, choć w spisku brali udział także katolicy. Gdy dwór królewski dowiedział się o spisku zmienił miejsce pobytu z Blois na zamek w Amboise, który był łatwiejszy do obrony. 17 marca 1560 roku z inspiracji Franciszka de Guise aresztowano spiskowców przybywających grupkami do Amboise pod dowództwem Jean de Barry, pana de La Renaudie, hugenoty. Spiskowcy zostali powieszeni na wielkim balkonie zamku lub jego blankach, wrzuceni do Loary w workach, zdekapitowani lub poćwiartowani. Tumult w Amboise zapowiadał wojny religijne we Francji.

Blois – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Loir-et-Cher nad rzeką Loarą. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 49 318 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1317 osób/km² (wśród 1842 gmin Centre Blois plasuje się na 5. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 203.).

Indre-et-Loire [ɛ̃dʀeˈlwaːʀ] - francuski departament położony w Regionie Centralnym. Departament oznaczony jest liczbą 37. Jego nazwa pochodzi od nazw rzek Indre i Loary (fr. Loire)

Edykt z Amboise

Osobny artykuł: Edykt z Amboise.

W 1563 w Amboise zawarto pokój i wydano edykt tolerancyjny, które zakończyły I wojnę religijną i dały Francji cztery lata wytchnienia.
Demografia

Według danych na rok 2008 miasto liczyło 12 757 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 313 osób/km².
Zobacz też

Zamek w Amboise

Zamki nad Loarą

Przypisy

↑ INSEE: Recensement de la population 2008 (fr.). [dostęp 7 lutego 2011].

Jan Baszkiewicz: Historia Francji. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1999, s. 196. ISBN 8304043971.

Stanisław Grzybowski: Henryk Walezy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985, s. 22. ISBN 8304001187.

Bibliografia

Francuski urząd statystyczny (fr.).

Loara (franc. Loire) – najdłuższa rzeka Francji. Jej długość wynosi 1020 km, a powierzchnia dorzecza 120,5 tys. km² (1/5 powierzchni Francji). Źródła Loara bierze w na stokach Gerbier-de-Jonc we wschodniej części Masywu Centralnego, a uchodzi do Zatoki Biskajskiej (Ocean Atlantycki) w postaci estuarium. Od Roanne Loara jest żeglowna, a na długości 53 km w górę rzeki (do Nantes) jest dostępna dla statków morskich. Loara posiada połączenia z Sekwaną i Saoną za pomocą kanałów.

Stanisław Grzybowski (ur. 1930) – polski historyk, prof. dr hab., emerytowany profesor zwyczajny w Katedrze Historii Nowożytnej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W 1954 ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, tytuł profesora uzyskał w 1982.