Anatol Uładzimirawicz Labiedźka (biał. Анатоль Уладзіміравіч Лябедзька, ros. Анато́лий Влади́мирович Лебе́дько, Anatolij Władimirowicz Lebied’ko; ur. 27 czerwca 1961 we wsi Tryles) – białoruski polityk, w latach 1990–1996 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi, od 2000 roku przewodniczący Zjednoczonej Partii Obywatelskiej.

Biografia

Urodził się 27 czerwca 1961 roku we wsi Tryles, w rejonie stołpeckim obwodu mińskiego Białoruskiej SRR. W latach 1979–1980 pracował jako mechanizator kołchozu im. Aleksandra Suworowa w rejonie stołpeckim. W 1980 roku podjął studia na Wydziale Historii i Języka Francuskiego Mińskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego im. Maksyma Gorkiego. Ukończył je w roku 1985, po czym odbył dwuletnią obowiązkową służbę w Armii Radzieckiej. W latach 1987–1990 pełnił funkcję wicedyrektora Oszmiańskiej Szkoły-Internatu w obwodzie grodzieńskim. W 1993 roku ukończył Wydział Prawa Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego.

W latach 1990–1995 był deputowanym Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji, gdzie sprawował funkcję wiceprzewodniczącego Komisji ds. Rodziny i Młodzieży. W 1992 roku założył Białoruskie Stowarzyszenie Młodych Polityków i został wybrany jej prezesem. W 1994 roku aktywnie działał w sztabie wyborczym kandydata na urząd prezydenta, Alaksandra Łukaszenki. Po jego zwycięstwie nie otrzymał jednak żadnego oficjalnego stanowiska; przez pewien czas pracował jedynie jako doradca i przedstawiciel prezydenta w Radzie Najwyższej. W 1995 roku został wybrany na deputowanego Rady Najwyższej XIII kadencji. Pełnił w nim funkcję wiceprzewodniczącego Komisji ds. Międzynarodowych.

W 1996 roku przeszedł do opozycji wobec prezydenta Łukaszenki, wstąpił do Zjednoczonej Partii Obywatelskiej (ZPO) i został wybrany jej wiceprzewodniczącym. Był jednym z inicjatorów próby impeachmentu Łukaszenki. Po tym, jak opozycja nie uznała wyników zainicjowanego przez prezydenta referendum konstytucyjnego przewidującego likwidację Rady Najwyższej i utworzenie Zgromadzenia Narodowego, kontynuował pracę w Radzie Najwyższej jako przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych, a od 1999 roku wiceprzewodniczący Rady.

W 1997 roku został przewodniczącym Białoruskiego Stowarzyszenia Euroatlantyckiego. 15 kwietnia 2000 roku, na pierwszej sesji V zjazdu ZPO został wybrany przewodniczącym partii, na miejsce odchodzącego prof. Stanisłaua Bahdankiewicza, który z kolei został przewodniczącym honorowym.

W kwietniu 2005 roku brał udział w procedurze wyboru wspólnego kandydata białoruskiej opozycji demokratycznej w wyborach prezydenckich w 2006 roku (kandydatem został wówczas wybrany Alaksandr Milinkiewicz. 12 października Anatol Labiedźka został wybrany przez Radę Polityczną Sił Demokratycznych na stanowisko przewodniczącego Komitetu Narodowego, zwanego początkowo gabinetem cieni. Od maja 2007 roku pełni funkcję współprzewodniczącego Rady Politycznej Zjednoczonych Sił Demokratycznych, odpowiadając za opracowanie podstawowych dokumentów strategicznych organizacji. 21 marca 2010 roku, na XIII zjeździe ZPO, po raz kolejny wybrany został przewodniczącym partii, otrzymując 89 ze 109 głosów delegatów (nie było kontrkandydata).

Represje po wyborach prezydenckich w 2010 roku

Ok. godziny 2:15 w nocy z 19 na 20 grudnia 2010 roku, w czasie fali aresztowań działaczy opozycji po wyborach prezydenckich, Anatol Labiedźka został zaatakowany w swoim mieszkaniu przez pracowników struktur siłowych. Ok. dziesięciu mężczyzn przez godzinę usiłowało wyłamać drzwi mieszkania. Gdy się to udało, skuli polityka i wyciągnęli z mieszkania, po czym wywieźli w nieznanym kierunku samochodem o numerach АБ 102825. 22 grudnia ujawniono, że Labiedźka znajduje się w izolatce śledczej białoruskiego KGB. W proteście przeciwko zatrzymaniu rozpoczął głodówkę. Starania o jego uwolnienie czynił m.in. były kandydat na prezydenta z ramienia ZPO, Jarosław Romańczuk.