Amisze – chrześcijańska wspólnota protestancka wywodząca się ze Szwajcarii, konserwatywny odłam mennonitów żyjący w USA.

Historia

Menno Simmons na drzeworycie

Zaprzęg amiszów na ulicach miasta

Założycielem ich Kościoła był Jakub Amman, który w 1693 doprowadził do secesji swoich zwolenników ze wspólnoty szwajcarskich mennonitów żyjących na emigracji w Alzacji.

Podstawą nowego wyznania stały się zasady Menno Simmonsa i mennonickie wyznanie wiary z 1632. Powodem separacji od pozostałych mennonitów nie były kwestie wiary, a obyczajowości – rygorystyczne przestrzeganie odrzucenia ochrzczonych odstępców.

Po śmierci swego kodyfikatora i emigracji sporej części współbraci do Ameryki, pozostali w Europie amisze powrócili do gmin mennonickich.

Rozprzestrzenienie

Większe wspólnoty można spotkać głównie w rolniczych okolicach stanów USA: Pensylwania, Iowa, Missouri, Indiana i Ohio (łącznie w 28 stanach) oraz kanadyjskiej prowincji Ontario, ale także w Ameryce Środkowej, przy czym 80 proc. populacji żyje w Pensylwanii, Ohio i Indianie. Hrabstwami, w których mieszka najwięcej Amiszów są: Holmes w Ohio, Lancaster w Pensylwanii oraz Elkhart i LaGrange w Indianie.

Najstarsza wspólnota amiszów żyje w okolicach hrabstwa Lancaster, gdzie ich zwarta społeczność sięga 20 tysięcy. Jest ona drugą co do wielkości. Jej członkowie są potomkami 200 osadników ze Szwajcarii, przybyłych tam w latach 20. XVIII w.

Szacuje się, że w USA i Kanadzie cała ich społeczność liczy ponad 235 tysięcy wyznawców i rośnie. Przyczynia się do tego bardzo tradycyjny model rodziny – siedmioro i więcej dzieci – oraz relatywnie niski poziom odstępstw od gminy (20%), którego powodem jest zapewne rygorystyczne odrzucanie apostatów przez wspólnotę.

W chwili obecnej w Europie, skąd się wywodzą, nie istnieją wspólnoty amiszów. Podejmowane były jednak w latach 90. XX wieku próby osadnictwa w Polsce. Jedna rodzina tego wyznania, która przybyła ze Stanów Zjednoczonych Ameryki w 1993 roku i stanowi pozostałość tej misji, mieszka obecnie w miejscowości Cięciwa.