Anastasio Somoza García - Polski Serwis Naukowy

Anastasio Somoza García (ur. 1 lutego 1896 w San Marcos, zm. 29 września 1956 w Strefie Kanału Panamskiego) – skrajnie prawicowy wojskowy i polityk nikaraguański, od 1936 roku aż do śmierci proamerykański dyktator Nikaragui.

We wczesnych latach swojej kariery piastował m.in. funkcje ministra spraw zagranicznych, gubernatora departamentu León oraz konsula nikaraguańskiego w Kostaryce. W 1934, jako przywódca gwardii narodowej, rozkazał zamordować Augusto Sandino – przywódcę antyamerykańskiej partyzantki. W czerwcu 1936 zmusił prezydenta kraju, Juana Bautista Sacasa do rezygnacji, ogłaszając się jego następcą.

Juan Bautista Sacasa (ur. 1874, zm. 1946) - nikaraguański polityk i lekarz, profesor wydziału medycyny w León i Managui, od 1925 do 1926 wiceprezydent z ramienia liberałów, w 1926 ogłoszony prezydentem przez powstańców, od 1929 do 1931 poseł w Waszyngtonie, od 1933 do 1936 prezydent Nikaragui, usiłował zawrzeć pokój z przywódcą partyzantów Augusto Sandino (zamordowanym podczas negocjacji), obalony przez Anastasio Somozę Garcíę, wyemigrował do USA.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Prezydenturę rozpoczął od masakry komunistycznej opozycji w kraju. W czasie drugiej wojny światowej, dzięki nacjonalizacji terenów należących do nielicznych, ale bogatych niemieckich osadników, rodzina prezydenta Somozy stała się najbogatszą w kraju. Prócz tego kasę junty zasilały również wpływy z handlu bronią (przekazanej Nikaragui przez Stany Zjednoczone w ramach Lend-Lease Act). Prezydent Stanów Zjednoczonych, Franklin Delano Roosevelt, zapytany w 1939 o stosunek USA do łamiącego prawa człowieka dyktatora rzekł: "Somoza może jest sk...synem, ale to nasz sk...syn" (en: "Somoza may be a son of a bitch, but he's our son of a bitch."). Cytat ten, wielokrotnie był potem powtarzany w różnych sytuacjach, na trwałe wchodząc do języka.

Luis Anastasio Somoza Debayle (ur. 18 listopada 1922, 13 kwietnia 1967) - nikaraguański generał i polityk. Prezydent od 1956 do 1963. Początkowo był dowódcą Gwardii Narodowej za rządów jego ojca - prezydenta Anastasio Somozy Garcíi. Po jego śmierci w zamachu (1956) Luis objął po nim dyktatorską władzę, którą dzielił ze swoim bratem Anastasio także po zakończeniu swojej prezydentury. Popierał wszelkie akcje wymierzone przeciw rewolucyjnej Kubie. Wprowadził jednak ostrożne, wymuszone przez nastroje społeczne reformy liberalne.

Strefa Kanału Panamskiego (hiszp. Zona del Canal de Panamá, ang. Panama Canal Zone) - pas terenu wzdłuż Kanału Panamskiego o szerokości ok. 16 km wydzierżawiony w 1903 roku Stanom Zjednoczonym przez nowo utworzone państwo Panamę. Pozostawał pod amerykańską administracją do 1999.

W 1944 oficjalnym prezydentem kraju został Leonardo Argüello, pełnia władzy wciąż spoczywała jednak u przywódcy gwardii narodowej – Somozy. Oficjalnie władzę przejął on znów w 1950, przy poparciu prezydenta Stanów Zjednoczonych, Harry'ego Trumana. Najważniejszym wydarzeniem w trakcie drugiej prezydentury Somozy była przegrana (kosztem wielkich strat zadanych nikaraguańskiej gwardii narodowej przez kostarykańskich partyzantów) wojna, którą wypowiedział sąsiedniej Kostaryce.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Franklin Delano Roosevelt ([ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Park, w stanie Nowy Jork, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs w stanie Georgia) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych. Czterokrotnie wybierany, z ramienia Partii Demokratycznej, w latach 1933-1945. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 r. XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc że byłaby ona niedemokratyczna).

21 września 1956 prezydent Somoza, przebywający z wizytą w mieście León, został postrzelony przez zamachowca, którym okazał się lewicowy poeta Rigoberto López Pérez. Ranny prezydent został przewieziony do szpitala na terytorium Strefy Kanału Panamskiego, gdzie po kilku dniach zmarł. Władzę w kraju po śmierci prezydenta przejął jego syn, Luis Somoza Debayle.

Konsul - urzędnik państwa za granicą, którego zadanie polega na dbaniu o interesy własnego państwa oraz opiece nad jego obywatelami przebywającymi na terytorium państwa, w którym konsul pełni swoją funkcję.

Lend-Lease Act (ang. pożyczki-dzierżawy) – ustawa federalna z 11 marca 1941, zezwalająca prezydentowi Stanów Zjednoczonych "sprzedawać, przenosić własność, wymieniać, wydzierżawiać, pożyczać i w jakikolwiek inny sposób udostępniać innym rządom dowolne produkty ze sfery obronności".

Linki zewnętrzne

Somoza – Artykuł o klanie nikaraguańskich dyktatorów Aorta Magazine