Amman - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy stolicy Jordanii. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 31°57′N 35°56′E / 31.95, 35.933

Widok na zabudowę miasta

Amman (arab. عمان) – stolica Jordanii, położona na płaskowyżu w północnej części kraju na wysokości około 850 m n.p.m., na wschód od Rowu Jordanu. Ośrodek administracyjny muhafazy Amman. Ludność: 2 125 400 mieszkańców (2005), w tym duża liczba uchodźców palestyńskich.

Filadelfia (wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/)) (ang. Philadelphia) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.
Amfiteatr (łac. amphiteatrum) – odkryta arena o kształcie elipsy lub koła, otoczona - najczęściej wznoszącymi się schodkowo - rzędami siedzeń dla widzów i przeznaczona do publicznych pokazów m.in. walk gladiatorów, walk z dzikimi zwierzętami, naumachii.

Historia

Amman to starożytna osada, wymieniana już w Starym Testamencie pod nazwą Rabbat Ammon (Rabba). Była stolicą Ammonitów. Za czasów króla Dawida była oblegana przez jego wodza Joaba syna Serui. Ostatecznie została zdobyta przez Dawida, który przy okazji przybrał tytuł "króla Ammonitów". W III wieku p.n.e. podbita przez władcę Egiptu Ptolemeusza II Filadelfosa i przemianowana na Filadelfię, była znana pod tą nazwą w czasach rzymskich i bizantyjskich, osiedlili się tu wreszcie Nabatejczycy i Ghassanidzi, którzy nadali miastu nazwę Amman. W 635 r. miasto zostało zajęte przez Arabów, przeżyło swą świetność i w VIII wieku zaczął się jego upadek po przeniesieniu stolicy kalifatu z Damaszku do Bagdadu.

Nabatejczycy (arab. الأنباﻂ al-Anbat) – starożytny lud pochodzenia semickiego przybyły z Półwyspu Arabskiego na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii ok. VI w. p.n.e. W III w. p.n.e. utworzyli królestwo nabatejskie, które zostało w 106 r. n.e. włączone do rzymskiej prowincji Arabia. Stolicą ich państwa była Petra, potem Bostra. Mówili dialektem arabskim oraz posługiwali się pismem aramejskim.
Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń, nagromadzonych w skorupie ziemskiej w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych, poruszających się wzdłuż linii uskok Uwalniająca się przy tym energia w około 20% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.

Od XVI wieku należało do Turcji, w XIX wieku było małą wsią, w 1921 Amman został stolicą Transjordanii, i wreszcie w 1946 roku stolicą Jordanii.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) to miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Allahowi, niezależnie od jego architektury.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do politycznego upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku[1].

Dawid (hebr. דָּוִד - Dāwiḏ; arab. داود - Dāʾūd) (ur. ok. 1040 p.n.e. – zm. ok. 970 p.n.e.) – postać biblijna, król Izraela od ok. 1010 p.n.e., poeta. Najmłodszy syn Jessego z Betlejem, ojciec Salomona. Ojciec rodu Dawidytów.

Ghassanidzi, lud arabski, należący do konfederacji plemiennej Al-Azd, wywodzący się z Arabii Południowej. W III wieku przemieścił sie również na tereny Arabii Północnej. W VI wieku przyjęli chrześcijaństwo monofizytyckie i osiedlili się w Syrii, gdzie w pasie granicznym (limes) cesarstwa wschodniorzymskiego utworzyli państwo ze stolicą w Al-Dżabii. Założycielem państwa był Dżafna, który zapoczątkował dynastię Dżafnidow. Największy rozkwit państwa Ghassanidów przypadł na okres panowania Al-Haris II Dżabali al-Ghassani panującego w okresie 529-569. Na poczatku swego panowania otrzymał od cesarza bizantyjskiego Justyniana I Wielkiego tytuł fylarchy (najwyższa godność po cesarzu) i patrycjusza. W trakcie swego panowania poszerzył znacznie obszar królestwa i rozpoczął wojnę z properskim Lachmidami. Politykę tę kontynuował jego syn i nastepca Al-Munzir, który w roku 580 zdobył i spalił Al-Hirę stolicę Lachmidów. Al-Munzir panował do roku 581, kiedy został zesłany na Sycylię i tron objął jego syn An-Numan po którego śmierci państwo sie rozpadło. Nieudaną próbę odbudowy królestwa podjął w VII wieku cesarz bizantyjski Herakliusz I. Zostali ostatecznie pokonani walcząc po stronie Bizancjum w bitwie nad rzeką Jarmuk przez wojska muzułmańskie dowodzone przez Chalida ibn al-Walida. Po bitwie część Ghassanidów sprzymierzyła sie z Arabami, część wywędrowała natomiast do Anatolii.

Port lotniczy Amman – międzynarodowy port lotniczy położony 32 km na południe od centrum Ammanu. Jest największym portem lotniczym w Jordanii i głównym portem przesiadkowym linii lotniczych Royal Jordanian.

Rów Jordanu (Ryft Morza Martwego) – dolina ryftowa, najbardziej na północ wysunięta część Rowu Abisyńskiego, który należy do Wielkich Rowów Afrykańskich u brzegów Morza Czerwonego i Zatoki Adeńskiej. Jest to rów tektoniczny, w którym płynie rzeka Jordan.