Anatolij Filipczenko - Polski Serwis Naukowy

Anatolij Wasiljewicz Filipczenko, ros. Анатолий Васильевич Филипченкo (ur. 26 lutego 1928), generał major lotnictwa, kosmonauta radziecki, uczestnik dwóch lotów kosmicznych, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Życiorys

Urodził się we wsi Dawydowka w obwodzie woroneskim w Rosji. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1943 r. podjął pracę w fabryce jako tokarz. Następnie, w roku 1947, wstąpił do Armii Radzieckiej. W 1950 ukończył szkołę lotniczą, a w 1961 wojskową akademię powietrzną. Służył w lotnictwie wojskowym, uzyskując kwalifikacje pilota 1. klasy.

Lista zawiera nazwiska wszystkich astronautów i kosmonautów, którzy uczestniczyli w locie kosmicznym, bądź wystartowali do lotu w kosmos. Wyjątkowo uzupełniono ją o astronautów:

Medal "Za zasługi w podboju kosmosu" (ros. Медаль «За заслуги в освоении космоса») – jednoklasowe odznaczenie Federacji Rosyjskiej nadawane za zasługi w podboju i wykorzystaniu przestrzeni kosmicznej.

W oddziale kosmonautów od 8 stycznia 1963 roku do 26 stycznia 1982 roku.

W dniach 12 – 17 października 1969 roku uczestniczył w locie kosmicznym jako dowódca trzyosobowej załogi statku Sojuz 7. Razem z nim w kosmos polecieli Władisław Wołkow oraz Wiktor Gorbatko. Program lotu przewidywał połączenie na orbicie okołoziemskiej Sojuza 7 z Sojuzem 8 wystrzelonym dzień później. Całą operację miała filmować załoga Sojuza 6, który w kosmosie znalazł się dzień wcześniej. Niestety do cumowania obu statków jednak nie doszło z uwagi na niesprawność systemu zbliżania statków.

Lotnik Kosmonauta ZSRR (ros. Лётчик-космонавт СССР) – radziecki tytuł honorowy ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 14 kwietnia 1961 roku na pamiątkę pierwszego na świecie lotu załogowego na pokładzie satelity. Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dniu 11 maja 1961 roku zatwierdził regulamin przyznawania tytułu „Lotnik Kosmonauta ZSRR” oraz opis odznaki.

Nikołaj Nikołajewicz Rukawisznikow, ros. Николай Николаевич Рукавишников (ur. 18 września 1932, zm. 19 października 2002), kosmonauta radziecki. Brał udział w trzech lotach kosmicznych.

W dniach 2 - 8 grudnia 1974 uczestniczył w drugim locie kosmicznym, jako dowódca Sojuza 16. Razem z Nikołajem Rukawisznikowem testował zmodyfikowany statek Sojuz do radziecko-amerykańskiego lotu ASTP. W lipcu 1975 roku był dublerem Aleksieja Leonowa dowodzącego statkiem Sojuz 19, który na orbicie okołoziemskiej połączył się z amerykańskim statkiem Apollo.

Medal "Złota Gwiazda" (ros. Медаль "Золотая Звезда") – medal ustanowiony dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 sierpnia 1939. Opis odznaki medalu zatwierdzono w dniu 16 października 1939 roku (19 czerwca 1943 do opisu wprowadzono niewielkie poprawki).

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

W sumie w kosmosie spędził 10 dni 21 godzin 3 minuty i 58 sekund.

W 1978 awansował na stopień generał-majora lotnictwa. W oddziale kosmonautów pozostawał do 1979 roku. Do 1988 pełnił funkcje kierownicze w centrum szkolenia kosmonautów im. J. Gagarina. Następnie, do 1992 pracował w przemyśle kosmicznym. Od 1952 był członkiem partii komunistycznej. Pełnił też funkcje państwowe.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Wiktor Wasiljewicz Gorbatko (Виктор Васильевич Горбатко; ur. 3 grudnia 1934 na Kubaniu) — radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Za odbyte loty kosmiczne został dwukrotnie uhonorowany tytułem Bohatera Związku Radzieckiego, w 1969 i 1974, z wręczeniem Medalu Złotej Gwiazdy i Orderu Lenina.

Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa, № 436 z 12 kwietnia 2011, został odznaczony Medalem "Za zasługi w podboju kosmosu".

Wykaz lotów

Zobacz też

Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów

Grupy i oddziały astronautów

Przypisy

Указ Президента Российской Федерации № 436 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса“ иностранных граждан» (ros.). kremlin.ru, 12 kwietnia 2011. [dostęp 9 lipca 2011].

Linki zewnętrzne

Biografia, spacefacts.de (ang.)